نام (NAME)

cdrdao - خواندن و نوشتن دیسک‌های CD در حالت disc-at-once

خلاصه دستور (SYNOPSIS)

cdrdao {show-toc|toc-info|toc-size|read-toc|read-cd|read-cddb|show-data|read-test|disk-info|discid|msinfo|drive-info|unlock|scanbus|simulate|write|copy|blank} [--device device] [--source-device device] [--driver driver-id] [--source-driver driver-id] [--simulate] [--speed writing-speed] [--blank-mode mode] [--datafile file] [--read-raw] [--read-subchan [--no-mode2-mixed] mode] [--tao-source] [--tao-source-adjust link-blocks] [--fast-toc] [--buffers buffer-count] [--multi] [--overburn] [--eject] [--swap] [--session] [--force] [--reload] [--keepimage] [--on-the-fly] [--paranoia-mode mode] [--with-cddb] [--cddb-servers server-list] [--cddb-timeout timeout] [--cddb-directory directory] [--tmpdir directory] [--keep] [--save] [-n] [-v verbose-level] toc-file

توضیحات (DESCRIPTION)

ابزار cdrdao دیسک‌های صوتی و داده CD-R را در حالت disk-at-once (DAO) بر اساس یک فایل توصیف موسوم به toc-file ایجاد می‌کند. در حالت DAO امکان ایجاد فاصله‌های پیش از شیار (pre-gap) غیراستاندارد وجود دارد که طول آن‌ها غیر از ۲ ثانیه بوده و حاوی داده‌های صوتی غیرصفر باشند. این قابلیت برای نمونه جهت تقسیم‌بندی ضبط‌های زنده به شیارها کاربرد دارد، در جایی که وقفه‌های ۲ ثانیه‌ای آزاردهنده خواهند بود.

به جای یک toc-file می‌توان از یک فایل cue (مورد استفاده در یک ابزار معروف مسترینگ DOS/Windows) استفاده کرد. برای جزئیات بیشتر به بخش فایل‌های CUE مراجعه کنید.

دستورات (COMMANDS)

اولین آرگومان باید یکی از دستورات زیر باشد:

show-toc

چاپ خلاصه‌ای از آنچه روی CD-R نوشته خواهد شد.

toc-info

چاپ خلاصه کوتاهی از toc-file.

toc-size

چاپ تعداد کل بلوک‌ها برای toc.

read-toc

تحلیل هر شیار از CD درج‌شده و ایجاد یک toc-file که می‌تواند برای ساخت یک کپی کم‌وبیش دقیق از دیسک استفاده شود. این دستور شیارهای صوتی یا داده را نمی‌خواند؛ برای این منظور از read-cd استفاده کنید.

می‌توانید با استفاده از گزینه --datafile یک نام فایل برای فایل داده مشخص کنید.

read-cd

کپی کردن تمام شیارهای CD درج‌شده در یک فایل ایمیج و ایجاد یک toc-file متناظر. در صورتی که گزینه --datafile داده نشود، نام فایل ایمیج به‌طور پیش‌فرض "data.bin" خواهد بود.

read-cddb

تلاش برای بازیابی داده‌های عنوان و هنرمند از یک سرور CDDB برای CD ارائه‌شده توسط toc-file مشخص. داده‌های بازیابی‌شده به‌عنوان داده‌های CD-TEXT برای زبان 0 به toc-file اضافه می‌شوند. داده‌های CD-TEXT موجود برای زبان 0 بازنویسی خواهند شد.

show-data

چاپ تمام نمونه‌هایی که روی CD-R نوشته می‌شوند. هر خط شامل شماره نمونه (شروع از 0) و مقدار ده‌دهی نمونه برای کانال چپ و راست است. برای بررسی درست بودن ترتیب بایت (byte order) فایل‌های صوتی مفید است.

read-test

بررسی امکان خواندن تمام داده‌ها از فایل‌های صوتی تعریف‌شده در toc-file. این کار همچنین ارتباط با فرایند پیرو (slave) که مسئول نوشتن داده‌های صوتی در دستگاه ضبط CD است را بررسی می‌کند. عمدتاً برای آزمایش استفاده می‌شود.

disk-info

نمایش اطلاعات درباره CD-R درج‌شده. اگر CD-R دارای نشست باز باشد، زمان شروع آخرین نشست و نشست جاری را نیز چاپ می‌کند که توسط mkisofs برای ایجاد ایمیج برای نشست دوم یا بالاتر استفاده می‌شود.

discid

چاپ اطلاعات CDDB.

msinfo

نمایش اطلاعات مورد نیاز برای ایجاد دیسک‌های چندنشستی با mkisofs. خروجی برای پردازش توسط اسکریپت‌ها در نظر گرفته شده است.

drive-info

نمایش اطلاعات درایو.

unlock

تلاش برای باز کردن قفل دستگاه ضبط پس از یک فرایند ناموفق نوشتن یا شبیه‌سازی. اگر پس از اجرای cdrdao نمی‌توانید CD را خارج کنید، این دستور را امتحان کنید.

blank

پاک کردن یک دیسک CD-RW. دیسک به‌طور پیش‌فرض به‌صورت حداقلی (minimal) پاک می‌شود. برای انتخاب حالت دیگر پاک‌سازی از گزینه --blank-mode استفاده کنید. گاهی برای عملیات موفقیت‌آمیز پاک‌سازی باید سرعت پاک‌کردن به‌صورت دستی کاهش یابد. از گزینه --speed برای انتخاب سرعت دیگر استفاده نمایید.

scanbus

پویش برای یافتن دستگاه‌ها.

simulate

مشابه write است اما لیزر خاموش می‌ماند. میانبری برای write --simulate است.

write

نوشتن CD-R مطابق با مشخصات موجود در toc-file.

copy

انجام تمام مراحل کپی کردن CD. دستگاه حاوی دیسک مبدأ باید با گزینه --source-device و دستگاه ضبط با گزینه --device مشخص شود. اگر تنها یک دستگاه در دسترس باشد، گزینه --source-device باید حذف شود و cdrdao پس از ایجاد ایمیج از دیسک مبدأ، درخواست درج CD-R را اعلام خواهد کرد.

فایل ایمیج با نام "cddata<pid>.bin" در صورتی که گزینه --datafile داده نشود در پوشه کاری جاری ایجاد خواهد شد. ایمیج ایجادشده پس از اتمام نوشتن حذف می‌شود.

اگر گزینه --on-the-fly داده شود، هیچ فایل ایمیجی ایجاد نمی‌شود و داده‌ها مستقیماً از دستگاه خواننده به دستگاه ضبط CD پایپ می‌شوند.

گزینه‌ها (OPTIONS)

--device [prot:]bus,id,lun

تنظیم آدرس SCSI دستگاه ضبط CD به‌صورت سه‌تایی bus/id/lun، برای نمونه '0,2,0' برای واحد منطقی 0 دستگاه SCSI با شناسه 2 روی گذرگاه 0. دستگاه‌های ATAPI را می‌توان با پیشوند 'ATAPI:' مشخص کرد، مانند 'ATAPI:0,0,0'. در برخی سیستم‌ها گره دستگاه را می‌توان مستقیماً تعیین کرد، مانند '/dev/sg0' در سیستم‌های لینوکس. کاربران لینوکس 2.6 می‌توانند رابط جدیدتر ATAPI را با پیشوند 'ATA:' امتحان کنند.

--source-device [prot:]bus,id,lun

مشابه بالا، اما در دستور copy برای تعیین دستگاه مبدأ استفاده می‌شود.

--driver driver-id:option-flags

اجبار به استفاده از درایور مشخص‌شده به‌جای درایور شناسایی‌شده خودکار. شناسه‌های درایور موجود:
cdd2600, plextor, plextor-scan, generic-mmc, generic-mmc-raw, ricoh-mp6200, yamaha-cdr10x, teac-cdr55, sony-cdu920, sony-cdu948, taiyo-yuden, toshiba.
تعیین یک شناسه نامعتبر فهرستی از درایورهای در دسترس را ارائه می‌دهد. فلگ‌های گزینه می‌توانند برای تغییر رفتار برخی درایورها استفاده شوند. برای جزئیات به README مراجعه کنید.

--source-driver driver-id:option-flags

مشابه بالا، اما برای دستگاه مشخص‌شده با گزینه --source-device استفاده می‌شود.

--speed value

تنظیم سرعت نوشتن روی value. پیش‌فرض بالاترین سرعت ممکن است.

--blank-mode mode

تنظیم حالت پاک‌سازی. حالت‌های موجود عبارتند از full و minimal. لطفاً توجه داشته باشید که داده‌های دیسک‌های پاک‌شده با حالت minimal ممکن است به‌راحتی بازیابی شوند. از حالت full برای پاک کردن کامل تمامی داده‌ها استفاده کنید. حالت پیش‌فرض پاک‌سازی minimal است.

--datafile file

مورد استفاده در دستورات read-toc, read-cd و copy. تنظیم فایل داده پیش‌فرض که توسط read-toc در toc-file قرار می‌گیرد. از "-" برای اشاره به ورودی استاندارد (STDIN) استفاده کنید. برای دستورات read-cd و copy این گزینه نام فایل ایمیج ساخته‌شده را تعیین می‌کند.

--read-raw

فقط برای دستورات read-cd و read-toc استفاده می‌شود. تمام بخش‌های داده به‌عنوان بلوک‌های ۲۳۵۲ بایتی شامل هدر بخش و داده‌های L-EC در فایل ایمیج نوشته خواهند شد. حالت شیار در toc-file ایجادشده روی MODE1_RAW یا MODE2_RAW تنظیم می‌شود.

--read-subchan mode

مورد استفاده توسط دستورات read-cd, read-toc و copy. نوع داده‌های کانال فرعی (sub-channel) استخراج‌شده از CD مبدأ و نوشته‌شده در ایمیج شیار یا کپی‌شده در CD مقصد را مشخص می‌کند. حالت می‌تواند rw برای خواندن داده‌های فشرده کانال فرعی R-W (رفع درهم‌تنیدگی شده و تصحیح‌خطاشده) و rw_raw برای خواندن داده‌های خام کانال فرعی R-W (بدون رفع درهم‌تنیدگی، بدون تصحیح خطا، داده‌های L-EC گنجانده‌شده در ایمیج شیار) باشد. اگر این گزینه مشخص نشود، هیچ داده کانال فرعی استخراج نخواهد شد.

--no-mode2-mixed

فقط برای دستورات read-cd و read-toc استفاده می‌شود. اگر با MODE2_FORM1 یا MODE2_FORM2 روبرو شدیم، آن را به‌عنوان MODE2_FORM_MIX در toc-file استخراج نکن.

--tao-source

این گزینه به دستورات read-toc و read-cd نشان می‌دهد که CD مبدأ در حالت TAO نوشته شده است. فرض بر این خواهد بود که طول فاصله پیش از شیار بین همه شیارها (به‌جز بین دو شیار صوتی) مقدار استاندارد ۱۵۰ بلوک به‌علاوه تعداد بلوک‌های پیوند (معمولاً ۲) است. تعداد بلوک‌های پیوند می‌تواند با گزینه --tao-source-adjust کنترل شود.

از این گزینه تنها زمانی استفاده کنید که read-toc یا read-cd در نواحی گذار بین دو شیار پیام خطا می‌دهند. اگر از این گزینه با دیسک‌های فشرده کارخانه‌ای (pressed) یا CDهای نوشته‌شده در حالت DAO استفاده کنید، نتایج نادرستی دریافت خواهید کرد.

--tao-source-adjust link-blocks

تعداد بلوک‌های پیوند را برای شیارهای نوشته‌شده در حالت TAO مشخص می‌کند. این گزینه تنها در صورت تعیین گزینه --tao-source مؤثر است.

--fast-toc

فقط برای دستور read-toc استفاده می‌شود. این گزینه استخراج طول فاصله پیش از شیار و علامت‌های نمایه را متوقف می‌کند که باعث تسریع فرایند read-toc می‌شود. فاصله‌های پیش از شیار استاندارد ۲ ثانیه‌ای (اما نه سکوت!) در toc-file قرار می‌گیرند. CD حاصل صدایی مانند دیسک مبدأ خواهد داشت، تنها نمایشگر پخش‌کننده CD در ناحیه گذار بین دو شیار رفتار کمی متفاوتی خواهد داشت.

این گزینه همچنین می‌تواند در صورتی که read-toc با درایو شما با شکست مواجه می‌شود، کمک‌کننده باشد.

--buffers buffer-count

تعداد بافرهایی را مشخص می‌کند که برای جلوگیری از خطای خالی شدن بافر (buffer underrun) تخصیص می‌یابند. حداقل تعداد بافر ۱۰ است و پیش‌فرض ۳۲ است به‌جز در سیستم‌های FreeBSD که پیش‌فرض ۲۰ است. هر بافر ۱ ثانیه داده صوتی را نگه می‌دارد، به‌طوری که تقسیم buffer-count بر سرعت نوشتن، حداکثر زمانی را که خواندن داده‌های صوتی می‌تواند متوقف شود نشان می‌دهد.

--multi

اگر این گزینه داده شود، نشست پس از نوشتن موفقیت‌آمیز داده‌های صوتی بسته نخواهد شد. امکان الحاق یک نشست دیگر روی چنین دیسک‌هایی وجود دارد، مثلاً برای ساخت یک CD-EXTRA.

--overburn

به‌طور پیش‌فرض cdrdao اجازه نوشتن داده‌ای بیشتر از ظرفیت مشخص‌شده دیسک فعلی را نمی‌دهد. این گزینه اجازه می‌دهد این شرط نادیده گرفته شود.

--eject

خارج کردن دیسک CD-R پس از نوشتن یا شبیه‌سازی نوشتن.

--swap

معکوس کردن ترتیب بایت (byte order) تمام نمونه‌هایی که به دستگاه ضبط CD ارسال می‌شوند.

--session session-nr

مورد استفاده برای read-toc و read-cd جهت تعیین نشستی که باید روی دیسک‌های چندنشستی پردازش شود.

--reload

نشان می‌دهد که سینی دیسک می‌تواند قبل از نوشتن بدون پرامپت به کاربر جهت بازنشانی وضعیت دیسک پس از اجرای شبیه‌سازی، باز شود.

--force

اجبار به اجرای عملیاتی که در غیر این صورت انجام نمی‌شد.

--paranoia-mode mode

تنظیم حالت تصحیح برای استخراج صوت دیجیتال. 0: بدون بررسی، داده‌ها مستقیماً از درایو کپی می‌شوند. 1: اجرای خواندن همپوشان برای جلوگیری از لرزش (jitter). 2: مانند 1 همراه با بررسی‌های اضافی داده‌های صوتی خوانده‌شده. 3: مانند 2 به همراه تشخیص و ترمیم خط‌وخش.

سرعت استخراج از 0 تا 3 کاهش می‌یابد.

پیش‌فرض حالت کامل پارانویا (3) است.

--keepimage

اگر یک دیسک با دستور copy کپی شود، این گزینه باعث می‌شود ایمیج ایجادشده پس از پایان فرایند کپی حذف نشود.

--on-the-fly

اجرای کپی CD درجا بدون ساخت فایل ایمیج.

--with-cddb

فعال‌سازی دریافت خودکار داده‌های CDDB برای استفاده به‌عنوان داده‌های CD-TEXT در دستورات copy، read-toc و read-cd.

--cddb-servers server-list

تنظیم فهرستی جداشده با فاصله یا کاما از سرورهای CDDB مورد استفاده برای دستور read-cddb یا برای دستوراتی که گزینه --with-cddb در آن‌ها فعال است. یک ورودی سرور می‌تواند دارای قالب‌های زیر باشد:

<server>

اتصال به <server>، پورت پیش‌فرض cddbp (888)، استفاده از پروتکل cddbp.

<server>:<port>

اتصال به <server>، پورت <port>، استفاده از پروتکل cddbp.

<server>:<cgi-bin-path>

اتصال به <server>، پورت پیش‌فرض http (80)، استفاده از پروتکل http، نشانی: <cgi-bin-path>.

<server>:<port>:<cgi-bin-path>

اتصال به <server>، پورت <port>، استفاده از پروتکل http، نشانی: <cgi-bin-path>.

<server>:<port>:<cgi-bin-path>:<proxy-server>

اتصال به <proxy-server>، پورت پیش‌فرض http (80)، استفاده از پروتکل http، نشانی: http://<server>:<port>/<cgi-bin-path>.

<server>:<port>:<cgi-bin-path>:<proxy-server>:<proxy-port>

اتصال به <proxy-server>، پورت <proxy-port>، استفاده از پروتکل http، نشانی: http://<server>:<port>/<cgi-bin-path>.

مسیر <cgi-bin-path> معمولاً "/~cddb/cddb.cgi" است.

تمام سرورهای فهرست سرورها به ترتیب مشخص‌شده بررسی می‌شوند تا زمانی که اتصال موفقی برقرار شود. برای سرورهای پروکسی http، اولین پروکسی http متصل‌شده با موفقیت صرف‌نظر از توانایی اتصال به سرور http مقصد استفاده خواهد شد.

مثال: freedb.freedb.org:/~cddb/cddb.cgi

--cddb-timeout timeout

تنظیم مهلت زمانی اتصال به سرورهای CDDB بر حسب ثانیه.

--cddb-directory directory

مشخص کردن پوشه محلی پایگاه داده CDDB که رکوردهای دریافت‌شده CDDB در آن ذخیره می‌شوند. در صورت مشخص نشدن این گزینه، رکوردهای دریافت‌شده در سیستم محلی ذخیره نخواهند شد.

--tmpdir directory

مشخص کردن پوشه‌ای برای ذخیره فایل‌های موقت داده ایجادشده از رمزگشایی فایل‌های MP3 و Ogg Vorbis. به‌طور پیش‌فرض "/tmp" استفاده می‌شود.

--keep

عدم حذف فایل‌های موقت WAV ایجادشده از فایل‌های MP3 و Ogg Vorbis پس از خروج از cdrdao.

--save

ذخیره برخی از گزینه‌های جاری در فایل تنظیمات "$HOME/.cdrdao" و خروج. برای جزئیات بیشتر به بخش ´تنظیمات´ مراجعه کنید.

-n

متوقف کردن توقف ۱۰ ثانیه‌ای پیش از نوشتن یا شبیه‌سازی.

-v verbose-level

تنظیم سطح پرگویی. سطوح بالاتر از ۲ سطوح اشکال‌زدایی هستند که خروجی بسیار زیادی تولید می‌کنند.

فایل‌های TOC (TOC FILES)

فایل toc-file داده‌هایی را که روی CD-R نوشته می‌شوند توصیف کرده و امکان کنترل موقعیت شیارها/نمایه‌ها، فاصله‌های پیش از شیار و اطلاعات کانال‌های فرعی را فراهم می‌سازد. این یک فایل متنی ساده است، برای ساخت آن از ویرایشگر متنی دلخواه خود استفاده کنید.

یک toc-file شامل یک سربرگ اختیاری و دنباله‌ای از مشخصات شیارها است. توضیحات که با '//' شروع می‌شوند و تا انتهای خط ادامه دارند را می‌توان در هر جایی قرار داد.

{ 0, 10, 255, ... }

CD_DA
TRACK AUDIO
FILE "data.wav" 0

CD_DA
CD_TEXT {
  LANGUAGE_MAP {
    0 : EN
  }
  LANGUAGE 0 {
    TITLE "CD Title"
    PERFORMER "Performer"
    DISC_ID "XY12345"
    UPC_EAN ""
  }
}
TRACK AUDIO
ISRC "DEXXX9800001"
CD_TEXT {
  LANGUAGE 0 {
    TITLE "Track Title"
    PERFORMER "Performer"
    ISRC "DE-XXX-98-00001"
  }
}
PREGAP 0:2:0
FILE "data.wav" 0

CD_DA
TRACK AUDIO
FILE "data.cdr" 0
START 0:10:0

CD_DA
TRACK AUDIO
FILE "pregapdata.wav" 0
START
FILE "track.cdr" 1:0:0 1:0:0
SILENCE 0:2:0
FILE "track.cdr" 2:0:0
INDEX 2:0:0
INDEX 4:0:0

CD_ROM
TRACK MODE1
DATAFILE "data_1"
ZERO 00:02:00 // post-gap
TRACK AUDIO
SILENCE 00:02:00 // pre-gap
START
FILE "data_2.wav" 0
TRACK AUDIO
FILE "data_3.wav" 0

فایل‌های CUE (CUE FILES)

فایل‌های cue را می‌توان در هر جایی که یک toc-file مورد انتظار است استفاده کرد. فایل bin متناظر از بیانیه FILE در فایل cue گرفته نمی‌شود، بلکه با جایگزینی ".cue" با ".bin" در نام فایل cue ساخته می‌شود. فایل cue باید دقیقاً شامل یک بیانیه FILE باشد.

در حال حاضر حالت‌های شیار زیر پشتیبانی می‌شوند: MODE1/2048، MODE1/2352، MODE2/2336، MODE2/2352. بیانیه‌های CATALOG، ISRC و POSTGAP تجزیه می‌شوند اما هنوز ارزیابی نمی‌گردند.

تنظیمات (SETTINGS)

برخی از گزینه‌های خط فرمان می‌توانند به‌عنوان تنظیمات در مکان‌های زیر ذخیره شوند. فایل‌ها هنگام شروع cdrdao به ترتیب زیر خوانده می‌شوند:

1. /etc/cdrdao.conf

2. /etc/defaults/cdrdao

3. /etc/default/cdrdao

4. $HOME/.cdrdao

گزینه‌های خط فرمان تنظیمات بارگذاری‌شده را بازنویسی می‌کنند. فایل تنظیمات شامل جفت‌های نام - مقدار جداشده با دو نقطه است. مقادیر رشته‌ای باید در " محصور شوند. اگر از گزینه خط فرمان --save استفاده شود این فایل به‌طور خودکار نوشته می‌شود اما امکان ویرایش دستی آن نیز وجود دارد. مقادیر زیر تعریف شده‌اند:

write_device

دستگاه مورد استفاده برای عملیات‌های simulate، write، copy، blank، disk-info و unlock. گزینه متناظر: --device

write_driver

درایور (شامل گزینه‌های درایور) مورد استفاده برای عملیات‌های simulate، write، copy، blank، disk-info و unlock. گزینه متناظر: --driver

write_speed

سرعت نوشتن را مشخص می‌کند. گزینه متناظر: --speed

write_buffers

بافرهای fifo مورد استفاده برای ضبط را مشخص می‌کند. گزینه متناظر: --buffers

read_device

دستگاه مورد استفاده برای عملیات‌های read-toc، read-cd و copy. گزینه متناظر: --device یا --source-device

read_driver

درایور (شامل گزینه‌های درایور) مورد استفاده برای عملیات‌های read-toc، read-cd و copy. گزینه متناظر: --driver یا --source-driver

read_paranoia_mode

حالت پارانویا مورد استفاده برای عملیات‌های read-cd و copy. گزینه متناظر: --paranoia-mode

cddb_server_list

فهرست سرورهای CDDB برای read-cddb. گزینه متناظر: --cddb-servers

cddb_timeout

مهلت زمانی اتصال CDDB به ثانیه مورد استفاده توسط read-cddb. گزینه متناظر: --cddb-timeout

cddb_directory

پوشه محلی برای ذخیره رکوردهای دریافت‌شده CDDB مورد استفاده توسط read-cddb. گزینه متناظر: --cddb-directory

tmp_file_dir

پوشه‌ای که در آن فایل‌های موقت WAV ناشی از رمزگشایی فایل‌های MP3 و Ogg Vorbis ایجاد می‌شوند. گزینه متناظر: --tmpdir

باگ‌ها (BUGS)

اگر برنامه در طول فرایند نوشتن/شبیه‌سازی متوقف شود، ممکن است منابع IPC استفاده‌شده آزاد نشوند. برای حذف آن‌ها از ipcs(8) و ipcrm(8) استفاده کنید.

نویسنده (AUTHOR)

Andreas Mueller mueller@daneb.ping.de [DEFUNCT]
Denis Leroy <denis@poolshark.org>
Manuel Clos <llanero@users.sourceforge.net>

همچنین ببینید (SEE ALSO)

gcdmaster(1), cdrecord(1), cdda2wav(1), cdparanoia(1), sox(1), ipcs(8), ipcrm(8)