.\"
.\" Copyright (c) 2011-2023 Craig Small <csmall@dropbear.xyz>
.\" Copyright (c) 2013-2023 Jim Warner <james.warner@comcast.net>
.\" Copyright (c) 2011-2012 Sami Kerola <kerolasa@iki.fi>
.\" Copyright (c) 2002-2003 Albert Cahalan
.\" Copyright (c) 1993      Matt Welsh <mdw@sunsite.unc.edu>
.\"
.\" This program is free software; you can redistribute it and/or modify
.\" it under the terms of the GNU General Public License as published by
.\" the Free Software Foundation; either version 2 of the License, or
.\" (at your option) any later version.
.\"
.\"
.TH FREE 1 2023-05-02 procps-ng
.SH "نام (NAME)"
free \- نمایش میزان حافظه آزاد و استفاده‌شده در سیستم
.SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)"
.B free
.RI [ option " .\|.\|.]"
.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
دستور
.B free
میزان کل حافظه فیزیکی و مبادله (swap) آزاد و استفاده‌شده در سیستم و همچنین بافرها و حافظه‌های نهان (caches) استفاده‌شده توسط هسته را نمایش می‌دهد. این اطلاعات از طریق تجزیه /proc/meminfo جمع‌آوری می‌شوند. ستون‌های نمایش‌داده‌شده عبارتند از:
.TP
\fBtotal\fR
کل حافظه قابل استفاده (MemTotal و SwapTotal در /proc/meminfo). این مقدار شامل حافظه فیزیکی و مبادله منهای چند بیت رزرو شده و کد باینری هسته است.
.TP
\fBused\fR
حافظه استفاده‌شده یا غیرقابل دسترس (محاسبه‌شده به‌صورت \fBtotal\fR \- \fBavailable\fR)
.TP
\fBfree\fR
حافظه استفاده‌نشده (MemFree و SwapFree در /proc/meminfo)
.TP
\fBshared\fR
حافظه استفاده‌شده (عمدتاً) توسط tmpfs (Shmem در /proc/meminfo)
.TP
\fBbuffers\fR
حافظه استفاده‌شده توسط بافرهای هسته (Buffers در /proc/meminfo)
.TP
\fBcache\fR
حافظه استفاده‌شده توسط حافظه نهان صفحات (page cache) و slabها (Cached و SReclaimable در /proc/meminfo)
.TP
\fBbuff/cache\fR
مجموع \fBbuffers\fR و \fBcache\fR
.TP
\fBavailable\fR
تخمینی از مقدار حافظه‌ای که برای شروع برنامه‌های جدید بدون نیاز به مبادله (swapping) در دسترس است. برخلاف داده‌های ارائه‌شده توسط فیلدهای \fBcache\fR یا \fBfree\fR، این فیلد حافظه نهان صفحات را در نظر می‌گیرد و همچنین این نکته را لحاظ می‌کند که همه slabهای حافظه قابل بازپس‌گیری به دلیل در حال استفاده بودن اقلام، بازپس گرفته نخواهند شد (MemAvailable در /proc/meminfo، در دسترس در هسته‌های 3.14، شبیه‌سازی‌شده در هسته‌های 2.6.27+، در غیر این صورت همانند \fBfree\fR)
.SH "گزینه‌ها (OPTIONS)"
.TP
\fB\-b\fR, \fB\-\-bytes\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب بایت.
.TP
\fB\-k\fR, \fB\-\-kibi\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب کیبی‌بایت. این پیش‌فرض است.
.TP
\fB\-m\fR, \fB\-\-mebi\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب مبی‌بایت.
.TP
\fB\-g\fR, \fB\-\-gibi\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب گیبی‌بایت.
.TP
\fB\-\-tebi\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب تبی‌بایت.
.TP
\fB\-\-pebi\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب پبی‌بایت.
.TP
\fB\-\-kilo\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب کیلوبایت. متضمن \-\-si است.
.TP
\fB\-\-mega\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب مگابایت. متضمن \-\-si است.
.TP
\fB\-\-giga\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب گیگابایت. متضمن \-\-si است.
.TP
\fB\-\-tera\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب ترابایت. متضمن \-\-si است.
.TP
\fB\-\-peta\fR
نمایش مقدار حافظه بر حسب پتابایت. متضمن \-\-si است.
.TP
\fB\-h\fR, \fB\-\-human\fP
نمایش تمام فیلدهای خروجی به‌صورت خودکار با مقیاس کوتاه‌ترین واحد سه‌رقمی و نمایش واحدهای چاپ‌شده. واحدهای زیر استفاده می‌شوند.
.sp
.nf
  B = bytes
  Ki = kibibyte
  Mi = mebibyte
  Gi = gibibyte
  Ti = tebibyte
  Pi = pebibyte
.fi
.sp
اگر واحد مشخص نباشد و شما یک اگزبی‌بایت رم یا مبادله داشته باشید، عدد بر حسب تبی‌بایت است و ممکن است ستون‌ها با سربرگ تراز نباشند.
.TP
\fB\-w\fR, \fB\-\-wide\fR
جابه‌جایی به حالت عریض (wide mode). حالت عریض خطوطی طولانی‌تر از ۸۰ نویسه تولید می‌کند. در این حالت \fBbuffers\fR و \fBcache\fR در دو ستون جداگانه گزارش می‌شوند.
.TP
\fB\-c\fR, \fB\-\-count\fR \fIcount\fR
نمایش نتیجه به تعداد
.I count
بار. نیازمند گزینه
.B \-s
است.
.TP
\fB\-l\fR, \fB\-\-lohi\fR
نمایش آمار تفصیلی حافظه پایین (low) و حافظه بالا (high).
.TP
\fB\-L\fR, \fB\-\-line\fR
نمایش خروجی در یک خط، اغلب همراه با گزینه
.B \-s
برای نمایش مکرر آمار حافظه استفاده می‌شود.
.TP
\fB\-s\fR, \fB\-\-seconds\fR \fIdelay\fR
نمایش مداوم نتیجه با فاصله زمانی \fIdelay\fR ثانیه. می‌توانید هر عدد ممیز شناوری را برای
\fIdelay\fR با استفاده از نقطه (.) یا ویرگول (,) برای ممیز اعشاری مشخص کنید. از
.BR usleep (3)
برای زمان‌های تاخیر با دقت میکروثانیه استفاده می‌شود.
.TP
\fB\-\-si\fR
استفاده از کیلو، مگا، گیگا و غیره (توان‌های ۱۰۰۰) به جای کیبی، مبی، گیبی (توان‌های ۱۰۲۴).
.TP
\fB\-t\fR, \fB\-\-total\fR
نمایش یک خط شامل مجموع ستون‌ها.
.TP
\fB\-v\fR, \fB\-\-committed\fR
نمایش یک خط شامل حد تخصیص حافظه و مقدار حافظه تخصیص‌یافته/تخصیص‌نیافته. ستون \fBtotal\fR در این خط حد تخصیص حافظه را نمایش می‌دهد. این خط در صورتی که بیش‌تخصیص حافظه (memory overcommit) غیرفعال باشد کاربرد دارد. در سیستم‌هایی با بیش‌تخصیص حافظه فعال، مقدار \fBfree\fR می‌تواند موقتاً منفی به نظر برسد. این یک اشکال نیست، بلکه اثر بیش‌تخصیص است، چرا که سیستم بیش از کل فضای آدرس مجازی خود قول حافظه داده است. مقدار منفی نشان‌دهنده میزان بیش‌تخصیص حافظه سیستم است.
.TP
\fB\-\-help\fR
نمایش راهنما.
.TP
\fB\-V\fR, \fB\-\-version\fR
نمایش اطلاعات نسخه.
.SH "فایل‌ها (FILES)"
.TP
/proc/meminfo
اطلاعات حافظه
.SH "اشکالات (BUGS)"
مقدار ستون \fBshared\fR در هسته‌های قبل از 2.6.32 در دسترس نیست و به عنوان صفر نمایش داده می‌شود.
.P
لطفاً گزارش‌های اشکال را به
.MT procps@freelists.org
.ME
ارسال کنید.
.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.BR ps (1),
.BR slabtop (1),
.BR top (1),
.BR vmstat (8).