نام (NAME)

udisks - مدیریت دیسک‌ها

توضیحات (DESCRIPTION)

سرویس udisks رابط‌هایی را برای شمارش و انجام عملیات روی دیسک‌ها و دستگاه‌های ذخیره‌سازی فراهم می‌کند. هر برنامه‌ای (از جمله برنامه‌های بدون دسترسی ریشه) می‌تواند به دیمن udisksd(8) از طریق نام org.freedesktop.UDisks2 روی گذرگاه پیام سیستم (system message bus)[1] دسترسی داشته باشد. علاوه بر API مبتنی بر D-Bus، کتابخانه‌ای به نام libudisks2 نیز ارائه شده است. این کتابخانه می‌تواند در C/C++ و هر زبان سطح بالایی با پشتیبانی از GObjectIntrospection[2] مانند جاوااسکریپت و پایتون استفاده شود. سرویس udisks تنها به طور غیرمستقیم در اینکه کدام دستگاه‌ها و شیءها در رابط کاربری نمایش داده شوند دخیل است.

کنترل دسترسی (ACCESS CONTROL)

به طور پیش‌فرض، کاربران واردشده به سیستم در نشست‌های فعال مجاز به انجام عملیات (برای مثال سوار کردن، باز کردن قفل رمزگذاری‌شده یا تغییر) بر روی دستگاه‌های متصل به جایگاه (seat) نشست خود هستند. کنترل دسترسی دقیق و ریزدانه‌ای بوده و بر پایه polkit(8) است، برای اطلاعات بیشتر به بخش «بررسی‌های مجوز» (Authorization Checks) در مستندات udisks مراجعه کنید. توجه داشته باشید که گزینه x-udisks-auth می‌تواند در فایل‌های /etc/fstab و /etc/crypttab برای تعیین نیاز به مجوز اضافی جهت سوار کردن یا باز کردن قفل دستگاه (معمولاً مستلزم احراز هویت به عنوان مدیر سیستم) استفاده شود.

پیکربندی درایو (DRIVE CONFIGURATION)

هنگام راه‌اندازی و در زمان اتصال یک درایو، udisksd(8) پیکربندی ذخیره‌شده در فایل /etc/udisks2/IDENTIFIER.conf را اعمال خواهد کرد که در آن IDENTIFIER مقدار ویژگی Drive:Id برای درایو مربوطه است. اگر فایل روی دیسک تغییر کند، محتوای جدید آن نیز بر روی درایو اعمال خواهد شد. معمولاً کاربران یا مدیران سیستم نیازی به ویرایش دستی فایل‌های پیکربندی درایو ندارند، زیرا آن‌ها به طور مؤثر از طریق برنامه‌های گرافیکی مانند gnome-disks(1) مدیریت می‌شوند. با این وجود، ویرایش دستی فایل‌های پیکربندی نیز پشتیبانی می‌شود — قالب فایل یک قالب ساده شبیه به ini. است (برای ساختار نحوی دقیق به مشخصات Desktop Entry[3] مراجعه کنید). در آینده ممکن است گروه‌ها و کلیدهای جدیدی اضافه شوند.

گروه ATA

گروه ATA برای تنظیماتی است که بر روی درایوهای دارای مجموعه دستورات ATA اعمال می‌شوند. کلیدهای زیر پشتیبانی می‌شوند:

StandbyTimeout

مهلت زمانی آماده‌باش (standby). مقدار صفر به معنای «غیرفعال بودن مهلت زمانی» است: دستگاه به طور خودکار وارد حالت آماده‌باش نمی‌شود. مقادیر از ۱ تا ۲۴۰ مضرب‌های ۵ ثانیه را مشخص می‌کنند که مهلت‌هایی از ۵ ثانیه تا ۲۰ دقیقه ایجاد می‌کند. مقادیر از ۲۴۱ تا ۲۵۱ بین ۱ تا ۱۱ واحد ۳۰ دقیقه‌ای را مشخص می‌کنند که مهلت‌هایی از ۳۰ دقیقه تا ۵.۵ ساعت را فراهم می‌سازد. مقدار ۲۵۲ بیانگر مهلت زمانی ۲۱ دقیقه است. مقدار ۲۵۳ مهلت زمانی تعریف‌شده توسط سازنده را بین ۸ تا ۱۲ ساعت تنظیم می‌کند، و مقدار ۲۵۴ رزرو شده است. مقدار ۲۵۵ به عنوان ۲۱ دقیقه به اضافه ۱۵ ثانیه تفسیر می‌شود. توجه داشته باشید که برخی درایوهای قدیمی‌تر ممکن است تفاسیر متفاوتی از این مقادیر داشته باشند. این مشابه گزینه -S در hdparm(8) است.

APMLevel

سطح مدیریت پیشرفته مصرف انرژی (APM). مقدار کم به معنی مدیریت تهاجمی مصرف توان و مقدار زیاد به معنی کارایی بهتر است. تنظیمات ممکن از مقادیر ۱ تا ۱۲۷ (که اجازه توقف چرخش یا spin-down را می‌دهند)، و مقادیر ۱۲۸ تا ۲۵۴ (که اجازه توقف چرخش را نمی‌دهند) متغیر است. بالاترین درجه صرفه‌جویی انرژی با مقدار ۱، و بالاترین کارایی ورودی/خروجی با مقدار ۲۵۴ به دست می‌آید. مقدار ۲۵۵ می‌تواند برای غیرفعال کردن کامل APM در درایو استفاده شود (همه درایوها از غیرفعال‌سازی آن پشتیبانی نمی‌کنند، اما بیشتر درایوها پشتیبانی می‌کنند). این مشابه گزینه -B در hdparm(8) است.

AAMLevel

سطح مدیریت خودکار صدا (AAM). بیشتر درایوهای دیسک سخت جدید توانایی کاهش سرعت حرکت هد را برای کاهش صدای تولیدی دارند. مقادیر ممکن بین ۰ و ۲۵۴ است. مقدار ۱۲۸ بی‌صداترین (و در نتیجه کندترین) تنظیم و ۲۵۴ سریع‌ترین (و پرصداترین) حالت است. برخی از درایوها تنها دو سطح (بی‌صدا / سریع) دارند، در حالی که درایوهای دیگر ممکن است سطوح متفاوتی بین ۱۲۸ و ۲۵۴ داشته باشند. در حال حاضر، بیشتر درایوها تنها از ۳ گزینه خاموش (off)، بی‌صدا (quiet) و سریع (fast) پشتیبانی می‌کنند. این موارد در حال حاضر به ترتیب به مقادیر ۰، ۱۲۸ و ۲۵۴ اختصاص یافته‌اند، اما فضای اعداد صحیح برای گسترش‌های آتی در نظر گرفته شده است. این مشابه گزینه -M در hdparm(8) است.

WriteCacheEnabled

یک مقدار بولی که فعال یا غیرفعال بودن حافظه موقت نوشتن (Write Cache) را مشخص می‌کند. مقادیر معتبر برای این کلید “true” و “false” هستند. این مشابه گزینه -W در hdparm(8) است. این کلید در نسخه ۲.۱ اضافه شد.

ReadLookaheadEnabled

یک مقدار بولی که فعال یا غیرفعال بودن پیش‌خوانی (Read Look-ahead) را مشخص می‌کند. مقادیر معتبر برای این کلید “true” و “false” هستند. این مشابه گزینه -A در hdparm(8) است. این کلید در نسخه ۲.۶.۰ اضافه شد.

اطلاعات دستگاه (DEVICE INFORMATION)

سرویس udisks به نسخه‌های جدید udev(7) و هسته لینوکس متکی است. ویژگی‌های تأثیرگذار دستگاه در پایگاه داده udev عبارتند از:

UDISKS_SYSTEM

در صورت تنظیم، این مقدار بر ویژگی HintSystem تقدم یافته و آن را بازنویسی می‌کند.

UDISKS_IGNORE

در صورت تنظیم، این مقدار بر ویژگی HintIgnore تقدم یافته و آن را بازنویسی می‌کند.

UDISKS_AUTO

در صورت تنظیم، این مقدار بر ویژگی HintAuto تقدم یافته و آن را بازنویسی می‌کند.

UDISKS_CAN_POWER_OFF

در صورت تنظیم، این مقدار بر ویژگی CanPowerOff تقدم یافته و آن را بازنویسی می‌کند.

UDISKS_NAME

نامی که برای دستگاه هنگام نمایش در رابط کاربری استفاده می‌شود. این متناظر با ویژگی HintName است.

UDISKS_ICON_NAME

آیکونی که برای نمایش دستگاه در رابط کاربری استفاده می‌شود. در صورت تنظیم، نام باید با مشخصات تم آیکون freedesktop.org مطابقت داشته باشد. این متناظر با ویژگی HintIconName است.

UDISKS_SYMBOLIC_ICON_NAME

آیکون نمادین (سیمبولیک) برای دستگاه هنگام ارائه در رابط کاربری. در صورت تنظیم، نام باید با مشخصات تم آیکون freedesktop.org مطابقت داشته باشد. این متناظر با ویژگی HintSymbolicIconName است.

UDISKS_FILESYSTEM_SHARED

اگر روی ۱ تنظیم شود، هنگام فراخوانی متد Filesystem.Mount()، سیستم‌فایل دستگاه به جای یک دایرکتوری خصوصی (مانند /run/media/$USER/VolumeName) در یک پوشه اشتراکی (مانند /media/VolumeName) سوار خواهد شد.

ID_SEAT

جایگاه فیزیکی (seat) که دستگاه به آن متصل است. در صورت عدم تنظیم یا تنظیم روی رشته خالی، مقدار “seat0” (اولین جایگاه) در نظر گرفته می‌شود.

ID_ATA_SMART_ACCESS

بازنویسی روش دسترسی جهت بازیابی داده‌های SMART. مقادیر معتبر عبارتند از: sat16, sat12, linux-ide, sunplus, jmicron, none و auto (پیش‌فرض). برای جلوگیری از هرگونه ورودی/خروجی، مقدار none را مشخص کنید؛ در چنین شرایطی ویژگی SmartUpdated همیشه برابر با “0” خواهد بود.

پایداری رابط برنامه‌نویسی (API STABILITY)

سرویس udisks پایداری D-Bus API را در همان نسخه اصلی تضمین می‌کند و این ضمانت شامل کتابخانه سمت کاربر libudisks2 نیز می‌شود. علاوه بر این، چندین نسخه اصلی از udisks می‌توانند به صورت همزمان نصب و اجرا شوند، هرچند ممکن است سازگاری متقابل محدود باشد - به عنوان مثال، دستگاهی که با استفاده از API نسخه N.x مربوط به udisks سوار شده است، ممکن است برای پیاده‌سازی (unmount) از طریق API نسخه (N-1).x نیاز به مجوزهای اضافی داشته باشد.

توسعه‌دهندگان udisks شکستن API را پیش‌بینی نمی‌کنند، اما حق انجام آن را برای خود محفوظ می‌دانند و در صورت وقوع، قول می‌دهند که شماره نسخه اصلی را ارتقا داده و اطمینان حاصل کنند که نسخه جدید udisks به صورت موازی با نسخه‌های قدیمی‌تر قابل نصب است. با این حال، توجه داشته باشید که برنامه‌ها، صفحات راهنما و سایر اجزا ممکن است تغییر نام دهند (مثلاً پسوند “2” بگیرند) تا جا برای نسخه اصلی بعدی باز شود. بنابراین، برنامه‌ها نمی‌توانند به در دسترس بودن ابزارهایی مانند udisksctl(1) متکی باشند. علاوه بر این، هیچ تضمینی وجود ندارد که گزینه‌ها، سوئیچ‌های خط فرمان و موارد مشابه در ابزارهای خط فرمان پایدار بمانند.

در عوض، برنامه‌ها برای تعامل با udisksd(8) باید فقط از D-Bus API، کتابخانه libudisks2 یا ابزارهایی مانند dbus-send(1) یا gdbus(1) استفاده کنند.

مخاطبان هدف (AUDIENCE)

مخاطبان هدف udisks شامل توسعه‌دهندگان سیستم‌عامل هستند که بر روی بخش‌های سطح بالاتر سیستم‌عامل کار می‌کنند، به عنوان مثال پوسته میزکار (مانند GNOME[5]) و برنامه‌های مدیریت دیسک (مانند برنامه Disks[6] در گنوم). نرم‌افزارها در این سطح معمولاً به نسخه (اصلی) خاصی از udisks وابسته‌اند و حتی ممکن است از نسخه‌های قبلی udisks یا رابط‌های جایگزینی که همان نقش را ایفا می‌کنند، پشتیبانی کنند.

اگرچه udisks یک API پایدار و مسیر ارتقای روشنی ارائه می‌دهد، ممکن است وابستگی مناسبی برای برنامه‌های متفرقه (Third-party) نباشد. برای مثال، اگر سیستم‌عامل به نسخه N.x سوییچ کند و برنامه‌ای همچنان از API نسخه (N-1).x استفاده نماید، برنامه کار نخواهد کرد مگر اینکه نسخه (N-1).x نصب باشد. در حالی که این وضعیت همچنان قابل مدیریت است (زیرا هر دو نسخه می‌توانند همزمان نصب شوند)، ممکن است درخواست از کاربر برای نصب نسخه قدیمی مطلوب نباشد - در واقع، توزیع‌کننده سیستم‌عامل حتی ممکن است بسته‌ای از نسخه قدیمی ارائه ندهد. از این رو، اگر برنامه‌ای نمی‌خواهد به نسخه خاصی از سیستم‌عامل وابسته شود، نباید از udisks استفاده کند.

جایگزین‌های مناسب برای udisks، رابط‌های برنامه‌نویسی هستند که پایداری آن‌ها در بازه‌های زمانی طولانی‌تر تضمین شده است، از جمله:

•دستورات و رابط‌های سطح پایین مانند sysfs[7], libudev[8], /proc/self/mountinfo[9] و util-linux[10].

•رابط‌های سطح بالا مانند GVolumeMonitor[11].

به ویژه، برای برنامه‌های میزکار استفاده از گزینه‌ای مانند GVolumeMonitor ایده بسیار بهتری است، زیرا باعث می‌شود برنامه همان دستگاه‌هایی را نشان دهد که پوسته میزکار (مانند مدیر فایل، انتخاب‌گر فایل و غیره) نمایش می‌دهد.

نویسنده (AUTHOR)

این صفحه راهنما در اصل برای UDisks2 توسط David Zeuthen <zeuthen@gmail.com> با کمک‌های بسیار از سوی افراد دیگر نوشته شده است.

گزارش اشکال (BUGS)

لطفاً گزارش‌های اشکال را به سیستم ردیابی باگ توزیع یا سامانه ردیابی باگ بالادست در نشانی زیر ارسال کنید: https://github.com/storaged-project/udisks/issues.