'\" t
.\"     Title: lastlog
.\"    Author: Julianne Frances Haugh
.\" Generator: DocBook XSL Stylesheets vsnapshot <http://docbook.sf.net>
.\"      Date: 12/14/2025
.\"    Manual: دستورهای مدیریت سیستم (System Management Commands)
.\"    Source: shadow-utils
.\"  Language: Persian
.\"
.TH "LASTLOG" "8" "12/14/2025" "shadow\-utils" "دستورهای مدیریت سیستم (System Management Commands)"
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * Define some portability stuff
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
.\" http://bugs.debian.org/507673
.\" http://lists.gnu.org/archive/html/groff/2009-02/msg00013.html
.\" ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
.ie \n(.g .ds Aq \(aq
.el       .ds Aq '
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * set default formatting
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" disable hyphenation
.nh
.\" disable justification (adjust text to left margin only)
.ad l
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * MAIN CONTENT STARTS HERE *
.\" -----------------------------------------------------------------
.SH "نام (NAME)"
lastlog \- بررسی گزارش آخرین ورود تمام کاربران
.SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)"
.HP \w'\fBlastlog\fR\ 'u
\fBlastlog\fR [\fIoptions\fR]
.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
.PP
دستور
\fBlastlog\fR
محتویات فایل گزارش آخرین ورود یعنی
\fI/var/log/lastlog\fR
را قالب‌بندی کرده و چاپ می‌کند\&. نام کاربری (\fIlogin\-name\fR)، درگاه (\fIport\fR) و زمان آخرین ورود (\fIlast login time\fR) چاپ خواهند شد\&. حالت پیش‌فرض (بدون گزینه‌ها) باعث می‌شود ورودی‌های lastlog بر اساس ترتیب آن‌ها در
\fI/etc/passwd\fR
مرتب و چاپ شوند\&.
.SH "گزینه‌ها (OPTIONS)"
.PP
گزینه‌هایی که برای دستور
\fBlastlog\fR
اعمال می‌شوند عبارتند از:
.PP
\fB\-b\fR, \fB\-\-before\fR\ \&\fIDAYS\fR
.RS 4
تنها رکوردهای lastlog قدیمی‌تر از
\fIDAYS\fR
(روز) را چاپ می‌کند\&.
.RE
.PP
\fB\-C\fR, \fB\-\-clear\fR
.RS 4
پاک کردن رکورد lastlog یک کاربر\&. این گزینه تنها همراه با
\fB\-u\fR
(\fB\-\-user\fR)
قابل استفاده است\&.
.RE
.PP
\fB\-h\fR, \fB\-\-help\fR
.RS 4
نمایش پیام راهنما و خروج\&.
.RE
.PP
\fB\-R\fR, \fB\-\-root\fR\ \&\fICHROOT_DIR\fR
.RS 4
اعمال تغییرات در دایرکتوری
\fICHROOT_DIR\fR
و استفاده از فایل‌های پیکربندی از دایرکتوری
\fICHROOT_DIR\fR\&.
تنها مسیرهای مطلق پشتیبانی می‌شوند\&.
هیچ پشتیبانی از SELINUX وجود ندارد\&.
.RE
.PP
\fB\-S\fR, \fB\-\-set\fR
.RS 4
تنظیم رکورد lastlog یک کاربر روی زمان فعلی\&. این گزینه تنها همراه با
\fB\-u\fR
(\fB\-\-user\fR)
قابل استفاده است\&.
.RE
.PP
\fB\-t\fR, \fB\-\-time\fR\ \&\fIDAYS\fR
.RS 4
چاپ رکوردهای lastlog جدیدتر از
\fIDAYS\fR
(روز)\&.
.RE
.PP
\fB\-u\fR, \fB\-\-user\fR\ \&\fILOGIN\fR|\fIRANGE\fR
.RS 4
چاپ رکورد lastlog کاربر(ان) مشخص‌شده\&.
.sp
کاربران را می‌توان با یک نام کاربری (login name)، یک شناسه عددی کاربر (numerical user ID) یا محدوده‌ای (\fIRANGE\fR) از کاربران مشخص کرد\&. این محدوده (\fIRANGE\fR) از کاربران را می‌توان با مقادیر کمینه و بیشینه (\fIUID_MIN\-UID_MAX\fR)، یک مقدار بیشینه (\fI\-UID_MAX\fR) یا یک مقدار کمینه (\fIUID_MIN\-\fR) تعیین کرد\&.
.RE
.PP
\fB\-a\fR
.RS 4
چاپ رکوردهای lastlog کاربرانی که حداقل یک بار وارد سیستم شده‌اند\&. رکوردهای کاربران با \(aq**Never logged in**\(aq را مستثنی می‌کند\&.
.RE
.PP
اگر کاربر هرگز وارد سیستم نشده باشد، پیام
\fB** Never logged in**\fR
به جای درگاه و زمان نمایش داده خواهد شد\&.
.PP
تنها ورودی‌های مربوط به کاربران فعلی سیستم نمایش داده خواهند شد\&. ممکن است ورودی‌های دیگری برای کاربرانی که قبلاً حذف شده‌اند نیز وجود داشته باشد\&.
.SH "نکته (NOTE)"
.PP
فایل
\fIlastlog\fR
یک پایگاه‌داده است که اطلاعات مربوط به آخرین ورود هر کاربر را دربردارد\&. نباید آن را چرخش دهید (rotate نکنید)\&. این یک فایل خلوت (sparse file) است، بنابراین اندازه آن روی دیسک معمولاً بسیار کوچک‌تر از مقدار نمایش داده‌شده توسط
\(dq\fBls \-l\fR\(dq
است (که در صورت داشتن کاربرانی با UID بالا در
\fIpasswd\fR
می‌تواند فایلی بسیار بزرگ را نشان دهد)\&. می‌توانید اندازه واقعی آن را با
\(dq\fBls \-s\fR\(dq
مشاهده کنید\&.
.SH "پیکربندی (CONFIGURATION)"
.PP
متغیرهای پیکربندی زیر در
\fI/etc/login\&.defs\fR
رفتار این ابزار را تغییر می‌دهند:
.PP
\fBLASTLOG_UID_MAX\fR (number)
.RS 4
بالاترین شماره شناسه کاربر که ورودی‌های lastlog باید برای آن به‌روزرسانی شوند\&. از آنجا که شناسه‌های کاربری بالاتر معمولاً توسط سرویس‌های احراز هویت و هویت کاربر راه دور ردیابی می‌شوند، نیازی به ایجاد یک فایل خلوت عظیم lastlog برای آن‌ها نیست\&.
.sp
نبود گزینه
\fBLASTLOG_UID_MAX\fR
در پیکربندی به این معنی است که هیچ محدودیت شناسه کاربری برای نوشتن ورودی‌های lastlog وجود ندارد\&.
.RE
.SH "فایل‌ها (FILES)"
.PP
\fI/var/log/lastlog\fR
.RS 4
پایگاه‌داده زمان‌های ورود پیشین کاربران\&.
.RE
.SH "هشدارها (CAVEATS)"
.PP
شکاف‌های بزرگ در شماره‌های UID باعث می‌شود برنامه lastlog مدت زمان بیشتری بدون هیچ خروجی روی صفحه اجرا شود (به عنوان مثال اگر در پایگاه‌داده lastlog هیچ ورودی برای کاربران با UID بین 170 و 800 وجود نداشته باشد، lastlog هنگام پردازش ورودی‌های با UIDهای 171\-799 متوقف به نظر می‌رسد)\&.
.PP
داشتن UIDهای بالا می‌تواند هنگام کار با
\fI/var/log/lastlog\fR
توسط ابزارهای خارجی مشکلاتی ایجاد کند\&. اگرچه فایل واقعی خلوت (sparse) است و فضای زیادی مصرف نمی‌کند، برخی برنامه‌ها به طور پیش‌فرض برای شناسایی فایل‌های خلوت طراحی نشده‌اند و ممکن است برای مدیریت آن‌ها به یک گزینه خاص نیاز داشته باشند\&.
.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.PP
\fBlogin\fR(1),
\fBpasswd\fR(5),
\fBshadow\fR(5),
\fBlastlog2\fR(8)\&.