FSCK(8) دستورات مدیریت سیستم FSCK(8)

fsck - بررسی و تعمیر فایلسیستمهای لینوکس

fsck [-lsAVRTMNP] [-r [fd]] [-C [fd]] [-t fstype] [filesystem...] [--] [fs-specific-options]

دستور fsck برای بررسی سلامت و در صورت نیاز تعمیر یک یا چند فایلسیستم لینوکس استفاده میشود.

پارامتر filesystem می‌تواند نام یک دستگاه (مانند /dev/hdc1 یا /dev/sdb2)، یک نقطه اتصال (مانند /، /usr یا /home)، یا یک برچسب فایل‌سیستم یا مشخص‌کننده UUID (مانند UUID=8868abf6-88c5-4a83-98b8-bfc24057f7bd یا LABEL=root) باشد. به‌طور معمول، برنامه fsck تلاش می‌کند فایل‌سیستم‌های موجود بر روی دیسک‌های فیزیکی مختلف را به‌طور هم‌روند بررسی کند تا زمان کل لازم برای بررسی همه آن‌ها کاهش یابد.

اگر هیچ فایل‌سیستمی در خط فرمان مشخص نشود و گزینه -A نیز مشخص نشده باشد، fsck به‌طور پیش‌فرض فایل‌سیستم‌های موجود در /etc/fstab را به صورت متوالی بررسی می‌کند. این رفتار معادل استفاده از گزینه‌های -As است.

وضعیت خروج بازگردانده‌شده توسط fsck حاصل‌جمع مقادیر شرایط زیر است:

0

بدون خطا

1

خطاهای فایل‌سیستم تصحیح شدند

2

سیستم باید راه‌اندازی مجدد (ری‌بوت) شود

4

خطاهای فایل‌سیستم تصحیح‌نشده باقی ماندند

8

خطای عملیاتی

16

خطای استفاده یا نحوه نگارش (سینتکس)

32

بررسی به درخواست کاربر لغو شد

128

خطای کتابخانه اشتراکی

وضعیت خروج بازگردانده‌شده در هنگام بررسی چندین فایل‌سیستم، حاصل OR بیتی وضعیت‌های خروج تک‌تک فایل‌سیستم‌های بررسی‌شده است.

در واقعیت، fsck صرفاً یک رابط فرانت‌اند برای برنامه‌های بررسی‌کننده مختلف فایل‌سیستم (fsck.fstype) در لینوکس است. برنامه بررسی‌کننده خاص فایل‌سیستم در متغیر محیطی PATH جستجو می‌شود. اگر PATH تعریف نشده باشد، به مسیر /sbin رجوع می‌شود.

لطفاً برای جزئیات بیشتر به صفحات راهنمای بررسی‌کننده اختصاصی هر فایل‌سیستم مراجعه کنید.

-l

ایجاد یک فایل قفل انحصاری flock(2) در مسیر (/run/fsck/<diskname>.lock) برای کل دستگاه دیسک. این گزینه فقط با یک دستگاه قابل استفاده است (به این معنی که گزینه‌های -A و -l مانعة‌الجمع هستند). استفاده از این گزینه زمانی توصیه می‌شود که چندین نمونه از fsck هم‌زمان اجرا شوند. این گزینه در صورت استفاده برای چندین دستگاه یا برای دیسک‌های غیرگردان نادیده گرفته می‌شود. fsck هنگام بررسی دستگاه‌های انباشته (مانند MD یا DM) دستگاه‌های زیرین را قفل نمی‌کند - این قابلیت هنوز پیاده‌سازی نشده است.

-r [fd]

گزارش آمارهای مشخصی برای هر بررسی fsck پس از اتمام آن. این آمارها شامل وضعیت خروج، حداکثر حجم مجموعه اجرایی (به کیلوبایت)، کل زمان سپری‌شده ساعت واقعی و زمان CPU مصرفی کاربر و سیستم توسط اجرای fsck است. به عنوان مثال:

/dev/sda1: status 0, rss 92828, real 4.002804, user 2.677592, sys 0.86186

رابط‌های کاربری گرافیکی (GUI) می‌توانند یک توصیف‌گر فایل fd را مشخص کنند؛ در این صورت، اطلاعات نوار پیشرفت در قالبی قابل تجزیه توسط ماشین به آن توصیف‌گر فایل ارسال می‌شود. به عنوان مثال:

/dev/sda1 0 92828 4.002804 2.677592 0.86186

-s

ترتیبی کردن (سریال‌سازی) عملیات fsck. این گزینه زمانی که چندین فایل‌سیستم را بررسی می‌کنید و بررسی‌کننده‌ها در حالت تعاملی هستند، ایده مناسبی است. (توجه: برنامه e2fsck(8) به‌طور پیش‌فرض در حالت تعاملی اجرا می‌شود. برای اجرای غیرتعاملی e2fsck(8)، باید گزینه -p یا -a را مشخص کنید اگر می‌خواهید خطاها به‌طور خودکار رفع شوند، یا در غیر این صورت گزینه -n را مشخص کنید.)

-t fslist

نوع یا انواع فایل‌سیستم‌های مورد بررسی را مشخص می‌کند. هنگامی که پرچم -A مشخص شده باشد، تنها فایل‌سیستم‌هایی که با fslist مطابقت دارند بررسی می‌شوند. پارامتر fslist فهرستی از فایل‌سیستم‌ها و مشخص‌کننده‌های گزینه‌ها است که با ویرگول از هم جدا شده‌اند. تمام فایل‌سیستم‌های این فهرست می‌توانند پیشوندی از عملگر نقیض 'no' یا '!' داشته باشند، که درخواست می‌کند تنها فایل‌سیستم‌هایی که در fslist فهرست نشده‌اند بررسی شوند. اگر هیچ‌یک از فایل‌سیستم‌ها در fslist دارای پیشوند عملگر نقیض نباشند، فقط آن فایل‌سیستم‌های فهرست‌شده بررسی خواهند شد.

مشخص‌کننده‌های گزینه‌ها ممکن است در fslist جداشده با ویرگول گنجانده شوند. آن‌ها باید در قالب opts=fs-option باشند. اگر یک مشخص‌کننده گزینه وجود داشته باشد، فقط فایل‌سیستم‌هایی بررسی می‌شوند که فیلد گزینه‌های اتصال آن‌ها در /etc/fstab شامل fs-option باشد. اگر مشخص‌کننده گزینه دارای پیشوند عملگر نقیض باشد، فقط فایل‌سیستم‌هایی بررسی می‌شوند که فیلد گزینه‌های اتصال آن‌ها در /etc/fstab فاقد fs-option باشد.

به عنوان مثال، اگر opts=ro در fslist ظاهر شود، تنها فایل‌سیستم‌های فهرست‌شده در /etc/fstab با گزینه ro بررسی خواهند شد.

برای سازگاری با توزیع‌های Mandrake که اسکریپت‌های بوت آن‌ها به تغییر غیرمجاز رابط کاربری برنامه fsck وابسته است، اگر نوع فایل‌سیستم loop در fslist یافت شود، به گونه‌ای رفتار می‌شود که گویی opts=loop به عنوان آرگومان برای گزینه -t مشخص شده است.

به‌طور معمول، نوع فایل‌سیستم با جستجوی filesys در فایل /etc/fstab و استفاده از مدخل متناظر آن استخراج می‌شود. اگر نوع فایل‌سیستم قابل تشخیص نباشد و تنها یک فایل‌سیستم به عنوان آرگومان به گزینه -t داده شده باشد، fsck از نوع فایل‌سیستم مشخص‌شده استفاده می‌کند. اگر این نوع در دسترس نباشد، از نوع فایل‌سیستم پیش‌فرض (در حال حاضر ext2) استفاده می‌شود.

-A

پیمایش فایل /etc/fstab و تلاش برای بررسی تمام فایل‌سیستم‌ها در یک دور اجرا. این گزینه معمولاً از فایل راه‌اندازی اولیه سیستم /etc/rc استفاده می‌شود، به جای اجرای چندین دستور جداگانه برای بررسی هر فایل‌سیستم.

فایل‌سیستم ریشه ابتدا بررسی خواهد شد مگر اینکه گزینه -P مشخص شده باشد (به زیر مراجعه کنید). پس از آن، فایل‌سیستم‌ها به ترتیبی که توسط فیلد fs_passno (فیلد ششم) در فایل /etc/fstab مشخص شده بررسی می‌شوند. فایل‌سیستم‌هایی با مقدار fs_passno برابر با 0 نادیده گرفته شده و اصلاً بررسی نمی‌شوند. فایل‌سیستم‌های دارای مقدار fs_passno بزرگ‌تر از صفر به ترتیب بررسی می‌شوند؛ فایل‌سیستم‌هایی با کمترین شماره fs_passno ابتدا بررسی می‌شوند. اگر چند فایل‌سیستم دارای شماره پاس یکسان باشند، fsck تلاش می‌کند آن‌ها را به‌طور موازی بررسی کند، هرچند از اجرای چندین بررسی هم‌زمان بر روی یک دیسک فیزیکی یکسان خودداری می‌کند.

دستور fsck دستگاه‌های انباشته (مانند RAIDها، dm-crypt و ...) را به صورت موازی با هیچ دستگاه دیگری بررسی نمی‌کند. برای تنظیمات FSCK_FORCE_ALL_PARALLEL به بخش زیر مراجعه کنید. از فایل‌سیستم /sys برای تعیین وابستگی‌های بین دستگاه‌ها استفاده می‌شود.

از این رو، یک پیکربندی بسیار رایج در فایل‌های /etc/fstab این است که مقدار fs_passno فایل‌سیستم ریشه برابر با 1 و برای تمام فایل‌سیستم‌های دیگر برابر با 2 تنظیم شود. این کار به fsck اجازه می‌دهد تا در صورت سودمند بودن، بررسی‌کننده‌های فایل‌سیستم را به‌طور خودکار موازی اجرا کند. مدیران سیستم اگر به دلایلی بخواهند از بررسی موازی چند فایل‌سیستم جلوگیری کنند - برای مثال اگر حافظه رم سیستم کم باشد و نگرانی بابت سوآپ بیش‌ازحد (paging) وجود داشته باشد - می‌توانند از این پیکربندی استفاده نکنند.

برنامه fsck معمولاً قبل از فراخوانی بررسی‌کننده اختصاصی، بررسی نمی‌کند که آیا دستگاه واقعاً وجود دارد یا خیر. بنابراین دستگاه‌های ناموجود در صورت بازگرداندن خطای مهلک توسط بررسی‌کننده، ممکن است باعث شوند سیستم هنگام بوت وارد حالت تعمیر فایل‌سیستم شود. از گزینه اتصال nofail در /etc/fstab می‌توان استفاده کرد تا fsck از دستگاه‌های ناموجود صرف‌نظر کند. همچنین fsck دستگاه‌های ناموجودی را که دارای نوع فایل‌سیستم ویژه auto هستند نادیده می‌گیرد.

-C [fd]

نمایش نوارهای پیشرفت برای آن دسته از بررسی‌کننده‌های فایل‌سیستم (در حال حاضر فقط برای ext[234]) که از آن پشتیبانی می‌کنند. برنامه fsck بررسی‌کننده‌ها را طوری مدیریت می‌کند که در هر زمان تنها یکی از آن‌ها نوار پیشرفت را نمایش دهد. رابط‌های گرافیکی می‌توانند توصیف‌گر فایل fd را تعیین کنند، که در این صورت اطلاعات نوار پیشرفت به آن توصیف‌گر ارسال می‌شود.

-M

فایل‌سیستم‌های متصل‌شده را بررسی نمی‌کند و برای فایل‌سیستم‌های متصل‌شده، وضعیت خروج 0 برمی‌گرداند.

-N

دستورات را اجرا نمی‌کند، فقط آنچه را که قرار است انجام شود نمایش می‌دهد.

-P

هنگامی که پرچم -A تنظیم شده است، فایل‌سیستم ریشه را به صورت هم‌روند با سایر فایل‌سیستم‌ها بررسی می‌کند. این ایمن‌ترین کار ممکن نیست، زیرا اگر فایل‌سیستم ریشه دچار مشکل باشد، فایل‌های اجرایی مانند e2fsck(8) ممکن است آسیب دیده باشند! این گزینه عمدتاً برای مدیران سیستمی فراهم شده است که نمی‌خواهند پارتیشن ریشه را کوچک و فشرده مجدداً پارتیشن‌بندی کنند (که در واقع راهکار درست همین است).

-R

هنگام بررسی تمام فایل‌سیستم‌ها با پرچم -A، از بررسی فایل‌سیستم ریشه صرف‌نظر می‌کند. (این در مواردی مفید است که فایل‌سیستم ریشه قبلاً به صورت خواندن/نوشتن متصل شده باشد.)

-T

عنوان را در هنگام راه‌اندازی نمایش نمی‌دهد.

-V

تولید خروجی پرگو، شامل تمام دستورات اختصاصی فایل‌سیستم که اجرا می‌شوند.

-?, --help

نمایش متن راهنما و خروج.

--version

نمایش اطلاعات نسخه و خروج.

گزینه‌هایی که توسط fsck درک نمی‌شوند، به بررسی‌کننده اختصاصی فایل‌سیستم منتقل می‌شوند!

این گزینه‌ها نباید آرگومان دریافت کنند، زیرا راهی وجود ندارد که fsck بتواند به درستی حدس بزند کدام گزینه‌ها آرگومان می‌گیرند و کدام نمی‌گیرند.

گزینه‌ها و آرگومان‌هایی که پس از -- قرار می‌گیرند، به عنوان گزینه‌های اختصاصی فایل‌سیستم در نظر گرفته شده و به بررسی‌کننده مربوطه منتقل می‌شوند.

لطفاً توجه داشته باشید که fsck برای انتقال گزینه‌های پیچیده به بررسی‌کننده‌های اختصاصی طراحی نشده است. اگر قصد انجام کار پیچیده‌ای دارید، لطفاً بررسی‌کننده اختصاصی فایل‌سیستم را مستقیماً اجرا کنید. اگر گزینه‌ها و آرگومان‌های بسیار پیچیده‌ای را به fsck منتقل کنید و آن‌گونه که انتظار دارید عمل نکند، زحمت گزارش آن را به عنوان باگ نکشید. تقریباً به طور قطع در حال انجام کاری هستید که نباید با fsck انجام دهید. گزینه‌های مربوط به برنامه‌های مختلف fsck استاندارد نیستند.

رفتار برنامه fsck تحت تأثیر متغیرهای محیطی زیر قرار می‌گیرد:

FSCK_FORCE_ALL_PARALLEL

اگر این متغیر محیطی تنظیم شود، fsck تلاش می‌کند تمام فایل‌سیستم‌های مشخص‌شده را بدون توجه به اینکه روی یک دستگاه فیزیکی مشترک هستند یا نه، به صورت موازی بررسی کند. (این برای سیستم‌های RAID یا تجهیزات ذخیره‌سازی رده‌بالا مانند محصولات شرکت‌های IBM یا EMC مفید است.) توجه داشته باشید که مقدار fs_passno همچنان رعایت می‌شود.

FSCK_MAX_INST

این متغیر محیطی حداکثر تعداد بررسی‌کننده‌های فایل‌سیستم را که می‌توانند هم‌زمان اجرا شوند محدود می‌کند. این به پیکربندی‌هایی که تعداد دیسک‌های زیادی دارند اجازه می‌دهد تا از راه‌اندازی بیش از حد بررسی‌کننده‌ها در یک زمان توسط fsck جلوگیری کنند، که ممکن است بار پردازنده و حافظه رم موجود را تحت فشار شدید بگذارد. اگر این مقدار صفر باشد، تعداد نامحدودی پردازش می‌تواند ایجاد شود. در حال حاضر این حالت پیش‌فرض است، اما نسخه‌های بعدی fsck ممکن است تلاش کنند بر اساس داده‌های حسابرسی سیستم‌عامل، تعداد بررسی‌های هم‌زمان ممکن را به طور خودکار تعیین کنند.

PATH

متغیر محیطی PATH برای یافتن برنامه‌های بررسی‌کننده فایل‌سیستم استفاده می‌شود.

FSTAB_FILE

این متغیر محیطی به مدیر سیستم اجازه می‌دهد مکان استاندارد فایل /etc/fstab را بازنویسی کند. همچنین برای توسعه‌دهندگانی که در حال آزمایش fsck هستند مفید است.

LIBBLKID_DEBUG=all

خروجی اشکال‌زدایی libblkid را فعال می‌کند.

LIBMOUNT_DEBUG=all

خروجی اشکال‌زدایی libmount را فعال می‌کند.

/etc/fstab

در طول بوت، systemd دستور fsck -A را فراخوانی نمی‌کند. در عوض، فعال‌سازی نقاط اتصال را به صورت جداگانه و با در نظر گرفتن وابستگی به دستگاه‌های پشتیبان، شبکه و عوامل دیگر زمان‌بندی می‌کند. در نتیجه، fsck برای هر دستگاه به صورت جداگانه فراخوانی می‌شود.

Theodore Ts’o <tytso@mit.edu>, Karel Zak <kzak@redhat.com>

fstab(5), mkfs(8), fsck.ext2(8) یا fsck.ext3(8) یا e2fsck(8), fsck.cramfs(8), fsck.jfs(8), fsck.nfs(8), fsck.minix(8), fsck.msdos(8), fsck.vfat(8), fsck.xfs(8), reiserfsck(8)

برای گزارش باگ‌ها از سامانه پیگیری مشکلات https://github.com/util-linux/util-linux/issues. استفاده کنید.

دستور fsck بخشی از بسته util-linux است که می‌تواند از آرشیو کرنل لینوکس https://www.kernel.org/pub/linux/utils/util-linux. دریافت شود.

مه ۲۰۲۵ util-linux