.\" Copyright 2008, Michael Kerrisk <mtk.manpages@gmail.com>
.\" Copyright, the authors of the Linux man-pages project
.\"
.\" SPDX-License-Identifier: Linux-man-pages-copyleft
.\"
.TH acct 5 2026-02-08 "Linux man-pages 6.19"
.SH "نام (NAME)"
acct \- پرونده حسابرسی فرآیندها
.SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)"
.nf
.B #include <sys/acct.h>
.fi
.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
اگر هسته با فعال بودن گزینه حسابرسی فرآیندها
.RB ( CONFIG_BSD_PROCESS_ACCT )
ساخته شده باشد، فراخوانی
.BR acct (2)
حسابرسی فرآیندها را آغاز می‌کند؛ برای مثال:
.P
.in +4n
acct("/var/log/pacct");
.in
.P
هنگامی که حسابرسی فرآیندها فعال باشد، با خاتمه یافتن هر فرآیند در سیستم، هسته یک رکورد را در پرونده حسابرسی می‌نویسد.
این رکورد حاوی اطلاعاتی درباره فرآیند خاتمه‌یافته است و در
.I <sys/acct.h>
به صورت زیر تعریف شده است:
.P
.in +4n
.EX
#define ACCT_COMM 16
\&
typedef u_int16_t comp_t;
\&
struct acct {
    char ac_flag;           /* Accounting flags */
    u_int16_t ac_uid;       /* Accounting user ID */
    u_int16_t ac_gid;       /* Accounting group ID */
    u_int16_t ac_tty;       /* Controlling terminal */
    u_int32_t ac_btime;     /* Process creation time
                               (seconds since the Epoch) */
    comp_t    ac_utime;     /* User CPU time */
    comp_t    ac_stime;     /* System CPU time */
    comp_t    ac_etime;     /* Elapsed time */
    comp_t    ac_mem;       /* Average memory usage (kB) */
    comp_t    ac_io;        /* Characters transferred (unused) */
    comp_t    ac_rw;        /* Blocks read or written (unused) */
    comp_t    ac_minflt;    /* Minor page faults */
    comp_t    ac_majflt;    /* Major page faults */
    comp_t    ac_swaps;     /* Number of swaps (unused) */
    u_int32_t ac_exitcode;  /* Process termination status
                               (see wait(2)) */
    char      ac_comm[ACCT_COMM+1];
                            /* Command name (basename of last
                               executed command; null\-terminated) */
    char      ac_pad[\f[I]X\f[]];    /* padding bytes */
};
\&
enum {          /* Bits that may be set in ac_flag field */
    AFORK = 0x01,           /* Has executed fork, but no exec */
    ASU   = 0x02,           /* Used superuser privileges */
    ACORE = 0x08,           /* Dumped core */
    AXSIG = 0x10            /* Killed by a signal */
};
.EE
.in
.P
نوع داده
.I comp_t
یک مقدار ممیز شناور متشکل از یک توان ۳ بیتی بر مبنای ۸ و یک مانتیس ۱۳ بیتی است.
یک مقدار مانند
.IR c
از این نوع را می‌توان به صورت زیر به یک عدد صحیح (long) تبدیل کرد:
.P
.nf
    v = (c & 0x1fff) << (((c >> 13) & 0x7) * 3);
.fi
.P
فیلدهای
.IR ac_utime ،
.IR ac_stime
و
.I ac_etime
زمان را بر حسب «تیک‌های ساعت» (clock ticks) اندازه می‌گیرند؛
این مقادیر را بر
.I sysconf(_SC_CLK_TCK)
تقسیم کنید تا به ثانیه تبدیل شوند.
.SS "قالب نسخه ۳ پرونده حسابرسی (Version 3 accounting file format)"
از لینوکس ۲.۶.۸ به بعد، در صورتی که هنگام ساخت هسته گزینه
.B CONFIG_BSD_PROCESS_ACCT_V3
تنظیم شده باشد، نسخه جایگزین و اختیاری پرونده حسابرسی می‌تواند ایجاد شود.
با تنظیم این گزینه، رکوردهای نوشته‌شده در پرونده حسابرسی شامل فیلدهای اضافی خواهند بود، و پهنای فیلدهای
.I c_uid
و
.I ac_gid
از ۱۶ به ۳۲ بیت افزایش می‌یابد
(همگام با افزایش اندازه UID و GID در لینوکس ۲.۴ و پس از آن).
این رکوردها به صورت زیر تعریف می‌شوند:
.P
.in +4n
.EX
struct acct_v3 {
    char      ac_flag;      /* Flags */
    char      ac_version;   /* Always set to ACCT_VERSION (3) */
    u_int16_t ac_tty;       /* Controlling terminal */
    u_int32_t ac_exitcode;  /* Process termination status */
    u_int32_t ac_uid;       /* Real user ID */
    u_int32_t ac_gid;       /* Real group ID */
    u_int32_t ac_pid;       /* Process ID */
    u_int32_t ac_ppid;      /* Parent process ID */
    u_int32_t ac_btime;     /* Process creation time */
    float     ac_etime;     /* Elapsed time */
    comp_t    ac_utime;     /* User CPU time */
    comp_t    ac_stime;     /* System time */
    comp_t    ac_mem;       /* Average memory usage (kB) */
    comp_t    ac_io;        /* Characters transferred (unused) */
    comp_t    ac_rw;        /* Blocks read or written
                               (unused) */
    comp_t    ac_minflt;    /* Minor page faults */
    comp_t    ac_majflt;    /* Major page faults */
    comp_t    ac_swaps;     /* Number of swaps (unused) */
    char      ac_comm[ACCT_COMM]; /* Command name */
};
.EE
.in
.SH "نسخه‌ها (VERSIONS)"
اگرچه این قابلیت در بیشتر سیستم‌ها وجود دارد، اما استانداردسازی نشده است
و جزئیات آن تا حدی میان سیستم‌های مختلف تفاوت دارد.
.SH "استانداردها (STANDARDS)"
هیچ‌کدام.
.SH "تاریخچه (HISTORY)"
glibc 2.6.
.P
حسابرسی فرآیندها در BSD پدید آمد.
.SH "یادداشت‌ها (NOTES)"
رکوردها در پرونده حسابرسی بر اساس زمان خاتمه فرآیند مرتب می‌شوند.
.P
تا و شامل لینوکس ۲.۶.۹،
یک رکورد حسابرسی جداگانه برای هر نخی که با استفاده از کتابخانه نخ‌بندی NPTL ایجاد شده بود نوشته می‌شد؛
از لینوکس ۲.۶.۱۰ به بعد،
با خاتمه یافتن آخرین نخ در فرآیند، تنها یک رکورد حسابرسی برای کل فرآیند نوشته می‌شود.
.P
پرونده
.IR /proc/sys/kernel/acct ،
که در
.BR proc (5)
توصیف شده است، تنظیماتی را تعیین می‌کند که رفتار حسابرسی فرآیندها را هنگام کمبود فضای دیسک کنترل می‌نمایند.
.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.BR lastcomm (1),
.BR acct (2),
.BR accton (8),
.BR sa (8)