.TH "ISQL" "1" "مه ۲۰۲۵" "unixodbc" "دستورات کاربر"

.SH "نام (NAME)"
isql \- واسط خط فرمان تعاملی برای اتصالهای پایگاهداده unixODBC

.SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)"
\fBisql\fR \fIDSN\fR [\fIUSER\fR [\fIPASSWORD\fR]] [\fIگزینه‌ها\fR] 

\fBiusql\fR \fIDSN\fR [\fIUSER\fR [\fIPASSWORD\fR]] [\fIگزینه‌ها\fR] 

\fBiusql\fR \fI"ConnectionString"\fR [\fIگزینه‌ها\fR] 

.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
دستور \fBisql\fR ابزاری خط فرمانی برای ارسال پرسوجوهای SQL به پایگاههای داده از طریق لایه انتزاعی unixODBC است.
.PP
ابزارهای
.B isql
و
.B iusql
ابزارهای خط فرمانی هستند که به کاربران اجازه می‌دهند دستورات SQL را به صورت تعاملی یا دسته‌ای (batch) اجرا کنند.
.PP
این ابزارها چندین ویژگی مفید ارائه می‌دهند، از جمله گزینه‌ای برای تولید خروجی قالب‌بندی‌شده در یک جدول HTML.
.PP
ابزار
.B iusql
همانند
.B isql
است اما شامل پشتیبانی توکار از یونیکد (Unicode) می‌باشد. برخی منابع داده فقط با
.B iusql
کار می‌کنند. تفاوت مهم بین این دو ابزار این است که
.B isql
با استفاده از SQLConnect متصل می‌شود و
.B iusql
با استفاده از SQLDriverConnect اتصال برقرار می‌کند.

.SH "آرگومان‌ها (ARGUMENTS)"

.IP \fBDSN\fR
نام منبع داده (Data Source Name یا DSN) مورد استفاده برای اتصال به پایگاه‌داده SQL. لایه unixODBC منبع داده مشخص‌شده را در فایل‌های /etc/odbc.ini و $HOME/.odbc.ini جستجو می‌کند که فایل دوم اولویت بالاتری دارد.
.PP
هنگام جستجوی فایل‌های پیکربندی، unixODBC به دنبال یک نام ساده می‌گردد. اگر DSN با یک نقطه‌ویرگول آغاز شود، به عنوان یک رشته اتصال (connection string) در نظر گرفته می‌شود. رشته اتصال می‌تواند حاوی یک DSN و/یا پارامترهای دیگر جدا شده با نقطه‌ویرگول باشد.

.IP \fBUSER\fR
کاربر یا نقش پایگاه‌داده را که اتصال باید تحت آن برقرار شود مشخص می‌کند.
.PP
این پارامتر هرگونه
.B UID
مشخص‌شده در فایل‌های پیکربندی منبع داده را لغو (override) می‌کند.

.IP \fBPASSWORD\fR
گذرواژه مورد نیاز برای دسترسی به پایگاه‌داده برای
.B USER
مشخص‌شده.
.PP
این پارامتر هرگونه
.B PASSWORD
مشخص‌شده در فایل‌های پیکربندی منبع داده را لغو می‌کند.
.PP
هنگام استفاده از
.BR iusql ،
گذرواژه‌هایی که حاوی نقطه‌ویرگول هستند باید با آکولاد محصور شوند و به یک نقطه‌ویرگول ختم گردند. برای مشاهده ساختار نحوی به بخش مثال‌ها در ادامه مراجعه فرمایید.

.IP \fB"ConnectionString"\fR
یک رشته اتصال که با DSN= یا DRIVER= یا FILEDSN= شروع شود بدون تغییر به SQLDriverConnect ارسال خواهد شد. این گزینه امکان استفاده از ساختار نحوی پیچیده‌تر را در یک رشته اتصال فراهم می‌کند که در حالت عادی با استفاده صرف از DSN، UID و PWD امکان‌پذیر نبود.
.PP
همچنین (که دلیل اصلی گنجاندن آن بود) به گذرواژه‌ها اجازه می‌دهد بدون نیاز به افزودن ساختار گریز (escape) پیچیده به کدهای موجود، حاوی نقطه‌ویرگول باشند.

.SH "گزینه‌ها (OPTIONS)"

.IP \fB\-b\fR
اجرای 'isql' در حالت دسته‌ای (batch) غیرتعاملی. در این حالت، 'isql' ورودی استاندارد را پردازش می‌کند و انتظار یک دستور SQL در هر سطر را دارد.

.IP \fB\-d\fIDELIMITER\fR
جدا کردن ستون‌ها با جداکننده مشخص‌شده
.IR DELIMITER .

.IP \fB\-x\fIHEX\fR
جدا کردن ستون‌ها با نویسه‌ای که به صورت هگزادسیمال با
.I HEX
مشخص شده است. کد هگزادسیمال باید در قالب 0xNN باشد (برای نمونه 0x09 برای نویسه TAB).

.IP \fB\-w\fR
قالب‌بندی خروجی به صورت یک جدول HTML.

.IP \fB\-c\fR
چاپ نام ستون‌ها در سطر اول. این گزینه تنها همراه با گزینه‌های
.B \-d
یا
.B \-x
قابل استفاده است.

.IP \fB\-m\fINUM\fR
محدود کردن عرض نمایش ستون به
.I NUM
نویسه.

.IP \fB\-l\fILOCALE\fR
تنظیم محلی‌سازی نویسه‌ها (character locale) به
.IR LOCALE .

.IP \fB\-q\fR
محصور کردن فیلدهای متنی در علامت نقل‌قول دوتایی (double quotes).

.IP \fB\-3\fR
استفاده از فراخوانی‌های نگارش ۳ استاندارد ODBC.

.IP \fB\-n\fR
پردازش چندین سطر SQL، خاتمه‌یافته با دستور GO.

.IP \fB\-e\fR
استفاده از SQLExecDirect به‌جای Prepare.

.IP \fB\-k\fR
استفاده از SQLDriverConnect.

.IP \fB\-v\fR
فعال‌سازی حالت پرحرف (verbose)، با توصیف کامل تمام خطاها. این گزینه برای اشکال‌زدایی مفید است.

.IP \fB\-\-version\fR
نمایش نگارش برنامه.

.IP \fB\-L\fINUM\fR
تنظیم حداکثر تعداد نویسه‌های نمایش داده‌شده از یک فیلد متنی به
.IR NUM .
مقدار پیش‌فرض ۳۰۰ نویسه است.

.SH "دستورات (COMMANDS)"
این بخش به‌طور خلاصه برخی از دستورات زمان اجرای
.B isql
و
.B iusql
را شرح می‌دهد.

.B help
.RS
فهرست کردن تمامی جدول‌ها در پایگاه‌داده.
.RE

.B help \fItable\fR
.RS
فهرست کردن تمامی ستون‌ها در جدول
.IR table .
.RE

.B help help
.RS
فهرست کردن تمامی گزینه‌های راهنما.
.RE

.SH "مثال‌ها (EXAMPLES)"

.IP "یک DSN ساده:"

.nf
$ iusql WebDB MyID MyPWD \-w \-b < My.sql
.fi

اتصال به DSN با نام WebDB به عنوان کاربر MyID با گذرواژه MyPWD، سپس اجرای دستورات موجود در فایل My.sql و بازگرداندن نتایج در قالب یک جدول HTML.

هر سطر در My.sql باید فقط حاوی یک دستور SQL باشد، به جز سطر آخر که باید خالی باشد (مگر اینکه گزینه
.B \-n
مشخص شده باشد).

.IP "یک DSN در یک رشته اتصال:"

به نقطه‌ویرگول ابتدای رشته اتصال توجه فرمایید.

.nf
$ iusql ";DSN=WebDB" MyID MyPWD \-w \-b < My.sql
.fi

گزینه‌های موجود در DSN ممکن است در رشته اتصال بازنویسی (override) شوند:

.nf
$ iusql ";DSN=WebDB;Driver=PostgreSQL ODBC;UID=MyID;PASSWORD=secret;Debug=1;CommLog=1" \-v
.fi

.IP "یک DSN رشته‌ای:"

یک DSN رشته‌ای ممکن است به طور کامل و بدون ارجاع به فایل DSN ارائه شود:

.nf
$ iusql ";Driver=PostgreSQL Unicode;UID=MyID;PASSWORD=secret" \-v
.fi

.IP "یک گذرواژه حاوی نقطه‌ویرگول (\fBiusql\fR):"

.nf
$ iusql WebDB MyID '{My;PWD};'
.fi

.nf
$ iusql 'DSN=WebDB;UID=MyID;PWD={My;PWD};'
.fi

.SH "عیب‌یابی (TROUBLESHOOTING)"

.IP "پیام‌های خطای نامفهوم"

اجرای دوباره
.B isql
یا
.B iusql
با فلگ
.B \-v
برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره خطاها، و/یا فعال‌سازی حالت
.B Trace
در
.BR odbcinst.ini .

.IP "تعریف نشدن درایور"

بررسی کنید که نام درایور مشخص‌شده توسط مدخل
.B Driver
در تعریف منبع داده
.B odbc.ini
در
.B odbcinst.ini
موجود بوده و دقیقاً با
.I [section name]
در odbcinst.ini مطابقت داشته باشد.

.IP "درایور بارگذاری‌نشدنی یا ناسازگار"

اگر درایور ODBC به درستی برای منبع داده مشخص شده باشد، ممکن است درایور بارگذاری‌نشدنی باشد. تداخل میان درایورهای Unicode و ANSI را بررسی کرده و مسیرهای درایور را در
.I [section name]
فایل odbcinst.ini بازبینی کنید.

.IP "منابع داده یونیکد با کلاینت‌های ANSI"

برخی از منابع داده فقط یونیکد هستند و نیاز به استفاده از
.B iusql
دارند. اگر
.B isql
پیام زیر را گزارش دهد:
.nf
  [IM002][unixODBC][Driver Manager]Data source name not found and no default driver specified
  [ISQL]ERROR: Could not SQLConnect
.fi
اما منبع داده و درایور مورد نیاز در خروجی دستورهای
.nf
  odbcinst \-q \-d
.fi
و
.nf
  odbcinst \-q \-s
.fi
فهرست شده باشند، استفاده از
.B iusql
را امتحان فرمایید.

.SH "فایل‌ها (FILES)"

.I /etc/odbc.ini
.RS
فایل پیکربندی حاوی تعاریف نام منبع داده (DSN) در سطح سیستم. برای اطلاعات بیشتر
.BR odbc.ini (5)
را ببینید.
.RE

.I $HOME/.odbc.ini
.RS
فایل پیکربندی حاوی تعاریف نام منبع داده (DSN) ویژه کاربر. برای اطلاعات بیشتر
.BR odbc.ini (5)
را ببینید.
.RE

.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.BR unixODBC (7),
.BR odbcinst (1),
.BR odbc.ini (5)

"The \fIunixODBC\fB Administrator Manual (HTML)\fR"

.SH "نویسندگان (AUTHORS)"
نویسندگان unixODBC عبارتند از Peter Harvey <\fIpharvey@codebydesign.com\fR> و
Nick Gorham <\fInick@lurcher.org\fR>.
.PP
برای مشاهده فهرست کامل مشارکت‌کنندگان، به فایل \fIAUTHORS\fR مراجعه فرمایید.

.SH "حق نشر (COPYRIGHT)"
پروژه unixODBC تحت مجوز GNU Lesser General Public License منتشر شده است. برای مشاهده جزئیات مربوط به مجوز، به فایل \fICOPYING\fR مراجعه کنید.