TCC-DOC(1)                      Tiny C Compiler                     TCC-DOC(1)


نام (NAME)
       tcc - کامپایلر کوچک و سریع C

خلاصه دستور (SYNOPSIS)
       کاربرد: tcc [options] [infile1 infile2...] [-run infile args...]

توضیحات (DESCRIPTION)
       گزینه‌های TCC شباهت بسیار زیادی به گزینه‌های gcc دارند. تفاوت اصلی در این
       است که TCC می‌تواند برنامهٔ حاصل را مستقیماً اجرا کرده و آرگومان‌های زمان
       اجرا را نیز به آن منتقل کند.

       در ادامه چند مثال برای درک منطق کارکرد آورده شده است:

       "tcc -run a.c"
           کامپایل a.c و اجرای مستقیم آن

       "tcc -run a.c arg1"
           کامپایل a.c و اجرای مستقیم آن. مقدار arg1 به عنوان اولین آرگومان به
           تابع main() در a.c فرستاده می‌شود.

       "tcc a.c -run b.c arg1"
           کامپایل a.c و b.c، پیوند زدن آن‌ها با یکدیگر و اجرای برنامه حاصل.
           مقدار arg1 به عنوان اولین آرگومان به تابع main() برنامهٔ حاصل داده
           می‌شود.

       "tcc -o myprog a.c b.c"
           کامپایل a.c و b.c، پیوند زدن آن‌ها و تولید فایل اجرایی myprog.

       "tcc -o myprog a.o b.o"
           پیوند زدن a.o و b.o با یکدیگر و تولید فایل اجرایی myprog.

       "tcc -c a.c"
           کامپایل a.c و تولید فایل شیء (object file) a.o.

       "tcc -c asmfile.S"
           پیش‌پردازش با پیش‌پردازندهٔ C، اسمبل کردن asmfile.S و تولید فایل شیء
           asmfile.o.

       "tcc -c asmfile.s"
           اسمبل کردن (بدون پیش‌پردازش) asmfile.s و تولید فایل شیء asmfile.o.

       "tcc -r -o ab.o a.c b.c"
           کامپایل a.c و b.c، پیوند زدن آن‌ها با یکدیگر و تولید فایل شیء ab.o.

       اسکریپت‌نویسی:

       از TCC می‌توان درست همانند اسکریپت‌های شل در اسکریپت‌ها استفاده کرد. تنها
       کافی است "#!/usr/local/bin/tcc -run" را در ابتدای کد منبع C خود اضافه
       کنید:

               #!/usr/local/bin/tcc -run
               #include <stdio.h>

               int main()
               {
                   printf("Hello World\n");
                   return 0;
               }

       TCC می‌تواند در صورت استفاده از - به جای infile، کد منبع C را از ورودی
       استاندارد بخواند. مثال:

               echo 'main(){puts("hello");}' | tcc -run -

       -c  تولید یک فایل شیء (object file).

       -o outfile
           قرار دادن فایل شیء، فایل اجرایی، یا dll در فایل خروجی outfile.

       -run source [args...]
           کامپایل فایل source و اجرای آن با آرگومان‌های خط فرمان
           args. به منظور امکان ارسال بیش از یک آرگومان به یک
           اسکریپت، می‌توان چندین گزینه TCC را پس از گزینه
           -run و با فاصله از هم مشخص کرد:

                   tcc "-run -L/usr/X11R6/lib -lX11" ex4.c

           در یک اسکریپت، سرآیند زیر را ایجاد می‌کند:

                   #!/usr/local/bin/tcc -run -L/usr/X11R6/lib -lX11

       -v  نمایش نسخه TCC.

       -vv نمایش فایل‌های گنجانده‌شده (included). در صورت استفاده به عنوان تنها
           آرگومان، دایرکتوری‌های جستجو را چاپ می‌کند. گزینه -vvv تلاش‌ها را نیز
           نمایش می‌دهد.

       -bench
           نمایش آمار و اطلاعات کامپایل.

       گزینه‌های پیش‌پردازنده:

       -Idir
           مشخص کردن یک مسیر include اضافی. مسیرهای include به ترتیبی که مشخص
           شده‌اند جستجو می‌شوند.

           مسیرهای include سیستمی همواره پس از آن‌ها جستجو می‌شوند. مسیرهای
           پیش‌فرض include سیستم عبارتند از: /usr/local/include، /usr/include و
           PREFIX/lib/tcc/include. (PREFIX معمولاً /usr یا /usr/local است).

       -isystem dir
           مشخص کردن یک مسیر include سیستمی جهت افزودن به پیش‌فرض‌ها.

       -nostdinc
           مسیرهای پیش‌فرض include سیستم جستجو نشوند؛ تنها مسیرهای include
           ارائه‌شده در خط فرمان جستجو شوند.

       -include file
           گنجاندن file در ابتدای هر فایل ورودی.

       -Dsym[=val]
           تعریف نماد پیش‌پردازنده sym با مقدار val. اگر val مشخص نشده باشد،
           مقدار آن 1 خواهد بود. ماکروهای تابع‌گونه را نیز می‌توان تعریف کرد:
           -DF(a)=a+1

       -Usym
           حذف تعریف نماد پیش‌پردازنده sym.

       -E  تنها پیش‌پردازش انجام شود، به stdout یا فایل (با -o).

       -P  دستورات "#line" در خروجی نوشته نشوند.

       -P1 نوشتن دستورات جایگزین "#line" در خروجی.

       -dD, -dM
           نوشتن دستورات "#define" در خروجی.

       -Wp,-opt
           مشابه -opt.

       پرچم‌های کامپایل:

       نکته: هر یک از گزینه‌های زیر دارای یک فرم نقیض است که با -fno- شروع
       می‌شود.

       -funsigned-char
           نوع داده "char" بدون علامت (unsigned) باشد.

       -fsigned-char
           نوع داده "char" علامت‌دار (signed) باشد.

       -fno-common
           عدم تولید نمادهای مشترک (common symbols) برای داده‌های مقداردهی‌نشده.

       -fleading-underscore
           افزودن یک زیرخط (underscore) به ابتدای هر نماد C.

       -fms-extensions
           اجازه استفاده از افزونه‌های کامپایلر MS C به زبان. در حال حاضر فرض
           می‌شود اعلان یک ساختار تو‌در‌توی دارای نام اما بدون شناسه، مانند یک
           ساختار بدون نام رفتار می‌کند.

       -fdollars-in-identifiers
           اجازه استفاده از علامت دلار ($) در شناسه‌ها.

       -freverse-funcargs
           ارزیابی آرگومان‌های تابع از راست به چپ.

       -fgnu89-inline
           "extern inline" مانند "static inline" رفتار کند.

       -fasynchronous-unwind-tables
           ایجاد بخش eh_frame [فعال]

       -ftest-coverage
           تولید کد پوشش آزمون (code coverage). پس از اجرای کد حاصل، فایلی به
           نام executable.tcov یا sofile.tcov حاوی پوشش کد تولید می‌شود.

       گزینه‌های هشدار:

       -w  غیرفعال کردن تمام هشدارها.

       نکته: هر یک از گزینه‌های هشدار زیر دارای یک فرم نقیض است که با -Wno-
       شروع می‌شود.

       -Wimplicit-function-declaration
           هشدار در صورت اعلان ضمنی تابع (نبود پیش‌نمونه یا prototype).

       -Wdiscarded-qualifiers
           هشدار در صورت نادیده گرفته شدن یا حذف const.

       -Wunsupported
           هشدار درباره ویژگی‌های پشتیبانی‌نشده GCC که توسط TCC نادیده گرفته
           می‌شوند.

       -Wwrite-strings
           تنظیم نوع ثوابت رشته‌ای به صورت "const char *" به جای "char *".

       -Werror
           توقف کامپایل در صورت صدور هشدار. می‌توان گزینه‌ای برای فعال کردن
           هشدار مشخص و تبدیل آن به خطا تعیین کرد، به عنوان مثال
           -Werror=unsupported.

       -Wall
           فعال‌سازی برخی هشدارهای کاربردی (-Wimplicit-function-declaration،
           -Wdiscard-qualifiers).

       گزینه‌های پیونددهنده:

       -Ldir
           مشخص کردن یک مسیر اضافی کتابخانه برای گزینه -l. مسیرهای پیش‌فرض
           کتابخانه عبارتند از /usr/local/lib، /usr/lib و /lib.

       -lxxx
           پیوند دادن برنامه با کتابخانه پویای libxxx.so یا کتابخانه ایستای
           libxxx.a. کتابخانه در مسیرهای مشخص‌شده توسط گزینه -L و متغیر
           LIBRARY_PATH جستجو می‌شود.

       -Bdir
           تعیین مسیری که کتابخانه‌های داخلی tcc (و فایل‌های include) در آن یافت
           می‌شوند (پیش‌فرض PREFIX/lib/tcc است).

       -shared
           تولید یک کتابخانه اشتراکی به جای یک فایل اجرایی.

       -soname name
           تنظیم نام کتابخانه اشتراکی برای استفاده در زمان اجرا.

       -static
           تولید یک فایل اجرایی با پیوند ایستا (پیش‌فرض، فایل اجرایی با پیوند
           اشتراکی است).

       -rdynamic
           صادر کردن نمادهای سراسری به پیونددهنده پویا. این گزینه زمانی مفید
           است که یک کتابخانه بازشده با dlopen() نیاز به دسترسی به نمادهای
           فایل اجرایی داشته باشد.

       -r  تولید یک فایل شیء با ترکیب تمام فایل‌های ورودی.

       -nostdlib
           عدم پیوند ضمنی با libc، فایل‌های زمان اجرای C و libtcc1.

       -Wl,-nostdlib
           عدم جستجو در مسیرهای پیش‌فرض کتابخانه‌ها (/usr/local/lib، /usr/lib و
           /lib). تنها مسیرهای مشخص‌شده با -L و LIBRARY_PATH جستجو می‌شوند.

       -Wl,-rpath=path
           قرار دادن مسیر جستجوی سفارشی کتابخانه‌های پویا در فایل اجرایی.

       -Wl,-Ipath
       -Wl,--dynamic-linker=path
           تنظیم مفسر ELF (پیونددهنده پویا). پیش‌فرض آن برابر مقدار متغیر محیطی
           LD_SO (در صورت تنظیم) یا مقدار پیش‌فرض داخلی است.

       -Wl,--enable-new-dtags
           هنگام قرار دادن مسیر جستجوی سفارشی کتابخانه‌های پویا در فایل اجرایی،
           ایجاد تگ پویای جدید ELF یعنی DT_RUNPATH به جای تگ قدیمی
           DT_RPATH..IP -Wl,--oformat=fmt 4 استفاده از fmt به‌عنوان قالب خروجی.
           قالب‌های خروجی پشتیبانی‌شده عبارتند از:

           "elf32-i386"
               قالب خروجی ELF (پیش‌فرض)

           "binary"
               تصویر باینری (تنها برای خروجی اجرایی)

           "coff"
               قالب خروجی COFF (تنها برای خروجی اجرایی مقصد TMS320C67xx)

       -Wl,--export-all-symbols
       -Wl,--export-dynamic
           برون‌ریزی نمادهای سراسری به پیونددهندهٔ پویا (dynamic linker). این
           گزینه زمانی مفید است که یک کتابخانهٔ بازشده با dlopen() نیاز به
           دسترسی به نمادهای فایل اجرایی داشته باشد.

       -Wl,-subsystem=console/gui/wince/...
           تنظیم نوع برای فایل‌های اجرایی PE (ویندوز).

       -Wl,-[Ttext=# | section-alignment=# | file-alignment=# | image-base=# |
       stack=#]
           تغییر چیدمان (layout) فایل اجرایی.

       -Wl,-Bsymbolic
           تنظیم برچسب DT_SYMBOLIC.

       -Wl,-(no-)whole-archive
           فعال/غیرفعال کردن پیوند دادن تمامی آبجکت‌ها در آرشیوها.

       گزینه‌های اشکال‌زدا (Debugger):

       -g  تولید اطلاعات اشکال‌زدایی زمان اجرای stab تا پیام‌های خطای زمان اجرای
           واضح‌تری دریافت کنید: " test.c:68: in function 'test5()':
           dereferencing invalid pointer" به‌جای پیام مختصر و مبهم
           "Segmentation fault".

       -gdwarf[-x]
           تولید اطلاعات اشکال‌زدایی زمان اجرای dwarf به‌جای اطلاعات اشکال‌زدایی
           stab.

       -b  تولید کدهای پشتیبان اضافی برای بررسی تخصیص‌های حافظه و محدوده‌های
           آرایه/اشاره‌گر. گزینهٔ -g به‌طور ضمنی اعمال می‌شود.

       -bt[N]
           نمایش N فراخواننده در ردگیری پشته (stack trace). این گزینه همراه با
           -g یا -b مفید است.  هنگام فعال بودن، "__TCC_BACKTRACE__" تعریف
           می‌شود.

           در فایل‌های اجرایی، پشتیبانی مضاعف برای ردگیری پشته گنجانده شده است.
           تابع
               " int tcc_backtrace(const char *fmt, ...); " ارائه شده است تا
           در صورت نیاز بتوان یک ردگیری پشته را به همراه یک پیام راه‌اندازی
           کرد.

       گزینه‌های متفرقه:

       -std=version
           تعریف "__STDC_VERSION__": مقدار 201112 اگر version برابر با c11 یا
           gnu11 باشد؛ در غیر این صورت 199901.

       -x[c|a|b|n]
           مشخص کردن نوع محتوای فایل ورودی بعدی: به‌ترتیب C، اسمبلی (assembly)،
           باینری (binary)، یا هیچ‌کدام (none).

       -O[n]
           مشابه با -D__OPTIMIZE__ به‌جز برای -O0.

       -pthread
           پیش‌پردازش با -D_REENTRANT و پیوند با -lpthread.

       -M  تنها خروجی دادن قطعه‌کد makefile شامل وابستگی‌ها.

       -MM مشابه -M به‌جز اینکه تنها فایل‌های سرآیند کاربر را ذکر می‌کند، نه
           فایل‌های سرآیند سیستم را.

       -MD تولید قطعه‌کد makefile به همراه وابستگی‌ها.

       -MMD
           مشابه -MD به‌جز اینکه تنها فایل‌های سرآیند کاربر را ذکر می‌کند، نه
           فایل‌های سرآیند سیستم را.

       -MF depfile
           استفاده از depfile به‌عنوان خروجی برای -MD.

       -MP قید کردن تمامی وابستگی‌ها به‌عنوان هدف (target).

       -print-search-dirs
           چاپ دایرکتوری نصب پیکربندی‌شده و فهرستی از دایرکتوری‌های کتابخانه و
           include که tcc در آن‌ها جستجو خواهد کرد.

       -dumpversion
           چاپ نسخه.

       -dt همراه با -run/-E: تعریف خودکار ماکروهای 'test_...'

       گزینه‌های ویژهٔ معماری مقصد (Target):

       -mms-bitfields
           استفاده از الگوریتمی برای تراز فیلدهای بیتی (bitfield) که با MSVC
           سازگار باشد. حالت پیش‌فرض الگوریتم gcc است.

       -mfloat-abi (ARM only)
           انتخاب ABI ممیز شناور. مقادیر ممکن: "softfp" و "hard"

       -mno-sse
           عدم استفاده از ثبات‌های sse در معماری x86_64.

       -m32, -m64
           ارسال خط فرمان به کامپایلر متقاطع (cross compiler) i386/x86_64.

       نکته: گزینه‌های GCC شامل -fx و -mx نادیده گرفته می‌شوند..SH "محیط
       (ENVIRONMENT)" متغیرهای محیطی که بر نحوه کارکرد tcc اثر می‌گذارند.

       CPATH
       C_INCLUDE_PATH
           فهرستی از دایرکتوری‌های جداشده با دونقطه (:) که برای فایل‌های include
           جستجو می‌شوند؛ دایرکتوری‌هایی که با -I مشخص شده‌اند، ابتدا جستجو
           می‌شوند.

       LIBRARY_PATH
           فهرستی از دایرکتوری‌های جداشده با دونقطه (:) که برای کتابخانه‌های
           مربوط به گزینهٔ -l جستجو می‌شوند؛ دایرکتوری‌هایی که با -L مشخص شده‌اند،
           ابتدا جستجو می‌شوند.

همچنین ببینید (SEE ALSO)
       cpp(1), gcc(1)

نویسندگان (AUTHORS)
       Fabrice Bellard

0.9.28rc                          2026-02-02                        TCC-DOC(1)