'\" et
.TH \%eqn 1 "2026-03-15" "groff 1.24.1"
.SH "نام (NAME)"
\%eqn \- قالب‌بندی ریاضیات (معادلات) برای
.I groff
یا MathML
.
.
.\" ====================================================================
.\" Legal Terms
.\" ====================================================================
.\"
.\" Copyright 1989-2014 Free Software Foundation, Inc.
.\"           2020-2026 G. Branden Robinson
.\"
.\" Permission is granted to make and distribute verbatim copies of this
.\" manual provided the copyright notice and this permission notice are
.\" preserved on all copies.
.\"
.\" Permission is granted to copy and distribute modified versions of
.\" this manual under the conditions for verbatim copying, provided that
.\" the entire resulting derived work is distributed under the terms of
.\" a permission notice identical to this one.
.\"
.\" Permission is granted to copy and distribute translations of this
.\" manual into another language, under the above conditions for
.\" modified versions, except that this permission notice may be
.\" included in translations approved by the Free Software Foundation
.\" instead of in the original English.
.
.
.\" Save and disable compatibility mode (for, e.g., Solaris 10/11).
.do nr *groff_eqn_1_man_C \n[.cp]
.cp 0
.
.\" Define fallback for groff 1.23's MR macro if the system lacks it.
.nr do-fallback 0
.if !\n(.f           .nr do-fallback 1 \" mandoc
.if  \n(.g .if !d MR .nr do-fallback 1 \" older groff
.if !\n(.g           .nr do-fallback 1 \" non-groff *roff
.if \n[do-fallback]  \{\
.  de MR
.    ie \\n(.$=1 \
.      I \%\\$1
.    el \
.      IR \%\\$1 (\\$2)\\$3
.  .
.\}
.rr do-fallback
.
.
.ie \n(.V<\n(.v \
.  ds tx T\h'-.1667m'\v'.224m'E\v'-.224m'\h'-.125m'X
.el \
.  ds tx TeX
.
.
.\" ====================================================================
.SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)"
.\" ====================================================================
.
.SY \%eqn
.RB [ \-CNrR ]
.RB [ \- d\~\c
.IR xy ]
.RB [ \-f\~\c
.IR global-italic-font ]
.RB [ \-m\~\c
.IR minimum-type-size ]
.RB [ \-M\~\c
.IR eqnrc-directory ]
.RB [ \-p\~\c
.IR super/subscript-size-reduction ]
.RB [ \-s\~\c
.IR global-type-size ]
.RB [ \-T\~\c
.IR device ]
.RI [ file\~ .\|.\|.]
.YS
.
.
.P
.SY \%eqn
.B \-\-help
.YS
.
.
.P
.SY \%eqn
.B \-v
.YS
.
.SY \%eqn
.B \%\-\-version
.YS
.
.
.\" ====================================================================
.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
.\" ====================================================================
.
پیاده‌سازی گنو از
.I eqn \" GNU
بخشی از سامانه قالب‌بندی اسناد
.MR groff 7
است.
.
.I \%eqn
یک پیش‌پردازنده
.MR \%troff 1
است که عبارات بیان‌شده به زبان اختصاصی خود را که در ورودی
.MR roff 7
گنجانده شده‌اند،
به نشانه‌گذاری‌های ریاضی حروف‌چینی‌شده توسط
.MR \%troff 1
ترجمه می‌کند.
.
این برنامه محتوای هر
.IR پرونده
را به جریان خروجی استاندارد رونویسی می‌کند و هر
.I معادله
را که بین خطوط شروع‌شونده با
.B .EQ
و
.B .EN
یا در میان یک جفت نویسه جداکننده تعیین‌شده توسط کاربر قرار دارد ترجمه می‌نماید.
.
معمولاً
.I \%eqn
به‌طور مستقیم توسط کاربر اجرا نمی‌شود،
بلکه با مشخص کردن گزینه
.B \-e
در
.MR groff 1
فراخوانی می‌گردد.
.
اگرچه نحو ورودی
.I eqn
گنو سازگاری بالایی با
.I eqn
در AT&T دارد،
اما خروجی تولیدشده توسط
.I \%eqn
نمی‌تواند توسط
.I troff
در AT&T پردازش شود؛
بلکه باید از
.I troff
گنو (یا یک
.I troff
عمومی که افزونه‌های مرتبط گنو را پیاده‌سازی کرده باشد) استفاده شود.
.
اگر هیچ عملوند
.I فایلی
مشخص نشده باشد،
یا اگر
.I پرونده
برابر
.RB \[lq] \- \[rq]
باشد،
.I \%eqn
جریان ورودی استاندارد را می‌خواند.
.
.
.P
مگر در حالتی که گزینه
.B \-R
استفاده شده باشد،
.I \%eqn
فایل
.I eqnrc
را ابتدا در پوشه‌های مشخص‌شده با گزینه
.B \-M ،
سپس در
.if !'no'no' .IR /usr/\:\%lib/\:\%groff/\:\%site\-tmac ،
.IR /usr/\:\%share/\:\%groff/\:\%site\-tmac
و در نهایت در پوشه استاندارد ماکروها یعنی
.IR /usr/\:\%share/\:\%groff/\:\%1.24.1/\:\%tmac
جستجو می‌کند.
.
اگر این فایل وجود داشته و قابل خواندن باشد،
.I \%eqn
پیش از هر ورودی دیگری آن را پردازش می‌کند.
.
.
.P
این صفحه راهنما عمدتاً به تفاوت‌های میان
.I eqn
گنو و
.I eqn
در AT&T می‌پردازد.
.
بیشتر قابلیت‌های جدید زبان ورودی
.I eqn
گنو بر پایه \*[tx] هستند.
.
در ادامه اشاراتی به تفاوت‌های میان \*[tx] و
.I eqn
گنو آمده است؛
اگر با \*[tx] آشنایی ندارید می‌توانید با خیال آسوده از آن‌ها صرف‌نظر کنید.
.
چهار نکته شایان توجه است:
.
.
.IP \[bu] 3n
نسخه گنو
.I eqn \" GNU
هنگامی که با گزینه
.RB \[lq] "\-T\~MathML" \[rq]
فراخوانی شود،
خروجی Presentation MathML تولید می‌کند.
.
.
.IP \[bu]
نسخه گنو
.I eqn \" GNU
پشتیبانی خوبی از دستگاه‌های ترمینال ندارد،
هرچند ممکن است برای ورودی‌های ساده کافی باشد.
.
.
.IP \[bu]
نسخه گنو
.I eqn \" GNU
نشانه ورودی
.RB \[lq] .\|.\|.\& \[rq]
را به‌صورت سه‌نقطه روی خط پایه متن قرار می‌دهد،
نه سه‌نقطه در مرکز خط که در
.I eqn
مربوط به AT&T وجود داشت.
.
برای قرار دادن سه‌نقطه روی محور ریاضی،
از ماکروی الحاقی گنو به نام
.BR cdots
استفاده کنید.
.
.
.IP \[bu]
دستور اولیه
.B delim
در
.I eqn
گنو،
آرگومان
.RB \[lq] on \[rq]
را به‌عنوان یک جفت جداکننده معادله تلقی نمی‌کند.
.
.SS "ساختار یک معادله (Anatomy of an equation)"
.\" ====================================================================
.
ورودی
.I eqn
از نشانه‌ها (توکن‌ها) تشکیل شده است.
.
شکل قانون دوم نیوتن برای حرکت با جرم ثابت را در نظر بگیرید.
.
ورودی
.
.
.P
.RS
.EX
\&.EQ
F =
m a
\&.EN
.EE
.RE
.
.
.P
تبدیل می‌شود به
.EQ
F =
m a.
.EN
.
هر یک از
.BR F ،
.BR = ،
.BR m ،
و
.B a
یک نشانه است.
.
.
فاصله‌ها و خطوط جدید قابل تعویض با یکدیگرند؛
آن‌ها نشانه‌ها را جدا می‌کنند اما خطوط را نمی‌شکنند یا در خروجی فاصله‌ای
ایجاد نمی‌کنند.
.
.
.P
گذشته از کارکردهای اصلی،
نویسه‌های ورودی زیر نیز نشانه‌ها را از یکدیگر جدا می‌سازند.
.
.
.TP
.B "{ }"
آکولادها عمل گروه‌بندی را انجام می‌دهند.
.
در حالی که
.RB \[lq] "e sup a b" \[rq]
بیانگر
.ie n .RI \[lq]( e "\~به توان\~" a )\~ضرب‌در\~ b \[rq]،
.el \{\
.EQ
e sup a b ,
.EN
.\}
است،
.RB \[lq] "e sup { a b }" \[rq]
به معنای
.ie n .RI \[lq] e "\~به توان\~(" a \~ضرب‌در\~ b )\[rq]
.el \{\
.EQ
e sup { a b } .
.EN
.\}
می‌باشد.
.
هنگامی که بی‌درنگ پیش از یک دستور اولیه
.RB \[lq] left \[rq]
یا
.RB \[lq] right \[rq]
بیایند،
آکولاد معنای ویژه خود را از دست می‌دهد.
.
.
.TP
.B "\[ha] \[ti]
به ترتیب
.I "نیم‌فاصله"
و
.I "فاصله کامل"
هستند.
.
از آن‌ها برای تنظیم دقیق ظاهر خروجی استفاده کنید.
.
.
.P
نویسه‌های تب (Tab) و لیدر (Leader) نشانه‌ها را از هم جدا می‌کنند و موقعیت
ترسیم را به توقفگاه تب بعدی می‌برند،
اما به‌ندرت در ورودی
.I eqn
به‌کار می‌روند.
.
هنگام وقوع،
باید در بیرونی‌ترین دامنه واژگانی ظاهر شوند.
.
این امر بدان معناست که نمی‌توانند درون آکولادهایی که برای رفع ابهام
ورودی لازم هستند قرار گیرند؛
در چنین حالتی
.I \%eqn
یک خطا گزارش خواهد کرد.
.
(برای قواعد تکمیلی جداسازی نشانه‌ها، به زیربخش \[lq]ماکروها\[rq] در ادامه مراجعه کنید.)
.
.
.P
نشانه‌های دیگر عبارتند از دستورات اولیه (primitives)،
ماکروها،
آرگومانی برای هر یک از موارد فوق،
یا اجزای یک معادله.
.
.
.br
.ne 4v
.P
.I دستورات اولیه (Primitives)
کلیدواژه‌های بنیادین زبان
.I eqn
هستند.
.
آن‌ها می‌توانند جنبه‌ای از وضعیت پیش‌پردازنده را پیکربندی کنند،
مانند تنظیم انتخاب قلم \[lq]سراسری\[rq] یا اندازه قلم
.RB ( gifont
و
.BR gsize )،
یا تعریف و حذف ماکروها
.RB \%(\[lq] define \[rq]
و
.BR undef )؛
به این موارد
.I فرمان‌ها
گفته می‌شود.
.
سایر دستورات اولیه عملیات قالب‌بندی را بر روی نشانه‌های پیرامون خود انجام می‌دهند
(مانند
.BR fat ،
.BR over ،
.BR sqrt ،
یا
.BR up ).
.
.
.P
.I اجزای
معادله شامل متغیرهای ریاضی،
ثابت‌ها،
مقدارهای عددی،
و عملگرها هستند.
.
.I \%eqn
برخی از دنباله‌های نویسه‌ای ورودی را به دنباله‌های گریز نویسه ویژه
.I groff
بازتکاشت می‌کند تا در ورود معادلات صرفه‌جویی شده و اطمینان حاصل شود که گلیف‌هایی از قلم بدون‌استایل استفاده می‌شوند؛
ببینید:
.MR groff_char 7 .
.
.
.P
.RS
.TS
tab(@);
Lf(CR) Lf(CR) Lw(1i) Lf(CR) Lf(CR).
+@\[rs][pl]@\&@\[aq]@\[rs][fm]
-@\[rs][mi]@\&@<=@\[rs][<=]
\&=@\[rs][eq]@\&@>=@\[rs][>=]
.TE
.RE
.
.
.P
.I ماکروها
امکان می‌دهند دستورات اولیه،
اجزا،
و سایر ماکروها گردآوری شده و به‌صورت یک نشانه واحد استفاده شوند.
.
ماکروهای از پیش تعریف‌شده، آماده‌سازی ورودی
.I eqn
را به شکلی شبیه به بیان گفتاری آن آسان می‌سازند؛
برای نمونه،
.BR cos ،
.BR hat ،
.BR inf ،
و
.B lim
را در نظر بگیرید.
.
.
.\" ====================================================================
.SS "فاصله‌گذاری و قلم حروف (Spacing and typeface)"
.\" ====================================================================
.
نسخه گنو
.I eqn
یک نوع (type) را به هر جزء معادله نسبت می‌دهد،
و فاصله اطراف آن را بر این اساس تنظیم می‌کند.
.
انواع شناخته‌شده به شرح زیر هستند؛
اغلب آن‌ها تنها بر فاصله‌گذاری اثر می‌گذارند،
در حالی که زیرنوع
.RB \%\[lq] letter \[rq]
از
.RB \%\[lq] ordinary \[rq]
یک سبک قلم را نیز تعیین می‌کند.
.
.
.RS 2n \" we need quite a bit of horizontal space for this table
.P
.TS
Lf(CR) Lx
Af(CR) Lx
Af(CR) Lx
Lf(CR) Lx.
ordinary	T{
نویسه‌ای مانند \[lq]1\[rq]،
\[lq]a\[rq]،
یا
\[lq]!\&\[rq]
T}
letter	نویسه‌ای که به‌طور پیش‌فرض مورب (ایتالیک) می‌شود
digit	\f[I]ناموجود / کاربرد ندارد\f[]
operator	T{
عملگر بزرگ مانند
.ds Su \[lq]\s+5\[*S]\s0\[rq]
.if \n(.g .if !c\[*S] .ds Su the summation operator
\*[Su]
.rm Su
T}
binary	عملگر دودویی مانند \[lq]\[pl]\[rq]
relation	عملگر رابطه‌ای مانند \[lq]=\[rq]
opening	قلاب یا پرانتز بازکننده مانند \[lq](\[rq]
closing	قلاب یا پرانتز بندنده مانند \[lq])\[rq]
punctuation	نویسه نشانه‌گذاری مانند \[lq],\[rq]
inner	زیرفرمول محصور درون قلاب‌ها
suppress	مؤلفه‌ای که فاصله‌گذاری خودکار بر آن اعمال نمی‌شود
.TE
.RE
.
.
.P
دو دستور اولیه انواع را به اجزای معادله اعمال می‌کنند.
.
.
.TP
.BI type\~ "t e"
نوع
.RI \~ t
را به عبارت
.RI \~ e
اعمال می‌کند.
.
.
.TP
.BI chartype\~ "t text"
به هر نویسه در
.I متن
(بدون گیومه) نوع
.RI \~ t
را به‌صورت پایدار نسبت می‌دهد.
.
.
.P
.I \%eqn \" GNU
فاصله‌گذاری‌ها و سبک‌ها را همانند دستورات زیر تنظیم می‌کند.
.
.P
.RS
.TS
tab(@);
Lf(CR)1 Lf(CR).
chartype \[dq]letter\[dq]@abcdefghiklmnopqrstuvwxyz
chartype \[dq]letter\[dq]@ABCDEFGHIKLMNOPQRSTUVWXYZ
chartype \[dq]letter\[dq]@\[rs][*a]\[rs][*b]\[rs][*g]\[rs][*d]\[rs][*e]\
\[rs][*z]
chartype \[dq]letter\[dq]@\[rs][*y]\[rs][*h]\[rs][*i]\[rs][*k]\[rs][*l]\
\[rs][*m]
chartype \[dq]letter\[dq]@\[rs][*n]\[rs][*c]\[rs][*o]\[rs][*p]\[rs][*r]\
\[rs][*s]
chartype \[dq]letter\[dq]@\[rs][*t]\[rs][*u]\[rs][*f]\[rs][*x]\[rs][*q]\
\[rs][*w]
chartype \[dq]binary\[dq]@*\[rs][pl]\[rs][mi]
chartype \[dq]relation\[dq]@<>\[rs][eq]\[rs][<=]\[rs][>=]
chartype \[dq]opening\[dq]@{([
chartype \[dq]closing\[dq]@})]
chartype \[dq]punctuation\[dq]@,;:.
chartype \[dq]suppress\[dq]@\[ha]\[ti]
.TE
.RE
.
.
.P
.I \%eqn
به تمامی سایر نویسه‌های عادی و ویژه
.I roff ،
از جمله ارقام 0\[en]9،
نوع
.RB \%\[lq] ordinary \[rq]
را اختصاص می‌دهد.
.
(نوع
.RB \[lq] digit \[rq]
استفاده نشده است،
اما برای سفارشی‌سازی در دسترس است.)
.
مطابق با رویه متداول در حروف‌چینی ریاضی،
حروف کوچک یونانی (و نه حروف بزرگ)،
نوع
.RB \%\[lq] letter \[rq]
را دریافت می‌کنند تا به سبک مورب درآیند.
.
ماکروهای تولید سه‌نقطه،
.RB \[lq] .\|.\|. \[rq]،
.BR cdots ،
و
.BR ldots ،
از نوع
.RB \%\[lq] inner \[rq]
استفاده می‌کنند.
.
.SS "دستورات اولیه (Primitives)"
.\" ====================================================================
.
.I \%eqn
بدون هیچ تغییری از دستورات اولیه
.I eqn
در AT&T پشتیبانی می‌کند:
.BR above ،
.BR back ،
.BR bar ،
.BR bold ،
.BR \%define ،
.BR down ،
.BR fat ،
.BR font ،
.BR from ،
.BR fwd ،
.BR gfont ،
.BR gsize ،
.BR italic ،
.BR left ،
.BR lineup ،
.BR mark ،
.BR \%matrix ،
.BR \%ndefine ،
.BR over ،
.BR right ،
.BR roman ،
.BR size ،
.BR sqrt ،
.BR sub ،
.BR sup ،
.BR \%tdefine ،
.BR to ،
.BR \%under ،
و
.BR up .
.
.
.\" ====================================================================
.SS "دستورات اولیه جدید (New primitives)"
.\" ====================================================================
.
دستورات اولیه افزونه گنو شامل
.RB \[lq] type \[rq]
و
.B \%chartype
در زیربخش \[lq]فاصله‌گذاری و قلم حروف\[rq] در بالا شرح داده شدند؛
.RB \[lq] set \[rq]
و
.RB \[lq] reset \[rq]
در زیربخش \[lq]سفارشی‌سازی\[rq] در ادامه؛
و
.BR gbfont ،
.BR gifont ،
و
.B grfont
در زیربخش \[lq]قلم‌ها\[rq] در زیر آمده‌اند.
.
در خلاصه‌های زیر،
.I X
می‌تواند هر نویسه‌ای باشد که در پارامتر محصورشده با آن ظاهر نشده است.
.
.
.TP
.IB e1 \~accent\~ e2
قرار دادن
.I e2
به‌عنوان یک نشانه‌اعراب بر روی
.IR e1 .
.
.I \%eqn
فرض می‌کند که
.I e2
در ارتفاع مناسب برای یک حرف کوچک بدون دنباله بالارونده (ascender) قرار دارد،
و آن را بر اساس ارتفاع
.IR e1
به‌صورت عمودی جابه‌جا می‌کند.
.
برای نمونه،
.I \%eqn
دستور
.B hat
را به صورت زیر تعریف می‌کند:
.
.
.RS
.IP
.EX
accent { roman "\[ha]" }
.EE
.RE
.
.
.IP
دستورهای
.BR dotdot ،
.BR dot ،
.BR tilde ،
.BR vec ،
و
.B dyad
نیز با استفاده از دستور اولیه
.B \%accent
تعریف شده‌اند.
.
.
.TP
.BI big\~ e
بزرگ کردن عبارت
.IR e ؛
معنایی مشابه با \[lq]large\[rq] در CSS مد نظر است.
.
در خروجی
.I \%troff ،
اندازه قلم به اندازه ۵ نقطه مقیاس‌شده (scaled points) افزایش می‌یابد.
.
خروجی MathML کد زیر را تولید می‌کند:
.
.
.RS
.IP
.EX
<mstyle \%mathsize=\[aq]big\[aq]>
.EE
.RE
.
.
.TP
.BI copy\~ file
.TQ
.BI include\~ file
درج محتویات
.IR file ،
با حذف خطوطی که با
.B .EQ
یا
.B .EN
آغاز می‌شوند.
.
فایل
.I file
نسبت به پوشه کاری جاری جستجو می‌شود.
.
.
.TP
.BI ifdef\~ "name X anything X"
اگر
.I name
به‌عنوان یک دستور اولیه یا ماکرو تعریف شده باشد،
عبارت
.IR anything
را تفسیر می‌کند.
.
.
.TP
.BI nosplit\~ text
همانند
.RI \[dq] text \[dq] ،
اما از آنجا که
.I text
درون گیومه نیست، مشمول بسط ماکرو می‌شود؛
شکسته نمی‌شود و فاصله میان نویسه‌ها مطابق با زیربخش \[lq]فاصله‌گذاری و قلم حروف\[rq] در بالا تنظیم نمی‌گردد.
.
.
.TP
.IB e\~ opprime
همانند
.BR prime ،
اما نماد پرایم را به‌عنوان یک عملگر بر روی
.RI \~ e
قرار می‌دهد.
.
در ورودی
.RB \[lq] "A opprime sub 1" \[rq] ،
عدد\~\[lq]1\[rq] به عنوان یک زیرنویس برای\~\[lq]A\[rq] در زیر پرایم قرار می‌گیرد
(همان‌طور که در حروف‌چینی ریاضی متداول است)،
در حالی که اگر
.B prime
استفاده شود،
عدد\~\[lq]1\[rq] زیرنویسی برای نویسه پرایم خواهد بود.
.
تقدم
.B \%opprime
مشابه با
.B bar
و
.RB \%\[lq] under \[rq]
است،
و بالاتر از سایر دستورات اولیه به جز
.B \%accent
و
.BR uaccent
می‌باشد.
.
در متن بدون گیومه،
یک آپاستروف خنثی
.RB ( \[aq] )
که نخستین نویسه در خط ورودی نباشد، همانند
.B \%opprime
تلقی می‌شود.
.
.
.TP
.BI sdefine\~ "name X anything X"
همانند
.RB \%\[lq] define \[rq] ،
اما
.I name
در صورتی که با آرگومان فراخوانی شود به‌عنوان ماکرو شناخته نمی‌شود.
.
.
.TP
.IB e1 \~smallover\~ e2
همانند
.BR over ،
اما اندازه قلم
.I e1
و
.I e2
را کاهش می‌دهد،
و فاصله عمودی کمتری میان
.I e1
و
.I e2
و خط کسری قرار می‌دهد.
.
دستور اولیه
.B over
متناظر با دستور اولیه
.B \[rs]over
در \*[tx] در سبک‌های معادلات نمایشی (displayed) است؛
دستور
.B smallover
متناظر با
.B \[rs]over
در سبک‌های درون‌خطی (inline) است.
.
.
.br
.ne 5v
.TP
.BI space\~ n
تنظیم فاصله عمودی اضافی پیرامون معادله،
جایگزین مقادیر پیش‌فرض،
که در آن
.IR n \~یک
عدد صحیح برحسب صدم em است.
.
اگر مثبت باشد،
.IR n \~فاصله
عمودی پیش از معادله را افزایش می‌دهد؛
اگر منفی باشد،
این فاصله را پس از معادله افزایش می‌دهد.
.
این دستور اولیه یک رابط برای دنباله گریز
.B \[rs]x
در
.I groff
فراهم می‌کند،
اما با قرارداد علامت معکوس.
.
اگر معادله بخشی از یک تصویر
.MR \%pic 1
باشد، اثری نخواهد داشت.
.
.
.br
.ne 4v
.TP
.BI special\~ "troff-macro e"
ساخت یک شیء با فراخوانی
.I troff-macro
بر روی
.IR e .
.
رشته
.I troff
به نام
.B 0s
شامل خروجی
.I eqn
برای
.I e
است،
و ثبات‌های
.BR 0w ،
.BR 0h ،
.BR 0d ،
.BR 0skern ،
و
.B 0skew
به ترتیب پهنا،
ارتفاع،
عمق،
کرنینگ زیرنویس،
و کجی (skew)
عبارت
.I e
را در خود دارند.
.
(مقدار
.I کرنینگ زیرنویس
یک شیء نشان می‌دهد که زیرنویس آن شیء چقدر باید به سمت داخل کشیده شود،
یا به سمت چپ نسبت به یک گلیف بدون زیرنویس با همان اندازه قرار گیرد.
.
مقدار
.I کجی
یک شیء بیانگر این است که یک نشانه‌اعراب در بالای آن، چقدر به سمت راست مرکز شیء باید قرار گیرد.)
.
ماکرو باید
.B 0s
را به گونه‌ای تغییر دهد که نتیجه مطلوب را تولید کند،
موقعیت رسم را به خط پایه متن در ابتدای
.I e
بازگرداند،
و ثبات‌های پیش‌گفته را متناسب با ابعاد جدید نتیجه به‌روزرسانی نماید.
.
.
.IP
فرض کنید می‌خواهید سازه‌ای بسازید که عبارتی را با کشیدن خط مورب روی آن خط می‌زند (ابطال می‌کند).
.
.
.br
.ne 11v
.RS
.IP
.EX
\&.de Ca
\&.  ds 0s \[rs]
\[rs]Z\[aq]\[rs]\[rs]*(0s\[aq]\[rs]
\[rs]v\[aq]\[rs]\[rs]n(0du\[aq]\[rs]
\[rs]D\[aq]l \[rs]\[rs]n(0wu \-\[rs]\[rs]n(0hu\-\[rs]\
\[rs]n(0du\[aq]\[rs]
\[rs]v\[aq]\[rs]\[rs]n(0hu\[aq]
\&..
\&.EQ
special Ca "x \[rs][mi] 3 \[rs][pl] x" \[ti] 3
\&.EN
.EE
.RE
.
.
.IP
ما از نویسه‌های ویژه
.B \[rs][mi]
و
.B \[rs][pl]
به‌جای + و \- استفاده می‌کنیم
زیرا آن‌ها بخشی از آرگومان یک ماکروی
.I \%troff
هستند،
بنابراین
.I \%eqn
آن‌ها را به گلیف‌های ریاضی تبدیل نمی‌کند.
.
در اینجا سازه پیچیده‌تری آورده شده است که کادری پیرامون یک عبارت می‌کشد؛
پایین کادر روی خط پایه متن قرار می‌گیرد.
.
ما ماکروی
.I eqn
به نام
.B box
را تعریف می‌کنیم تا فراخوانی ماکروی
.I \%troff
به نام
.B Bx
را کپسوله‌سازی کند.
.
.
.br
.ne 17v
.RS
.IP
.EX
\&.de Bx
\&.ds 0s \[rs]
\[rs]Z\[aq]\[rs]\[rs]h\[aq]1n\[aq]\[rs]\[rs]*[0s]\[aq]\[rs]
\[rs]v\[aq]\[rs]\[rs]n(0du+1n\[aq]\[rs]
\[rs]D\[aq]l \[rs]\[rs]n(0wu+2n 0\[aq]\[rs]
\[rs]D\[aq]l 0 \-\[rs]\[rs]n(0hu\-\[rs]\[rs]n(0du\-2n\[aq]\[rs]
\[rs]D\[aq]l \-\[rs]\[rs]n(0wu\-2n 0\[aq]\[rs]
\[rs]D\[aq]l 0 \[rs]\[rs]n(0hu+\[rs]\[rs]n(0du+2n\[aq]\[rs]
\[rs]h\[aq]\[rs]\[rs]n(0wu+2n\[aq]
\&.nr 0w +2n
\&.nr 0d +1n
\&.nr 0h +1n
\&..
\&.EQ
define box \[aq] special Bx $1 \[aq]
box(foo) \[ti] "bar"
\&.EN
.EE
.RE
.
.
.TP
.BI "split \[dq]" text \[dq]
همانند
.IR text ،
اما از آنجا که
.I text
درون گیومه است،
مشمول بسط ماکرو نمی‌شود؛
شکسته می‌شود و فاصله میان نویسه‌ها بر اساس زیربخش \[lq]فاصله‌گذاری و قلم حروف\[rq] در بالا تنظیم می‌گردد.
.
.
.TP
.IB e1 \~uaccent\~ e2
قرار دادن
.I e2
به‌عنوان یک نشانه‌اعراب در زیر
.IR e1 .
.
فرض می‌شود که
.I e2
در ارتفاع مناسب برای یک حرف بدون دنباله پایین‌رونده (descender) قرار دارد؛
.I \%eqn
آن را بسته به اینکه آیا
.I e1
دارای دنباله پایین‌رونده است یا خیر، به صورت عمودی جابه‌جا می‌کند.
.
دستور
.B utilde
به‌صورت پیش‌فرض با استفاده از
.B uaccent
به عنوان یک نشانه‌اعراب مد (tilde) زیر خط پایه تعریف شده است.
.
.
.TP
.BI undef\~ name
حذف تعریف ماکرو یا دستور اولیه
.IR name ،
و تبدیل آن به حالت تعریف‌نشده.
.
.
.TP
.BI vcenter\~ e
تراز عمودی
.I e
حول
.IR "محور ریاضی (math axis)" ،
خطی افقی که خطوط کسری و نویسه‌هایی چون
\[lq]\[pl]\[rq] و \[lq]\[mi]\[rq] بر روی آن تراز می‌شوند.
.
فرمت MathML از قبل به این شیوه رفتار می‌کند،
بنابراین
.I \%eqn
هنگام تولید آن فرمت خروجی، این دستور اولیه را نادیده می‌گیرد.
.
ماکروی توکار
.B sum
به شکلی مشابه تعریف زیر پیاده‌سازی شده است:
.
.RS
.IP
.EX
define sum ! { type "operator" vcenter size +5 \[rs](*S } !
.EE
.RE
.
.
.br
.ne 8v
.SS "دستورات اولیه گسترش‌یافته (Extended primitives)"
.\" ====================================================================
.
.I eqn
گنو نحو برخی از دستورات اولیه
.I eqn
در AT&T را گسترش می‌دهد،
و یک ناسازگاری عمدی ایجاد می‌کند.
.
.
.TP
.B "delim on"
.I eqn
گنو آرگومان
.RB \[lq] on \[rq]
را برای دستور اولیه
.B \%delim
به‌صورت ویژه تشخیص می‌دهد،
و هرگونه جداکننده‌ای را که پیش‌تر با
.RB \%\[lq] "delim off" \[rq]
غیرفعال شده بود بازمی‌گرداند.
.
اگر جداکننده‌ای تعیین نشده باشد،
هیچ‌یک از این دو دستور اثری نخواهند داشت.
.
انتظار می‌رود اسناد اندکی از
.I eqn
از \[lq]o\[rq] و \[lq]n\[rq] به ترتیب به عنوان جداکننده‌های چپ و راست استفاده کنند.
.
اگر سند شما چنین است،
جای آن‌ها را عوض کنید
یا نویسه‌های دیگری برگزینید.
.
.
.TP
.BI col\~ n\~\c
.BR {\~ .\|.\|.\& \~}
.TQ
.BI ccol\~ n\~\c
.BR {\~ .\|.\|.\& \~}
.TQ
.BI lcol\~ n\~\c
.BR {\~ .\|.\|.\& \~}
.TQ
.BI rcol\~ n\~\c
.BR {\~ .\|.\|.\& \~}
.TQ
.BI pile\~ n\~\c
.BR {\~ .\|.\|.\& \~}
.TQ
.BI cpile\~ n\~\c
.BR {\~ .\|.\|.\& \~}
.TQ
.BI lpile\~ n\~\c
.BR {\~ .\|.\|.\& \~}
.TQ
.BI rpile\~ n\~\c
.BR {\~ .\|.\|.\& \~}
مقدار عدد صحیح
.RI \~ n ،
برحسب صدم em،
از دنباله گریز
.B \[rs]x
قالب‌بند برای افزایش فاصله عمودی میان سطرها استفاده می‌کند؛
.I \%eqn
هنگام تولید MathML این مقدار را نادیده می‌گیرد.
.
مقادیر منفی پذیرفته می‌شوند اما اثری ندارند.
.
اگر بیش از یک
.I n
در یک ماتریس یا توده (pile) وجود داشته باشد،
بزرگ‌ترین مقدار به‌کار گرفته می‌شود.
.
.
.\" ====================================================================
.SS "سفارشی‌سازی (Customization)"
.\" ====================================================================
.
هنگامی که
.I \%eqn
ورودی
.I \%troff
تولید می‌کند،
ظاهر معادلات توسط تعداد زیادی از متغیرها (پارامترها) کنترل می‌شود.
.
این متغیرها هنگام تولید MathML هیچ اثری ندارند،
زیرا حروف‌چینی را به موتور رندر MathML واگذار می‌کند.
.
این پارامترها را با دستورات اولیه
.RB \[lq] set \[rq]
و
.RB \[lq] reset \[rq]
پیکربندی کنید.
.
.
.TP 9n \" "set p n" + 2n
.BI set\~ "p n"
مقدار عدد صحیح
.RI \~ n
را به پارامتر
.RI \~ p
اختصاص می‌دهد؛
مگر در مواردی که به گونه دیگری ذکر شود،
.IR n \~برحسب
واحدهای صدم em تفسیر می‌گردد.
برای نمونه،
.
.RS
.RS
.EX
set x_height 45
.EE
.RE
.
بیان می‌کند که
.I \%eqn
باید فرض کند ارتفاع x قلم برابر با 0.45\~em است.
.RE
.
.
.TP
.BI reset\~ p
مقدار پیش‌فرض پارامتر
.RI \~ p
را بازمی‌گرداند.
.
.
.P
پارامترهای موجود
.I p
به شرح زیر هستند؛
مقادیر پیش‌فرض درون پرانتز نشان داده شده‌اند.
.
هدف از این توضیحات، شرح کاربردی است تا دقت ریاضی صرف.
.
.
.TP 24n \" "default_rule_thickness" + 2n
.B minimum_size
حداقل اندازه قلم (کف اندازه) را
(برحسب نقاط مقیاس‌شده)
برای حروف‌چینی معادلات تعیین می‌کند
.RB ( 5 ).
.
.
.TP
.B fat_offset
دستور اولیه
.B fat
با چاپ مجدد دو نسخه از معادله با افست افقی به این میزان، معادله را توپر (بولد) می‌کند
.RB ( 4 ).
.
هنگام تولید خروجی MathML،
مؤلفه‌هایی که
.B \%fat_offset
بر آن‌ها اعمال می‌شود به‌جای آن از دستور زیر استفاده می‌کنند:
.
.RS
.RS
.EX
<mstyle mathvariant=\[aq]double\-struck\[aq]>
.EE
.RE
.RE
.
.
.TP
.B over_hang
یک خط کسری به میزان دو برابر این مقدار، از بیشینه پهنای صورت و مخرج کسر بلندتر است؛
به بیان دیگر،
حداقل به این میزان از صورت و مخرج بیرون می‌زند
.RB ( 0 ).
.
.
.TP
.B accent_width
هنگامی که
.B bar
یا
.B \%under
بر روی یک نویسه منفرد اعمال می‌شود،
طول خط به این اندازه خواهد بود
.RB ( 31 ).
.
به‌طور معمول،
.B bar
یا
.B \%under
خطی تولید می‌کند که طول آن برابر با پهنای شیء مورد نظر است؛
در مورد یک نویسه تک،
این حالت معمولاً خطی ایجاد می‌کند که بیش از حد طولانی به نظر می‌رسد.
.
.
.TP
.B delimiter_factor
جداکننده‌های امتدادپذیر تولیدشده با دستورات اولیه
.B left
و
.B right
دارای مجموع ارتفاع و عمقی حداقل برابر با این تعداد هزارم از دو برابر بیشترین مقداری هستند که زیرمعادله محصورشده از محور فاصله می‌گیرد
.RB ( 900 ).
.
.
.TP
.B delimiter_shortfall
جداکننده‌های امتدادپذیر تولیدشده با دستورات اولیه
.B left
و
.B right
دارای مجموع ارتفاع و عمقی نه کمتر از تفاضل دو برابر بیشترین فاصله زیرمعادله محصورشده از محور و این مقدار هستند
.RB ( 50 ).
.
.
.TP
.B null_delimiter_space
این مقدار فاصله افقی در دو طرف یک کسر درج می‌شود
.RB ( 12 ).
.
.
.TP
.B script_space
پهنای زیرنویس‌ها و بالانویس‌ها به این میزان افزایش می‌یابد
.RB ( 5 ).
.
.
.TP
.B thin_space
این مقدار فاصله به‌طور خودکار پس از نویسه‌های نشانه‌گذاری درج می‌شود
.RB ( 17 ).
.
.
.TP
.B medium_space
این مقدار فاصله به‌طور خودکار در دو طرف عملگرهای دودویی درج می‌شود
.RB ( 22 ).
.
.
.TP
.B thick_space
این مقدار فاصله به‌طور خودکار در دو طرف عملگرهای رابطه‌ای درج می‌شود
.RB ( 28 ).
.
.
.TP
.B half_space
پهنای فاصله ایجادشده توسط نشانه
.B \[ha]
را پیکربندی می‌کند
.RB ( 17 ).
.
.
.TP
.B full_space
پهنای فاصله ایجادشده توسط نشانه
.B \[ti]
را پیکربندی می‌کند
.RB ( 28 ).
.
.
.TP
.B x_height
ارتفاع حروف کوچک بدون دنباله بالارونده مانند \[lq]x\[rq]
.RB ( 45 ).
.
.
.TP
.B axis_height
ارتفاع مرکز نویسه‌هایی مانند \[lq]\[pl]\[rq] و \[lq]\[mi]\[rq] از خط پایه
.RB ( 26 ).
.
بسیار مهم است که این مقدار برای قلم مورد استفاده شما درست تنظیم شده باشد.
.
.
.TP
.B default_rule_thickness
این مقدار باید برابر با ضخامت نویسه
.B \[rs][ru] ،
یا ضخامت خطوط افقی تولیدشده با دنباله گریز
.B \[rs]D
تنظیم شود
.RB ( 4 ).
.
.
.TP
.B num1
دستور اولیه
.B over
صورت کسر را حداقل به این مقدار بالا می‌برد
.RB ( 70 ).
.
.
.TP
.B num2
دستور اولیه
.B smallover
صورت کسر را حداقل به این مقدار بالا می‌برد
.RB ( 36 ).
.
.
.TP
.B denom1
دستور اولیه
.B over
مخرج کسر را حداقل به این مقدار پایین می‌برد
.RB ( 70 ).
.
.
.TP
.B denom2
دستور اولیه
.B smallover
مخرج کسر را حداقل به این مقدار پایین می‌برد
.RB ( 36 ).
.
.
.TP
.B sup1
به‌طور معمول بالانویس‌ها حداقل به این مقدار بالا برده می‌شوند
.RB ( 42 ).
.
.
.TP
.B sup2
بالانویس‌ها درون بالانویس‌های دیگر یا حدهای بالایی
یا صورت کسرهای
.B smallover
حداقل به این مقدار بالا برده می‌شوند
.RB ( 37 ).
.
به‌طور معمول،
این مقدار کمتر از
.B sup1
است.
.
.
.TP
.B sup3
بالانویس‌ها درون مخرج‌ها یا رادیکال‌ها
یا زیرنویس‌ها یا حدهای پایینی حداقل به این مقدار بالا برده می‌شوند
.RB ( 28 ).
.
به‌طور معمول،
این مقدار کمتر از
.B sup2
است.
.
.
.TP
.B sub1
زیرنویس‌ها به‌طور معمول حداقل به این مقدار پایین برده می‌شوند
.RB ( 20 ).
.
.
.TP
.B sub2
هنگامی که هم زیرنویس و هم بالانویس وجود دارد،
زیرنویس حداقل به این مقدار پایین برده می‌شود
.RB ( 23 ).
.
.
.TP
.B sup_drop
خط پایه یک بالانویس حداکثر به این میزان پایین‌تر از بالای شیئی است که بالانویس بر آن قرار می‌گیرد
.RB ( 38 ).
.
.
.TP
.B sub_drop
خط پایه یک زیرنویس حداقل به این میزان پایین‌تر از کف شیئی است که زیرنویس بر آن قرار می‌گیرد
.RB ( 5 ).
.
.
.TP
.B big_op_spacing1
خط پایه یک حد بالایی حداقل به این مقدار بالاتر از بالای شیئی است که حد بر آن اعمال می‌شود
.RB ( 11 ).
.
.
.TP
.B big_op_spacing2
خط پایه یک حد پایینی حداقل به این مقدار پایین‌تر از کف شیئی است که حد بر آن اعمال می‌شود
.RB ( 17 ).
.
.
.TP
.B big_op_spacing3
کف یک حد بالایی حداقل به این مقدار بالاتر از بالای شیئی است که حد بر آن اعمال می‌شود
.RB ( 20 ).
.
.
.TP
.B big_op_spacing4
بالای یک حد پایینی حداقل به این مقدار پایین‌تر از کف شیئی است که حد بر آن اعمال می‌شود
.RB ( 60 ).
.
.
.TP
.B big_op_spacing5
این مقدار فاصله عمودی در بالا و پایین حدها افزوده می‌شود
.RB ( 10 ).
.
.
.TP
.B baseline_sep
خطوط پایه سطرها در یک توده (pile) یا ماتریس به‌طور معمول این مقدار از یکدیگر فاصله دارند
.RB ( 140 ).
.
معمولاً برابر با مجموع
.B num1
و
.B denom1
است.
.
.
.TP
.B shift_down
نقطه میانی میان خط پایه بالا و خط پایه پایین در یک ماتریس یا توده به این میزان از محور پایین برده می‌شود
.RB ( 26 ).
.
معمولاً برابر با
.B axis_height
است.
.
.
.TP
.B column_sep
این مقدار فاصله میان ستون‌ها در یک ماتریس افزوده می‌شود
.RB ( 100 ).
.
.
.TP
.B matrix_side_sep
این مقدار فاصله در هر طرف یک ماتریس افزوده می‌شود
.RB ( 17 ).
.
.
.br
.ne 4v
.TP
.B draw_lines
اگر غیرصفر باشد،
.I \%eqn
خطوط را با استفاده از دنباله گریز
.B \[rs]D
در
.I troff
رسم می‌کند،
به‌جای استفاده از دنباله گریز
.B \[rs]l
و نویسه ویژه
.B \[rs][ru] .
.
فایل
.I eqnrc
مقدار پیش‌فرض را تعیین می‌کند:
.BR 1 \~روی
دستگاه‌های
.BR ps ،
.BR html
و X11،
.RB و\~در\~غیر\~این\~صورت\~ 0 .
.
.
.TP
.B body_height
ارتفاع مفروض یک معادله بالای خط پایه متن است؛
.I \%eqn
هر مقدار اضافی را به عنوان فاصله پیش‌خط عمودی اضافه با دنباله گریز
.B \[rs]x
در
.I troff
اضافه می‌کند
.RB ( 85 ).
.
.
.TP
.B body_depth
عمق مفروض یک معادله زیر خط پایه متن است؛
.I \%eqn
هر مقدار اضافی را به عنوان فاصله پس‌خط عمودی اضافه با دنباله گریز
.B \[rs]x
در
.I troff
اضافه می‌کند
.RB ( 35 ).
.
.
.TP
.B nroff
اگر غیرصفر باشد،
دستور
.B \%ndefine
همانند
.B \%define
رفتار می‌کند و
.B \%tdefine
نادیده گرفته می‌شود؛
در غیر این صورت
.B \%tdefine
همانند
.B \%define
رفتار می‌کند و
.B \%ndefine
نادیده گرفته می‌شود.
.
فایل
.I eqnrc
مقدار پیش‌فرض را تعیین می‌کند:
.BR 1 \~روی
دستگاه‌های
.BR ascii ،
.BR latin1
و
.B utf8 ،
.RB و\~در\~غیر\~این\~صورت\~ 0 .
.
.SS "ماکروها (Macros)"
.\" ====================================================================
.
در
.IR eqn \" GNU
گنو، ماکروها می‌توانند آرگومان بپذیرند.
.
کلمه‌ای که با هر یک از دستورات اولیه
.BR \%define ،
.BR \%ndefine ،
یا
.B \%tdefine
تعریف شده باشد و بلافاصله پس از آن یک پرانتز باز بیاید، به عنوان یک
.I "فراخوانی ماکروی دارای پارامتر"
تلقی می‌شود:
نشانه‌های بعدی تا پرانتز بسته متناظر، به عنوان آرگومان‌های جداشده با کاما در نظر گرفته می‌شوند.
.
تنها در این زمینه،
کاماها و پرانتزها نیز به عنوان جداکننده نشانه‌ها عمل می‌کنند.
.
یک آرگومان ماکرو با کامای درون پرانتزهای تودرتو خاتمه نمی‌یابد.
.
در تعریف ماکرو،
.BI $ n\c
،
که در آن
.I n
بین ۱ تا\~۹ (شامل خود آن‌ها) است،
با آرگومان
.IR n ‌ام
جایگزین می‌شود؛
اگر کمتر از
.IR n \~آرگومان
وجود داشته باشد،
با هیچ جایگزین می‌گردد.
.
.
.\" ====================================================================
.SS "ماکروهای از پیش تعریف‌شده (Predefined macros)"
.\" ====================================================================
.
.I eqn \" GNU
گنو از ماکروهای از پیش تعریف‌شده ارائه‌شده توسط
.I eqn \" AT&T
در AT&T پشتیبانی می‌کند:
.BR and ،
.BR \%approx ،
.BR arc ،
.BR cos ،
.BR cosh ،
.BR del ،
.BR det ،
.BR dot ،
.BR \%dotdot ،
.BR dyad ،
.BR exp ،
.BR for ،
.BR grad ،
.BR half ،
.BR hat ،
.BR if ،
.BR \%inter ،
.BR Im ،
.BR inf ،
.BR int ،
.BR lim ،
.BR ln ،
.BR log ،
.BR max ،
.BR min ،
.BR \%nothing ،
.BR \%partial ،
.BR prime ،
.BR prod ،
.BR Re ،
.BR sin ،
.BR sinh ،
.BR sum ،
.BR tan ،
.BR tanh ،
.BR tilde ،
.BR times ،
.BR union ،
.BR vec ،
.BR == ،
.BR != ،
.BR += ،
.BR \-> ،
.BR <\- ،
.BR << ،
.BR >> ،
و
.RB \[lq] .\|.\|. \[rq] .
.
حروف کوچک یونانی کلاسیک به صورت
.BR \%alpha ،
.BR beta ،
.BR chi ،
.BR delta ،
.BR \%epsilon ،
.BR eta ،
.BR gamma ،
.BR iota ،
.BR kappa ،
.BR lambda ،
.BR mu ،
.BR nu ،
.BR omega ،
.BR \%omicron ،
.BR phi ،
.BR pi ،
.BR psi ،
.BR rho ،
.BR sigma ،
.BR tau ،
.BR theta ،
.BR \%upsilon ،
.BR xi ،
و
.B zeta
در دسترس هستند.
.
برای به دست آوردن اشکال بزرگ، آن‌ها را با حرف اول بزرگ
.RB \%( Alpha )
یا تماماً با حروف بزرگ
.RB \%( ALPHA )
بنویسید.
.
.
.P
.I eqn \" GNU
گنو همچنین ماکروهای
.BR cdot ،
.BR cdots ،
و
.B utilde
(همگی در بالا توضیح داده شدند)،
.BR \%dollar ،
که علامت دلار را درج می‌کند،
و
.BR ldots ،
که سه‌نقطه روی خط پایه متن قرار می‌دهد را تعریف می‌کند.
.
.
.\" ====================================================================
.SS "قلم‌ها (Fonts)"
.\" ====================================================================
.
.I \%eqn
از حداکثر سه سبک قلم (تایپ‌فیس) برای چیدن معادله استفاده می‌کند:
مورب / ایتالیک (oblique)،
ایستاده / رومن (upright)،
و توپر / بولد (heavy).
.
با دستورات اولیه افزونه گنو
.BR \%grfont ،
.BR \%gifont ،
و
.B \%gbfont
به هر یک قلمی از
.I groff
اختصاص دهید.
.
مقادیر پیش‌فرض سبک‌های
.BR R ،
.BR I ،
و
.B B
(اعمال‌شده بر خانواده قلم جاری) هستند.
.
دستور اولیه
.B \%chartype
(به بالا رجوع شود)
نوع نویسه را تعیین می‌کند،
که قلم مورد استفاده برای چیدن آن را مشخص می‌سازد.
.
نوع
.RB \%\[lq] letter \[rq]
به صورت مورب چیده می‌شود؛
انواع دیگر به صورت رومن چیده می‌شوند.
.
از دستور اولیه
.B bold
برای انتخاب سبک بولد (ایستاده) استفاده کنید.
.
.
.TP
.BI gbfont\~ f
انتخاب
.I f
به‌عنوان قلم بولد.
.
.
.TP
.BI gifont\~ f
انتخاب
.I f
به‌عنوان قلم مورب (ایتالیک).
.
.I eqn \" GNU
گنو
.B gfont
را به عنوان مترادفی برای سازگاری با AT&T می‌شناسد.
.
.
.TP
.BI grfont\~ f
انتخاب
.I f
به‌عنوان قلم رومن.
.
.
.\" ====================================================================
.SS "رابط \f[I]roff\f[]"
.\" ====================================================================
.
رشته
.B 10
معادله‌ای را که اخیراً قالب‌بندی شده است ذخیره می‌کند.
.
ثبات
.B MK
موقعیت رسم افقی آخرین علامت (mark) اختصاص داده‌شده را ذخیره می‌نماید.
.
از استفاده از این نام‌ها برای هر منظور دیگری خودداری کنید.
.
.
.P
.I eqn \" GNU
گنو در درون خود از نام‌های ثبات،
رشته،
ماکرو،
و انحرافی (diversion) استفاده می‌کند که با
.RB رقم\~ 0
آغاز می‌شوند.
.
(در
.I eqn \" AT&T
مربوط به AT&T از شناسه‌هایی استفاده می‌شد که با
.RB رقم\~ 1
شروع می‌شدند.)
.
سندی که قرار است با
.I eqn \" GNU
گنو پیش‌پردازش شود نباید از چنین شناسه‌هایی استفاده کند.
.
.
.br
.ne 6v
.SH "گزینه‌ها (OPTIONS)"
.\" ====================================================================
.
گزینه
.B \-\-help
پیام راهنمای نحوه استفاده را نمایش می‌دهد،
در حالی که
.B \-v
و
.B \%\-\-version
اطلاعات نسخه را نشان می‌دهند؛
سپس همگی از برنامه خارج می‌شوند.
.
.
.TP 8.125n \" "-M dir" + 2n + hand-tuned for PDF
.B \-C
شناسایی
.B .EQ
و
.B .EN
حتی زمانی که نویسه‌ای به غیر از فاصله یا خط جدید به دنبال آن‌ها آمده باشد.
.
.
.TP
.BI \-d\~ xy
تعیین جداکننده‌های
.I x
برای ابتدای چپ
.RI و\~ y
برای انتهای راست
معادلاتی که در میان
.BR .EQ / .EN
محصور نشده‌اند.
.
نیازی نیست که
.I x
و
.I y
متفاوت باشند.
.
هر دستور
.RB \%\[lq] delim
.IR xy \[rq]
در فایل منبع بر این گزینه برتری دارد.
.
.
.TP
.BI \-f\~ F
معادل با
.RB \[lq] gifont
.IR F \[rq]
است.
.
.
.TP
.BI \-m\~ n
معادل با
.RB \[lq] "set \%minimum_size"
.IR n \[rq]
است.
.
.
.TP
.BI \-M\~ dir
جستجوی
.I eqnrc
در پوشه
.I dir
پیش از پوشه‌های ذکرشده در بخش \[lq]توضیحات\[rq] در بالا.
.
.
.TP
.B \-N
ممنوعیت خطوط جدید در میان جداکننده‌ها،
که به
.I \%eqn
امکان می‌دهد در صورت جا افتادن جداکننده پایانی، خطا را بهتر مدیریت کند.
.
.
.TP
.BI \-p\~ n
تنظیم زیرنویس‌ها و بالانویس‌ها به میزان
.IR n \~نقطه
کوچک‌تر از متن اطراف.
.
این گزینه منسوخ شده است.
.
.I \%eqn
به‌طور معمول زیرنویس‌ها و بالانویس‌ها را در ۷۰٪ اندازه قلم متن پیرامون تنظیم می‌کند.
.
.
.TP
.B \-r
کاهش اندازه قلم بالانویس‌ها و زیرنویس‌ها حداکثر یک بار نسبت به اندازه قلم پایه.
.
.
.TP
.B \-R
عدم بارگذاری فایل
.IR eqnrc .
.
.
.TP
.BI \-s\~ n
معادل با
.RB \[lq] gsize
.IR n \[rq]
است.
.
این گزینه منسوخ شده است.
.
.
.TP
.BI \-T\~ dev
آماده‌سازی خروجی برای دستگاه
.IR dev .
.
این گزینه ماکرویی به نام
.I dev
با
.RB مقدار\~ 1
تعریف می‌کند؛
بدین ترتیب
.I eqnrc
تعاریف مناسب برای آن دستگاه را فراهم می‌سازد.
.
با این حال،
اگر
.I dev
برابر با
.RB \[lq] MathML \[rq]
باشد،
.I \%eqn
خروجی را به آن زبان به‌جای
.I roff
تولید می‌کند،
و فایل
.I eqnrc
را بارگذاری نمی‌نماید.
.
دستگاه پیش‌فرض
.B \%ps
است.
.
.
.\" ====================================================================
.SH "وضعیت خروج (EXIT STATUS)"
.\" ====================================================================
.
.I \%eqn
در صورت اجرای موفق با
.RB وضعیت\~ 0 ،
اگر نتواند آرگومان‌های خط فرمان را تفسیر کند با
.RB وضعیت\~ 2 ،
و در صورتی که در طول اجرا با خطایی روبرو شود با
.RB وضعیت\~ 1
خارج می‌شود.
.
.
.\" ====================================================================
.SH "فایل‌ها (FILES)"
.\" ====================================================================
.
.TP
.I /usr/\:\%share/\:\%groff/\:\%1.24.1/\:\%tmac/\:\%eqnrc
پیش‌پردازنده را برای خروجی
.I \%troff
مقداردهی اولیه می‌کند.
.
هرگونه ورودی معتبر
.I \%eqn
پذیرفته می‌شود.
.
.SH "محدودیت‌های خروجی MathML (MathML OUTPUT LIMITATIONS)"
.\" ====================================================================
.
طراحی MathML بر این فرض استوار است که نمی‌تواند ویژگی‌های فیزیکی دقیق
رسانه‌ها و دستگاه‌هایی را که بر روی آن‌ها رندر می‌شود بداند.
.
این قالب از کنترل جابه‌جایی‌ها و اندازه‌ها به همان میزانی که
.I \%troff
انجام می‌دهد پشتیبانی نمی‌کند.
.
.
.IP \[bu] 3n
پارامترهای رندرینگ
.IR eqn \" GNU
گنو
(به بخش \[lq]سفارشی‌سازی\[rq] در بالا رجوع کنید)
هیچ تاثیری بر MathML تولیدشده ندارند.
.
.
.IP \[bu]
دستورات اولیه
.BR \%special ،
.BR up ،
.BR down ،
.BR fwd ،
و
.B back
قابل پیاده‌سازی نیستند،
و در عوض پیام \[lq]<merror>\[rq] در MathML تولید می‌کنند.
.
.
.IP \[bu]
دستور اولیه
.B vcenter
بدون هشدار نادیده گرفته می‌شود،
زیرا تراز وسط بر روی محور ریاضی، رفتار پیش‌فرض MathML است.
.
.
.IP \[bu]
نویسه‌هایی که
.I \%eqn
آن‌ها را در خروجی
.I troff
بسیار بزرگ چیدمان می‌کند\[em]به‌ویژه علامت انتگرال\[em]ممکن است بیش از حد کوچک به نظر برسند
و نیاز باشد که پوشش‌های \[lq]<mstyle>\[rq] آن‌ها به‌صورت دستی تنظیم شوند.
.
.
.P
همانند تولید خروجی
.I troff ،
.I \%eqn
کدهای MathML تولید می‌کند که نشانه‌های
.B .EQ
و
.B .EN
را در جای خود باقی می‌گذارد،
اما هیچ کدی متناظر با جداکننده‌های
.B \%delim
تولید نمی‌کند.
.
با این حال،
می‌توان آن‌ها را به عنوان دنباله‌های نویسه‌ای که با \[lq]<math>\[rq] آغاز می‌شوند،
با \[lq]</math>\[rq] پایان می‌یابند
و از مرزهای خطوط فراتر نمی‌روند شناسایی کرد.
.
.
.\" ====================================================================
.SH "نکات و هشدارها (CAVEATS)"
.\" ====================================================================
.
نشانه‌ها در ورودی
.I eqn
اگر قرار نیست به عنوان نام ماکروها یا دستورات اولیه شناخته شوند،
یا اگر قرار است توسط
.I troff
تفسیر گردند،
باید درون گیومه دوتایی قرار گیرند.
.
به‌ویژه،
نشانه‌های کوتاه،
مانند
.RB \[lq] pi \[rq]
و
.RB \[lq] PI \[rq] ،
می‌توانند با شناسه‌های
.I troff
تداخل پیدا کنند.
.
برای نمونه،
فرمان
.RB \%\[lq]\^ "gifont PI" \^\[rq]
در
.I eqn
قلم مورب Palatino مربوط به دستگاه
.MR gropdf 1
یا
.MR grops 1
را به‌عنوان قلم مورب سراسری انتخاب نمی‌کند؛
بلکه باید به‌جای آن از
.RB \%\[lq]\^ "gifont \[dq]PI\[dq]" \^\[rq]
استفاده کنید.
.
.
.P
معادلاتی که با جداکننده مشخص شده‌اند، با اندازه قلم جاری در ابتدای خط ورودی چیده می‌شوند،
و نه لزوماً با اندازه‌ای که بلافاصله پیش از جداکننده آغازین قرار دارد.
.
.
.P
برخلاف \*[tx]،
برنامه
.I eqn
به‌طور ذاتی سبک‌های معادلات نمایشی (displayed) و درون‌خطی (inline) را از یکدیگر متمایز نمی‌سازد؛
دستور اولیه
.B smallover
در بالا را ببینید.
.
با این حال،
بسته‌های ماکرو غالباً ماکروهای
.B EQ
و
.B EN
را به گونه‌ای تعریف می‌کنند که معادله درون آن‌ها به‌صورت نمایشی چیده شود.
.
این ماکروها ممکن است آرگومان‌هایی برای برچسب‌گذاری یا زیرنویس معادله بپذیرند؛
مستندات بسته مورد نظر را ببینید.
.
.
.\" ====================================================================
.SH "اشکالات (BUGS)"
.\" ====================================================================
.
برنامه
.I eqn
در اصطلاحات زیاده‌روی می‌کند\[em]«معادلات»
آن می‌توانند نابرابری‌ها،
عبارات ساده،
یا عباراتی نامفهوم باشند.
.
اما اکنون دیگر امکان تغییر آن وجود ندارد.
.
.
.P
هنگام تولید خروجی ترمینال،
.I eqn \" GNU
گنو حروف کوچک یونانی را به‌جای سبک مورب، به سبک رومن رندر می‌کند.
.
.
.P
هنگام تولید خروجی MathML،
قابلیت‌های
.B mark
و
.B lineup
کار نمی‌کنند.
.
این موارد،
در تئوری،
می‌توانند با عناصر \[lq]<maligngroup>\[rq] پیاده‌سازی شوند.
.
.
.P
هنگام تولید خروجی MathML،
هر رقم از یک مقدار عددی یک جفت \[lq]<mn>\:</mn>\[rq] جداگانه دریافت می‌کند،
و ممیزهای اعشاری با \[lq]<mo>\:</mo>\[rq] برچسب‌گذاری می‌شوند.
.
این امر توسط مشخصات استاندارد مجاز دانسته شده است،
اما ناکارآمد است.
.
.
.\" ====================================================================
.SH "مثال‌ها (EXAMPLES)"
.\" ====================================================================
.
نخست کاربرد
.I \%eqn
را با یک اتحاد مثلثاتی نشان می‌دهیم.
.
.
.RS
.P
.EX
\&.EQ
sin ( alpha + beta ) = sin alpha cos beta + cos alpha sin beta
\&.EN
.EE
.if t \{\
.
.
.P
.RS
.EQ
sin ( alpha + beta ) = sin alpha cos beta + cos alpha sin beta
.EN
.RE
.\}
.RE
.
.
.P
اگر محتوای ریاضی به‌طور مکرر در متن جاری ظاهر شود،
تعیین جداکننده‌ها می‌تواند مناسب و سودمند باشد.
.
.
.RS
.P
.EX
\&.EQ
delim $$
\&.EN
.
Having cached a table of logarithms,
the property $ln ( x y ) = ln x + ln y$ sped calculations.
.EE
.if t \{\
.
.
.P
.RS
.EQ
delim $$
.EN
.
Having cached a table of logarithms,
the property $ln ( x y ) = ln x + ln y$ sped calculations.
.
.\" We _must_ shut delimiters back off when serially processing man
.\" pages, or subsequent documents cannot safely use those characters.
.EQ
delim off
.EN
.RE
.\}
.RE
.
.
.P
فرمول معادله درجه دوم فرصتی برای استفاده از کسرها،
رادیکال‌ها،
و نشانه فاصله کامل
.B \[ti]
فراهم می‌کند.
.
.
.RS
.P
.EX
\&.EQ
x = { \- b \[ti] \[rs][+\-] \[ti] sqrt { b sup 2 \- 4 a c } } \
over { 2 a }
\&.EN
.EE
.if t \{\
.
.
.P
.RS
.EQ
x = { - b ~ \[+-] ~ sqrt { b sup 2 - 4 a c } } over { 2 a }
.EN
.RE
.\}
.RE
.
.
.P
به‌عنوان روشی دیگر،
می‌توانستیم علامت مثبت-منفی را به عنوان یک عملگر دودویی تعریف کنیم.
.
فاصله‌گذاری خودکار در دو طرف علامت مثبت-منفی، 0.06\~em فاصله کمتری نسبت به
\[ti] قرار می‌دهد؛
این مقدار تفاوت میان پهنای پارامتر
.B medium_space
مورداستفاده در عملگرهای دودویی و فاصله کامل است.
.
به‌طور مستقل،
می‌توانیم ماکروی \[lq]frac\[rq] را برای چیدن کسرها تعریف نماییم.
.
.
.br
.ne 5v
.RS
.P
.EX
\&.EQ
chartype "binary" \[rs][+\-]
define frac ! { $1 } over { $2 } !
x = frac(\- b \[rs][+\-] sqrt { b sup 2 \- 4 a c }, 2 a)
\&.EN
.EE
.if t \{\
.
.
.P
.RS
.EQ
chartype "binary" \[+-]
define frac ! { $1 } over { $2 } !
x = frac(- b \[+-] sqrt { b sup 2 - 4 a c }, 2 a)
.EN
.RE
.\}
.RE
.
.
.\" ====================================================================
.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.\" ====================================================================
.
\[lq]Typesetting Mathematics\[em]User's Guide\[rq]
(2nd edition),
by Brian W.\& Kernighan
and Lorinda L.\& Cherry,
1978,
AT&T Bell Laboratories Computing Science Technical Report No.\& 17.
.
.
.P
.IR The\~\*[tx]book ,
by Donald E.\& Knuth,
1984,
Addison-Wesley Professional.
.
ضمیمه\~G
بسیاری از پارامترهای بخش \[lq]سفارشی‌سازی\[rq] در بالا را با جزئیات بیشتر بررسی می‌کند.
.
.
.P
.MR groff_char 7
انواع دنباله‌های گریز نویسه‌های ویژه را که در حروف‌چینی ریاضی مفید هستند مستند می‌کند.
.
به‌ویژه به زیربخش‌های \[lq]نمادهای منطقی\[rq]،
\[lq]نمادهای ریاضی\[rq]،
و \[lq]گلیف‌های یونانی\[rq] مراجعه کنید.
.
.
.P
.MR groff 1 ،
.MR \%troff 1 ،
.MR \%pic 1 ،
.MR groff_font 5
.
.
.\" Clean up.
.rm tx
.
.\" Restore compatibility mode (for, e.g., Solaris 10/11).
.cp \n[*groff_eqn_1_man_C]
.do rr *groff_eqn_1_man_C
.
.
.\" Local Variables:
.\" fill-column: 72
.\" mode: nroff
.\" tab-width: 12
.\" End:
.\" vim: set filetype=groff tabstop=12 textwidth=72: