'\" t
.\" Copyright 2001, Martin Schulze <joey@debian.org>
.\" Copyright, the authors of the Linux man-pages project
.\"
.\" SPDX-License-Identifier: GPL-2.0-or-later
.\"
.TH dir_colors 5 2026-02-08 "Linux man-pages 6.19"
.SH "نام (NAME)"
dir_colors \- فایل پیکربندی برای dircolors(1)
.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
برنامه
.BR ls (1)
از متغیر محیطی
.B LS_COLORS
برای تعیین رنگ‌هایی که نام پرونده‌ها با آن‌ها نمایش داده می‌شوند استفاده می‌کند.
این متغیر محیطی معمولاً با دستوری مانند زیر مقداردهی می‌شود:
.P
.RS
eval \`dircolors some_path/dir_colors\`
.RE
.P
که در یک فایل راه‌اندازی پیش‌فرض پوسته، مانند
.I /etc/profile
یا
.I /etc/csh.cshrc
یافت می‌شود.
(همچنین ببینید:
.BR dircolors (1)).
معمولاً فایل مورد استفاده در اینجا
.I /etc/DIR_COLORS
است و می‌تواند توسط یک فایل
.I .dir_colors
در دایرکتوری خانگی کاربر لغو (override) شود.
.P
این فایل پیکربندی از چندین گزاره، هر کدام در یک خط تشکیل شده است.
هر چیزی در سمت راست علامت هش (#) به‌عنوان توضیح (comment) در نظر گرفته می‌شود، مشروط بر اینکه
علامت هش در ابتدای یک خط باشد یا دست‌کم یک نویسهٔ فاصله پیش از آن قرار گرفته باشد.
خطوط خالی نادیده گرفته می‌شوند.
.P
بخش
.I سراسری (global)
فایل، شامل تمام گزاره‌های پیش از نخستین گزارهٔ
.B TERM
است.
هر گزاره در بخش سراسری فایل،
برای تمام انواع پایانه معتبر دانسته می‌شود.
به دنبال بخش سراسری،
یک یا چند بخش
.I مختص پایانه (terminal-specific)
قرار دارد که پیش از آن‌ها یک یا چند گزارهٔ
.B TERM
می‌آید که مشخص می‌کنند اعلان‌های بعدی روی کدام انواع پایانه (همان‌طور که توسط متغیر محیطی
.B TERM
تعیین شده) اعمال شوند.
همواره می‌توان یک اعلان سراسری را با یک اعلان مختص پایانه در ادامه‌اش لغو یا بازنویسی کرد.
.P
گزاره‌های زیر شناخته شده‌اند؛
بزرگی و کوچکی حروف بی‌اهمیت است:
.TP
.BI TERM\~ terminal-type
یک بخش مختص پایانه را آغاز کرده و مشخص می‌کند که روی چه پایانه‌ای اعمال می‌شود.
می‌توان از چندین گزارهٔ
.B TERM
برای ایجاد بخشی که برای چندین نوع پایانه کاربرد دارد استفاده کرد.
.TP
.B COLOR yes|all|no|none|tty
(فقط در اسلکور؛
توسط گنو
.BR dircolors (1)
نادیده گرفته می‌شود.)
مشخص می‌کند که رنگ‌بندی باید همیشه فعال باشد
.RI ( yes
یا
.IR all )،
هرگز فعال نباشد
.RI ( no
یا
.IR none )،
یا فقط زمانی فعال باشد که خروجی یک پایانه است
.RI ( tty ).
مقدار پیش‌فرض
.I no
است.
.TP
.B EIGHTBIT yes|no
(فقط در اسلکور؛
توسط گنو
.BR dircolors (1)
نادیده گرفته می‌شود.)
مشخص می‌کند که نویسه‌های ۸-بیتی ISO/IEC\~8859 باید به‌طور پیش‌فرض فعال باشند.
به دلایل سازگاری، می‌توان این گزینه را به‌صورت 1 برای
.I yes
یا 0 برای
.I no
نیز مشخص کرد.
مقدار پیش‌فرض
.I no
است.
.TP
.BI OPTIONS\~ options
(فقط در اسلکور؛
توسط گنو
.BR dircolors (1)
نادیده گرفته می‌شود.)
گزینه‌های خط فرمان را به خط فرمان پیش‌فرض
.B ls
می‌افزاید.
گزینه‌ها می‌توانند هر یک از گزینه‌های معتبر خط فرمان
.B ls
باشند و باید علامت خط پیوند (منفی) ابتدایی را شامل شوند.
توجه داشته باشید که
.B dircolors
معتبر بودن این گزینه‌ها را بررسی نمی‌کند.
.TP
.BI NORMAL\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای متن عادی (غیر از نام پرونده) را مشخص می‌کند.
.IP
مترادف:
.BR NORM .
.TP
.BI FILE\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک پروندهٔ معمولی را مشخص می‌کند.
.TP
.BI DIR\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای دایرکتوری‌ها را مشخص می‌کند.
.TP
.BI LINK\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک پیوند نمادین را مشخص می‌کند.
.IP
مترادف‌ها:
.BR LNK ،
.BR SYMLINK .
.TP
.BI ORPHAN\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک پیوند نمادین بی‌سرپرست (پیوندی که به فایلی ناموجود اشاره دارد) را مشخص می‌کند.
اگر مشخص نشده باشد،
.B ls
در عوض از رنگ
.B LINK
استفاده خواهد کرد.
.TP
.BI MISSING\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک فایل مفقود (فایلی ناموجود که با این وجود پیوند نمادینی به آن اشاره می‌کند) را مشخص می‌کند.
اگر مشخص نشده باشد،
.B ls
در عوض از رنگ
.B FILE
استفاده خواهد کرد.
.TP
.BI FIFO\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک FIFO (لولهٔ نام‌گذاری‌شده) را مشخص می‌کند.
.IP
مترادف:
.BR PIPE .
.TP
.BI SOCK\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک سوکت را مشخص می‌کند.
.TP
.BI DOOR\~ color-sequence
(پشتیبانی‌شده از نسخهٔ fileutils 4.1)
رنگ مورد استفاده برای یک door (سولاریس ۲.۵ و جدیدتر) را مشخص می‌کند.
.TP
.BI BLK\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک فایل ویژهٔ دستگاه بلوکی را مشخص می‌کند.
.IP
مترادف:
.BR BLOCK .
.TP
.BI CHR\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک فایل ویژهٔ دستگاه نویسه‌ای را مشخص می‌کند.
.IP
مترادف:
.BR CHAR .
.TP
.BI EXEC\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای پرونده‌ای با ویژگی اجرایی (executable) را مشخص می‌کند.
.TP
.BI SUID\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای پرونده‌ای با ویژگی set-user-ID فعال را مشخص می‌کند.
.IP
مترادف:
.BR SETUID .
.TP
.BI SGID\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای پرونده‌ای با ویژگی set-group-ID فعال را مشخص می‌کند.
.IP
مترادف:
.BR SETGID .
.TP
.BI STICKY\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک دایرکتوری با ویژگی چسبنده (sticky) را مشخص می‌کند.
.TP
.BI STICKY_OTHER_WRITABLE\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک دایرکتوری قابل نوشتن توسط دیگران (other-writable) با ویژگی اجرایی فعال را مشخص می‌کند.
.IP
مترادف:
.BR OWT .
.TP
.BI OTHER_WRITABLE\~ color-sequence
رنگ مورد استفاده برای یک دایرکتوری قابل نوشتن توسط دیگران بدون ویژگی اجرایی فعال را مشخص می‌کند.
.IP
مترادف:
.BR OWR .
.TP
.BI LEFTCODE\~ color-sequence
«کد چپ»
.RI ( "left code" )
را برای پایانه‌های غیر ISO/IEC\~6429 مشخص می‌کند (پایین‌تر را ببینید).
.IP
مترادف:
.BR LEFT .
.TP
.BI RIGHTCODE\~ color-sequence
«کد راست»
.RI ( "right code" )
را برای پایانه‌های غیر ISO/IEC\~6429 مشخص می‌کند (پایین‌تر را ببینید).
.IP
مترادف:
.BR RIGHT .
.TP
.BI ENDCODE\~ color-sequence
«کد پایان»
.RI ( "end code" )
را برای پایانه‌های غیر ISO/IEC\~6429 مشخص می‌کند (پایین‌تر را ببینید).
.IP
مترادف:
.BR END .
.TP
.BI * extension\~color-sequence
رنگ مورد استفاده برای هر فایلی را که به
.I extension
ختم می‌شود مشخص می‌کند.
.TP
.BI . extension\~color-sequence
مشابه
.RI \f[B]*\f[]. extension .
رنگ مورد استفاده برای هر فایلی را که به
.RI . extension
ختم می‌شود مشخص می‌کند.
توجه داشته باشید که نقطه در پسوند گنجانده شده است، که این امر مشخص کردن پسوندی را که با نقطه شروع نمی‌شود، مانند
.B \[ti]
برای فایل‌های پشتیبان
.BR emacs ،
غیرممکن می‌سازد.
این شکل باید منسوخ تلقی شود.
.SS "دنباله‌های رنگی ISO/IEC\~6429 (ANSI)"
امروزه اکثر پایانه‌های اَسکی با قابلیت رنگ از دنباله‌های رنگی
ISO/IEC\~6429 (ANSI)
استفاده می‌کنند،
و بسیاری از پایانه‌های رایج بدون قابلیت رنگ، از جمله
.B xterm
و پایانهٔ پرکاربرد و شبیه‌سازی‌شدهٔ DEC VT100، کدهای رنگی ISO/IEC\~6429 را تشخیص داده و بدون آسیب آن‌ها را از خروجی حذف یا شبیه‌سازی می‌کنند.
برنامه
.B ls
در صورت فعال بودن رنگ‌بندی، به‌طور پیش‌فرض از کدهای ISO/IEC\~6429 استفاده می‌کند.
.P
دنباله‌های رنگی ISO/IEC\~6429 از دنباله‌ای از اعداد تشکیل شده‌اند که با نقطه ویرگول از یکدیگر جدا می‌شوند.
رایج‌ترین کدها عبارتند از:
.RS
.TS
l l.
 0	برای بازگردانی رنگ پیش‌فرض
 1	برای رنگ‌های روشن‌تر
 4	برای متن زیرخط‌دار
 5	برای متن چشمک‌زن
30	برای پیش‌زمینهٔ سیاه
31	برای پیش‌زمینهٔ قرمز
32	برای پیش‌زمینهٔ سبز
33	برای پیش‌زمینهٔ زرد (یا قهوه‌ای)
34	برای پیش‌زمینهٔ آبی
35	برای پیش‌زمینهٔ بنفش
36	برای پیش‌زمینهٔ فیروزه‌ای
37	برای پیش‌زمینهٔ سفید (یا خاکستری)
40	برای پس‌زمینهٔ سیاه
41	برای پس‌زمینهٔ قرمز
42	برای پس‌زمینهٔ سبز
43	برای پس‌زمینهٔ زرد (یا قهوه‌ای)
44	برای پس‌زمینهٔ آبی
45	برای پس‌زمینهٔ بنفش
46	برای پس‌زمینهٔ فیروزه‌ای
47	برای پس‌زمینهٔ سفید (یا خاکستری)
.TE
.RE
.P
همهٔ دستورها روی همهٔ سیستم‌ها یا دستگاه‌های نمایش کار نخواهند کرد.
.P
برنامه
.B ls
از مقادیر پیش‌فرض زیر استفاده می‌کند:
.TS
lb l l.
NORMAL	0	متن عادی (غیر از نام پرونده)
FILE	0	پروندهٔ معمولی
DIR	32	دایرکتوری
LINK	36	پیوند نمادین
ORPHAN	undefined	پیوند نمادین بی‌سرپرست
MISSING	undefined	فایل مفقود
FIFO	31	لولهٔ نام‌گذاری‌شده (FIFO)
SOCK	33	سوکت
BLK	44;37	دستگاه بلوکی
CHR	44;37	دستگاه نویسه‌ای
EXEC	35	پروندهٔ قابل اجرا
.TE
.P
برخی از برنامه‌های پایانه، مقدار پیش‌فرض را به‌درستی تشخیص نمی‌دهند.
اگر پس از فهرست‌گیری از یک دایرکتوری همهٔ متن‌ها رنگی شدند، کدهای
.B NORMAL
و
.B FILE
را به کدهای عددی مربوط به رنگ‌های پیش‌زمینه و پس‌زمینهٔ عادی خود تغییر دهید.
.SS "سایر انواع پایانه‌ها (پیکربندی پیشرفته)"
اگر پایانه‌ای (یا حتی چاپگری!) با قابلیت رنگ (یا سایر انواع برجسته‌سازی) دارید که از مجموعه کدهای متفاوتی استفاده می‌کند، باز هم می‌توانید یک پیکربندی مناسب ایجاد کنید.
برای این کار، باید از تعاریف
.BR LEFTCODE ،
.B RIGHTCODE
و
.B ENDCODE
استفاده کنید.
.P
هنگام نوشتن نام یک فایل،
.B ls
دنبالهٔ خروجی زیر را تولید می‌کند:
.B LEFTCODE
.I typecode
.B RIGHTCODE
.I filename
.BR ENDCODE ،
که در آن
.I typecode
دنبالهٔ رنگی وابسته به نوع یا نام فایل است.
اگر
.B ENDCODE
تعریف نشده باشد، در عوض دنبالهٔ
.B "LEFTCODE NORMAL RIGHTCODE"
استفاده خواهد شد.
هدف از leftcode و rightcode صرفاً کاهش مقدار تایپ لازم (و پنهان کردن کدهای گریز نامناسب از دید کاربر) است.
اگر برای پایانهٔ شما مناسب نیستند، می‌توانید با مشخص کردن کلیدواژهٔ مربوطه در یک خط به‌تنهایی، آن‌ها را حذف کنید.
.P
.B نکته:
اگر
.B ENDCODE
در بخش سراسری فایل تنظیم تعریف شده باشد،
.I نمی‌توان
آن را در یک بخش مختص پایانه از فایل لغو تعریف کرد.
این بدان معناست که هرگونه تعریف
.B NORMAL
بی‌اثر خواهد بود.
با این حال می‌توان یک
.B ENDCODE
متفاوت تعیین کرد که همان اثر را خواهد داشت.
.SS "دنباله‌های گریز (Escape sequences)"
برای مشخص کردن نویسه‌های کنترلی یا فاصله در دنباله‌های رنگ یا پسوندهای نام فایل، می‌توان از نشانه‌گذاری گریز با خط مورب معکوس (\[rs]) به سبک C یا نشانه‌گذاری با علامت هشتک (\[ha]) به سبک
.BR stty
استفاده کرد.
نشانه‌گذاری به سبک C شامل نویسه‌های زیر است:
.RS
.TS
lb l.
\[rs]a	زنگ (ASCII 7)
\[rs]b	پس‌بر (ASCII 8)
\[rs]e	گریز (ASCII 27)
\[rs]f	برگه‌بر (ASCII 12)
\[rs]n	خط جدید (ASCII 10)
\[rs]r	بازگشت به سر خط (ASCII 13)
\[rs]t	تب (ASCII 9)
\[rs]v	تب عمودی (ASCII 11)
\[rs]?	حذف (ASCII 127)
\[rs]\f[I]nnn\f[]	هر نویسه‌ای (نشانه‌گذاری هشت‌هشتی)
\[rs]x\f[I]nnn\f[]	هر نویسه‌ای (نشانه‌گذاری شانزده‌شانزدهی)
\[rs]_	فاصله
\[rs]\[rs]	بک‌اسلش (\[rs])
\[rs]\[ha]	هشتک (\[ha])
\[rs]#	علامت هش (#)
.TE
.RE
.P
توجه داشته باشید که استفاده از نویسه‌های گریز برای وارد کردن فاصله، بک‌اسلش، هشتک یا هر نویسهٔ کنترلی دیگر در هر کجای رشته، و همچنین برای علامت هش به عنوان اولین نویسه، الزامی است.
.SH "فایل‌ها (FILES)"
.TP
.I /etc/DIR_COLORS
فایل پیکربندی سراسری سیستم.
.TP
.I \[ti]/.dir_colors
فایل پیکربندی ویژهٔ هر کاربر.
.P
این صفحه قالب فایل
.B dir_colors
را آن‌گونه که در بسته fileutils-4.1 استفاده شده توصیف می‌کند؛
سایر نسخه‌ها ممکن است اندکی تفاوت داشته باشند.
.SH "نکات (NOTES)"
تعاریف پیش‌فرض
.B LEFTCODE
و
.B RIGHTCODE
که توسط پایانه‌های ISO/IEC\~6429 استفاده می‌شوند، عبارتند از:
.RS
.TS
lb l.
LEFTCODE	\[rs]e[
RIGHTCODE	m
.TE
.RE
.P
مقدار پیش‌فرض
.B ENDCODE
تعریف‌نشده است.
.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.BR dircolors (1),
.BR ls (1),
.BR stty (1),
.BR xterm (1)