.TH bzip3 1 "13 August 2025" "version v1.5.3"
.
.SH "نام (NAME)"
bzip3 \- یک فشرده‌ساز آماری کارآمد فایل و جانشین معنوی bzip2

.SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)"
.B bzip3
.RB [ " \-BbcdehftV " ]
[
.I "نام‌های‌فایل \&..."
]
.
.P
.B bz3cat
معادل است با
.B bzip3 \-dc
.P
.B bunzip3
معادل است با
.B bzip3 \-d
.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
فشرده‌سازی یا استخراج فایل با استفاده از کدگذاری طول اجرا (RLE) و پیش‌بینی لمپل-زیو، و سپس تبدیل باروز-ویلر و کدگذاری حسابی انجام می‌گیرد.
.B bzip3،
همانند نیاکان خود
.B bzip2،
در فشرده‌سازی متون یا کدهای منبع عملکردی برجسته دارد.

گزینه‌های خط فرمان عمداً بسیار مشابه گزینه‌های
.B bzip2
طراحی شده‌اند، اما کاملاً یکسان نیستند.
.PP
.B bzip3
حداکثر دو نام فایل همراه با سوییچ‌ها را انتظار دارد.
.B bzip3
به‌طور پیش‌فرض فایل‌های موجود را بازنویسی نمی‌کند. اگر این رفتار مورد نظر است، از گزینه \-f استفاده کنید.

اگر نام فایلی مشخص نشود،
.B bzip3
از ورودی استاندارد به خروجی استاندارد فشرده‌سازی می‌کند، و از فرستادن داده‌های باینری به ترمینال خودداری خواهد کرد. سوییچ \-e (کدگذاری) به طور ضمنی فعال است.

.B bunzip3
(یا به طور معادل،
.B bzip3 \-d
) داده‌ها را از ورودی استاندارد به خروجی استاندارد استخراج می‌کند، و از خواندن داده‌ها از ترمینال خودداری خواهد کرد.

اگر دو فایل مشخص شوند، فایل نخست به جای ورودی استاندارد و فایل دوم به جای خروجی استاندارد به کار می‌رود.

اگر سوییچ \-c وجود داشته باشد، bzip3 از فایل مشخص‌شده خوانده و داده‌ها را به خروجی استاندارد می‌فرستد. در غیر این صورت، هنگام استخراج (decoding)،
.B bzip3
تلاش می‌کند تا با حذف پسوند
.I .bz3
نام فایل غیرفشرده را حدس بزند؛ در صورت عدم وجود این پسوند، خطا گزارش می‌شود. در هنگام فشرده‌سازی (encoding)، نام فایل خروجی با افزودن پسوند
.I .bz3
به نام فایل ورودی ایجاد می‌شود.

.SH "گزینه‌ها (OPTIONS)"
.TP
.B \-B --batch
فعال کردن حالت دسته‌ای (batch). به طور پیش‌فرض، اگر بیش از دو فایل ارائه شود،
.B bzip3
خطا می‌دهد و دو فایل ارائه‌شده همواره به عنوان ورودی و خروجی در نظر گرفته می‌شوند. حالت دسته‌ای باعث می‌شود
.B bzip3
با هر فایل به عنوان ورودی رفتار کند؛ بنابراین برای نمونه
.I bzip3 -Bd *.bz3
تمام فایل‌های
.I .bz3
در دایرکتوری جاری را استخراج می‌کند.
.TP
.B \-b --block N
تنظیم اندازه بلوک به N مبی‌بایت. کمینه ۱ مبی‌بایت و بیشینه ۵۱۱ مبی‌بایت است.
.TP
.B \-c --stdout
اجبار به نوشتن داده‌های خروجی در خروجی استاندارد هنگام تعیین یک فایل.
.TP
.B \-d --decode
اجبار به استخراج و از حالت فشرده خارج کردن.
.TP
.B \-e/-z --encode
اجبار به فشرده‌سازی (رفتار پیش‌فرض).
.TP
.B \-f --force
بازنویسی فایل‌های موجود.
.TP
.B \-h --help
نمایش پیام راهنما و خروج.
.TP
.B \-j --jobs N
تنظیم تعداد رشته‌های پردازشی (worker threads) موازی که هر کدام یک بلوک را پردازش می‌کنند.
.TP
.B \--rm
حذف فایل‌های ورودی پس از فشرده‌سازی یا استخراج موفقیت‌آمیز. اگر خروجی stdout باشد، این گزینه نادیده گرفته می‌شود.
.TP
.B \-k --keep
نگه‌داشتن (عدم حذف) فایل‌های ورودی. به طور پیش‌فرض فعال است و صرفاً برای سازگاری با سایر فشرده‌سازها قرار داده شده است.
.TP
.B \-v --verbose
فعال کردن حالت خروجی پرگویی (verbose) برای مشاهده آمار فشرده‌سازی.
.TP
.B \-V --version
نمایش اطلاعات نسخه و خروج.
.TP
.B \-t --test
بررسی درستی بلوک‌های فشرده‌شده.
.TP
.B \--
رفتار با تمامی آرگومان‌های پس از آن به عنوان نام فایل، حتی اگر با خط تیره شروع شوند. این گزینه برای مدیریت فایل‌هایی است که نامشان با خط تیره آغاز می‌شود.
.SH "قالب فایل (FILE FORMAT)"
فشرده‌سازی تا زمانی انجام می‌شود که طول بلوک ورودی بیش از ۶۴ بایت باشد. در غیر این صورت، به عنوان یک بلوک بدون تغییر (literal) کدگذاری می‌شود. در تمامی موارد دیگر، داده‌های فشرده درون فایل نوشته می‌شوند. فرمت فایل دارای بار اضافی ثابت ۹ بایت در هر فایل و بین ۹ تا ۱۷ بایت در هر بلوک است. داده‌های تصادفی به گونه‌ای کدگذاری می‌شوند که انبساط آن‌ها معمولاً زیر ۰.۸٪ است.

.B bzip3
از یک چکسام ۳۲ بیتی CRC برای اطمینان از تطابق کامل نسخه استخراج‌شده با فایل اصلی استفاده می‌کند. این کار از آسیب دیدن داده‌های فشرده جلوگیری می‌نماید.

.SH "مدیریت حافظه (MEMORY MANAGEMENT)"
گزینه \-b اندازه بلوک را بر حسب مبی‌بایت (MiB) تنظیم می‌کند. پیش‌فرض ۱۶ مبی‌بایت است. مصرف حافظه در فشرده‌سازی و استخراج را می‌توان به صورت زیر تخمین زد:

.nf
       6 x block size
.fi

اندازه‌های بزرگ‌تر بلوک معمولاً به سرعت بازدهی کاهشی نشان می‌دهند. همچنین مهم است در نظر داشته باشید که میزان حافظه مورد نیاز برای استخراج در زمان فشرده‌سازی با انتخاب اندازه بلوک تعیین می‌شود. به طور کلی، سعی کنید بزرگ‌ترین اندازه بلوکی را که محدودیت‌های حافظه اجازه می‌دهد به کار گیرید، زیرا میزان فشرده‌سازی را به حداکثر می‌رساند. سرعت فشرده‌سازی و استخراج عملاً تحت تأثیر اندازه بلوک قرار نمی‌گیرد.

.SH "نویسندگان (AUTHORS)"
Kamila Szewczyk, k@iczelia.net.

https://github.com/iczelia/bzip3

با تشکر از: Ilya Grebnov، Benjamin Strachan، Caleb Maclennan، Ilya Muravyov،
نگهدارندگان بسته‌ها - Leah Neukirchen، Grigory Kirillov، Maciej Barc،
Robert Schutz، Petr Pisar، Przemyslaw Skibinski، Shun Sakai و دیگران.
همچنین تمامی افرادی که پچ فرستادند، در حل مشکلات پورت‌پذیری یاری رساندند، مرا به کار روی bzip3 تشویق کردند و سیستم‌هایی را برای آزمون‌های کارایی در اختیارم گذاشتند.

.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.BR bzip2 (1),
.BR bz3less (1),
.BR bz3more (1),
.BR bz3grep (1),
.BR bunzip3 (1)