.Dd May 21, 2026 .Dt A68G 1 PRM .Os LINUX . .Sh "نام (NAME)" .Nm a68g .Nd مفسر و مترجم زبان برنامهنویسی الگول ۶۸ (Algol 68) . .Sh "خلاصه دستور (SYNOPSIS)" a68g .Op Fl -apropos | -help | -info Ar [string] .Op Fl -assertions | Fl -no-assertions .Op Fl -backtrace | Fl -no-backtrace .Op Fl -brackets .Op Fl -check | Fl -no-run .Op Fl -compile | Fl -no-compile .Op Fl -clock .Op Fl -debug | Fl -monitor .Op Fl -echo Ar string .Op Fl -execute Ar unit | -x Ar unit .Op Fl -exit | Fl - .Op Fl -extensive .Op Fl f | Fl -file Ar string .Op Fl -frame Ar number .Op Fl -handles Ar number .Op Fl -heap Ar number .Op Fl -listing .Op Fl -moids .Op Fl O | Fl O0 | Fl O1 | Fl O2 | Fl O3 .Op Fl -object | Fl -no-object .Op Fl -overhead Ar number .Op Fl -optimise | Fl -no-optimise .Op Fl -pedantic .Op Fl -portcheck | -no-portcheck .Op Fl -pragmats | Fl -no-pragmats .Op Fl -precision Ar number .Op Fl -prelude-listing .Op Fl -pretty-print .Op Fl -print Ar unit | -p Ar unit .Op Fl -quiet .Op Fl -quote-stropping .Op Fl -reductions .Op Fl -rerun .Op Fl -run .Op Fl -script Ar string .Op Fl -source | Fl -no-source .Op Fl -stack Ar number .Op Fl -statistics .Op Fl -strict .Op Fl -terminal .Op Fl -time-limit Ar number .Op Fl -trace | Fl -no-trace .Op Fl -tree | Fl -no-tree .Op Fl -unused .Op Fl -upper-stropping .Op Fl -verbose .Op Fl -version .Op Fl -warnings | Fl -no-warnings .Op Fl -xref | Fl -no-xref .Ar filename . .Sh "توضیحات (DESCRIPTION)" برنامه Algol 68 Genie (یا Algol68G) یک مفسر-کامپایلر برای الگول ۶۸ است. از این برنامه می‌توان برای اجرای برنامه‌ها یا اسکریپت‌های Algol 68 استفاده کرد. الگول ۶۸ یک زبان برنامه‌نویسی همه‌منظوره، متعامد (orthogonal) و نسبتاً جمع‌وجور است که ابزاری زیبا برای بیان الگوریتم‌ها به شمار می‌رود. الگول ۶۸ به عنوان یک زبان برنامه‌نویسی چندمنظوره توسط کارگروه ۲.۱ سازمان IFIP (زبان‌ها و محاسبات الگوریتمی) طراحی شده است که مسئولیت مداوم نگهداری از استانداردهای Algol 60 و Algol 68 را بر عهده دارد. .Pp برنامه Algol 68 Genie و مستندات آن را می‌توان از نشانی زیر دریافت کرد: .Pp https://jmvdveer.home.algol68genie.nl . .Sh "گزینهها (OPTIONS)" گزینه‌ها از طریق فایل .a68g.rc در دایرکتوری کاری، متغیر محیطی A68G_OPTIONS، خط فرمان یا از طریق عملوندهای عملگر پیش‌پردازنده (pragmats) به a68g ارسال می‌شوند. .Pp ترتیب اولویت گزینه‌ها بدین صورت است: گزینه‌های عملگر پیش‌پردازنده (pragmat) بر گزینه‌های خط فرمان اولویت دارند، گزینه‌های خط فرمان بر گزینه‌های متغیر محیطی A68G_OPTIONS اولویت دارند، و A68G_OPTIONS بر گزینه‌های موجود در .a68g.rc اولویت دارد. .Pp گزینه‌های فهرست‌گیری (listing)، ردیابی (tracing) و گزینه‌های -pragmat و -nopragmat به محض مواجهه در پیمایش چپ‌به‌راست متن برنامه اعمال می‌شوند؛ بنابراین می‌توان از آن‌ها، برای مثال، جهت تولید ارجاع متقابل (cross-reference) برای بخش خاصی از برنامه استفاده کرد. .Pp در مواردی که به آرگومان‌های عددی نیاز است، پسوندهای k، M یا G به ترتیب برای ضرب در ۲ ** ۱۰، ۲ ** ۲۰ یا ۲ ** ۳۰ مجاز هستند. .Bl -tag -width Ds . .It Fl -apropos | -help | -info Ar [string] در صورت حذف string اطلاعات مربوط به گزینه‌ها را چاپ می‌کند، در غیر این صورت اطلاعات مربوط به رشته string را نمایش می‌دهد. . .It Fl -assertions | Fl -no-assertions کنترل ارزیابی و اجرای ادعاها (assertions). . .It Fl -backtrace | Fl -no-backtrace کنترل این‌که آیا در صورت بروز خطای زمان اجرا (runtime error)، ردیابی پشته (stack backtrace) انجام شود یا خیر. . .It Fl -brackets در نظر گرفتن [ .. ] و { .. } به عنوان معادل ( .. ). در نحو سنتی Algol 68 جایگزینی ( .. ) با [ .. ] در کران‌ها و برش‌ها مجاز است. . .It Fl -check | Fl -no-run تنها نحو برنامه را بررسی می‌کند و مفسر آغاز به کار نمی‌کند. . .It Fl -clock گزارش زمان اجرا، بدون احتساب زمان صرف‌شده برای کامپایل. . .It Fl -compile | -no-compile فعال یا غیرفعال کردن کامپایل واحدها (units). کامپایل، بسیاری از بررسی‌های زمان اجرای ارائه‌شده توسط خود مفسر را نادیده می‌گیرد. برنامه اجرا نمی‌شود و یک اسکریپت شل شامل کد منبع و کتابخانه اشتراکی آن تولید می‌گردد. این اسکریپت شل می‌تواند به عنوان یک فایل شبه‌اجرایی استفاده شود. . .It Fl -debug | Fl -monitor آغاز به کار در محیط مانیتور (monitor). در صورت بروز خطای زمان اجرا، مانیتور فراخوانی می‌شود؛ اجرای برنامه در مانیتور روی خطی که حاوی خطا است متوقف می‌گردد. . .It Fl -echo Ar string چاپ رشته string در خروجی برجسته (standout). . .It Fl -execute Ar unit | Fl -x Ar unit اجرای واحد (unit) مربوط به Algol 68. به این ترتیب می‌توان دستورات تک‌خطی را از خط فرمان اجرا کرد. . .It Fl -exit | - نادیده گرفتن گزینه‌های بعدی. . .It Fl -extensive تولید یک گزارش و فهرست کامل و جامع (extensive listing). . .It Fl f | -file Ar string پذیرفتن رشته string به عنوان نام فایل در صورتی که با نحو شل تداخل داشته باشد. . .It Fl -frame Ar number تنظیم اندازه پشته فریم (frame stack) به .Ar number بایت. . .It Fl -handles Ar number تنظیم اندازه فضای دستگیره (handle space) به .Ar number بایت. . .It Fl -heap Ar number تنظیم اندازه هیپ (heap) به .Ar number بایت. . .It Fl -listing تولید یک فهرست و گزارش مختصر (concise listing). . .It Fl -moids تولید خلاصه‌ای از حالت‌ها (modes) در فایل گزارش فهرست‌گیری. . .It Fl -object | Fl -no-object کنترل درج کدهای C در فایل گزارش فهرست‌گیری. . .It Fl -optimise | -no-optimise فعال یا غیرفعال کردن کامپایل واحدها. کامپایل بسیاری از بررسی‌های زمان اجرای مفسر اصلی را نادیده می‌گیرد. این گزینه معادل .Fl -O2 است. . .It Fl O | O0 | O1 | O2 | O3 فعال کردن کامپایل واحدها و ارسال گزینه به کامپایلر C پسین (back-end) برای تنظیم سطح بهینه‌سازی. . .It Fl -overhead Ar number تنظیم سربار (overhead) برای بررسی پشته. . .It Fl -pedantic معادل با .Fl -warnings Fl -portcheck است. . .It Fl -portcheck | Fl -no-portcheck فعال یا غیرفعال کردن پیام‌های هشدار مربوط به قابلیت حمل (portability). . .It Fl -pragmats | Fl -no-pragmats کنترل ارزیابی و پردازش عملگرهای پیش‌پردازنده (pragmats). . .It Fl -precision Ar number تنظیم دقت برای حالت‌های LONG LONG به .Ar number ارقام با معنی (significant digits). . .It Fl -prelude-listing تولید فهرستی از پیش‌درآمدها (preludes). . .It Fl -pretty-print قالب‌بندی و چاپ زیبای (pretty-print) فایل منبع. . .It Fl -print Ar unit | Fl -p Ar unit چاپ مقدار حاصل از واحد (unit) زبان Algol 68. به این ترتیب می‌توان دستورات تک‌خطی را از خط فرمان اجرا کرد. . .It Fl -quiet نادیده گرفتن و غیرفعال کردن تمام پیام‌های هشدار. . .It Fl -quote-stropping استفاده از شیوه استروپینگ نقل‌قولی (quote stropping). . .It Fl -reductions چاپ تقلیل‌های (reductions) انجام‌شده توسط پارسر. . .It Fl -rerun استفاده از کد کامپایل‌شده حاصل از اجرای قبلی. . .It Fl -run نادیده گرفتن و خنثی‌سازی گزینه .Fl -no-run . . .It Fl -script Ar string رشته string را به عنوان نام فایل منبع در نظر می‌گیرد و پردازش گزینه‌های بعدی را نادیده می‌گیرد تا توسط اسکریپت مدیریت شوند. . .It Fl -source | Fl -no-source کنترل درج خطوط منبع در فایل گزارش فهرست‌گیری. . .It Fl -stack Ar number تنظیم اندازه پشته (stack) به .Ar number بایت. . .It Fl -statistics تولید آمار در فایل گزارش فهرست‌گیری. . .It Fl -strict نادیده گرفتن افزونه‌های اضافه بر نحو Algol 68. . .It Fl -time-limit Ar number متوقف کردن مفسر پس از .Ar number ثانیه و ایجاد خطای پایان مهلت زمانی (time limit exceeded). . .It Fl -trace | Fl -no-trace کنترل ردیابی (tracing) برنامه در حال اجرا. . .It Fl -tree | Fl -no-tree کنترل درج درخت نحو (syntax tree) در فایل گزارش فهرست‌گیری. . .It Fl -unused تولید نمایی کلی از برچسب‌های (tags) استفاده‌نشده در فایل گزارش فهرست‌گیری. . .It Fl -upper-stropping استفاده از استروپینگ با حروف بزرگ (upper stropping) که رژیم استروپینگ پیش‌فرض است. . .It Fl -verbose استفاده از حالت پرگو (verbose). . .It Fl -version چاپ نسخه تصویر در حال اجرای a68g. . .It Fl -warnings | Fl -no-warnings فعال کردن پیام‌های هشدار یا نادیده گرفتن هشدارهای قابل چشم‌پوشی. . .It Fl -xref | Fl -no-xref کنترل تولید ارجاع متقابل (cross-reference) در فایل گزارش فهرست‌گیری. . .El . .Sh "نویسندگان (AUTHORS)" نویسنده Algol 68 Genie آقای Marcel van der Veer است.