عملگرهای انتساب متغیر (Variable assignment operators)

پنج عملگری که مقادیر را به متغیرها اختصاص می‌دهند عبارتند از:

=

اختصاص مقدار به متغیر. هر مقدار قبلی بازنویسی می‌شود.

+=

افزودن مقدار به مقدار فعلی متغیر، با جدا کردن آن‌ها با یک فاصله تکی.

?=

اختصاص مقدار به متغیر، چنانچه از پیش تعریف نشده باشد.

:=

گسترش مقدار، سپس اختصاص آن به متغیر.

نکته: ارجاعات به متغیرهای تعریف‌نشده گسترش نمی‌یابند. این امر می‌تواند هنگام استفاده از اصلاح‌کننده‌های متغیر مشکلاتی ایجاد کند.

!=

گسترش مقدار و ارسال آن به پوسته جهت اجرا، سپس اختصاص خروجی استاندارد فرایند فرزند به متغیر. هر نویسه خط جدید در نتیجه با فاصله جایگزین می‌شود.

گسترش متغیرها (Expansion of variables)

در بیشتر زمینه‌هایی که متغیرها گسترش می‌یابند، ‘$$’ به یک علامت دلار تکی گسترش می‌یابد. در سایر زمینه‌ها (اکثر اصلاح‌کننده‌های متغیر، رشته‌های تحت‌اللفظی در شرط‌ها)، ‘\$’ به یک علامت دلار تکی گسترش می‌یابد.

ارجاع به متغیرها دارای ساختار ${name[:modifiers]} یا $(name[:modifiers]) است. اگر نام متغیر تنها از یک نویسه تشکیل شده باشد و عبارت شامل هیچ اصلاح‌کننده‌ای نباشد، آکولادها یا پرانتزهای احاطه‌کننده الزامی نیستند. استفاده از این شکل کوتاه‌تر توصیه نمی‌شود.

اگر نام متغیر شامل یک علامت دلار باشد، ابتدا خود نام گسترش می‌یابد. این امر امکان استفاده از نام‌های متغیر تقریباً دلخواه را فراهم می‌کند، با این حال بهتر است جداً از نام‌های حاوی دلار، آکولاد، پرانتز یا فاصله خالی پرهیز شود.

اگر نتیجه گسترش یک عبارت متغیر تودرتو شامل یک علامت دلار باشد (‘$’), نتیجه مشمول گسترش بیشتر خواهد بود.

جایگزینی متغیر در چهار زمان مجزا رخ می‌دهد، بسته به جایی که متغیر در آن استفاده می‌شود.

1. متغیرها در خطوط وابستگی به هنگام خوانده شدن خط گسترش می‌یابند.
2. متغیرها در عبارات شرطی به صورت مجزا گسترش می‌یابند، اما تنها تا حدی که برای تعیین نتیجه شرط لازم است.
3. متغیرها در دستورات پوسته هنگام اجرای دستور پوسته گسترش می‌یابند.
4. متغیرهای شاخص حلقه .for در هر تکرار حلقه گسترش می‌یابند. توجه داشته باشید که سایر متغیرها هنگام تشکیل بدنه حلقه گسترش نمی‌یابند، بنابراین در نمونه کد زیر:

   .for i in 1 2 3
   a+=     ${i}
   j=      ${i}
   b+=     ${j}
   .endfor
   
   all:
   	@echo ${a}
   	@echo ${b}

   چاپ می‌شود:

   1 2 3
   3 3 3

   پس از اجرای حلقه:

   a

   شامل ‘${:U1} ${:U2} ${:U3}’ است، که به ‘1 2 3’ گسترش می‌یابد.

   j

   شامل ‘${:U3}’ است، که به ‘3’ گسترش می‌یابد.

   b

   شامل ‘${j} ${j} ${j}’ است، که به ‘${:U3} ${:U3} ${:U3}’ و در ادامه به ‘3 3 3’ گسترش می‌یابد.

دسته‌های متغیر (Variable classes)

چهار دسته مختلف متغیرها (به ترتیب افزایش اولویت) عبارتند از:

متغیرهای محیطی (Environment variables)

متغیرهای تعریف‌شده به عنوان بخشی از محیط bmake.

متغیرهای سراسری (Global variables)

متغیرهای تعریف‌شده در makefile یا در makefileهای ضمیمه‌شده.

متغیرهای خط فرمان (Command line variables)

متغیرهای تعریف‌شده به عنوان بخشی از خط فرمان.

متغیرهای محلی (Local variables)

متغیرهایی که اختصاصاً برای یک هدف معین تعریف شده‌اند.

متغیرهای محلی را می‌توان روی خط وابستگی مقداردهی کرد، مگر اینکه .MAKE.TARGET_LOCAL_VARIABLES بر روی ‘false’ تنظیم شده باشد. باقی‌مانده خط (که متغیرهای سراسری آن از پیش گسترش یافته‌اند) مقدار متغیر خواهد بود. برای مثال:

COMPILER_WRAPPERS= ccache distcc icecc

${OBJS}: .MAKE.META.CMP_FILTER=${COMPILER_WRAPPERS:S,^,N,}

تنها اهداف ‘${OBJS}’ تحت تأثیر آن فیلتر (در حالت “meta”) قرار می‌گیرند و صرفاً با فعال یا غیرفعال کردن هر یک از غلاف‌های کامپایلر (compiler wrappers)، تمام آن اهداف نیازمند بازسازی (out-of-date) نمی‌شوند.

نکته: انتساب‌های متغیر محلیِ هدف رفتار متفاوتی دارند بدین گونه که:

متغیرهای محلی توکار عبارتند از:

شکل‌های کوتاه‌تر (‘>’, ‘^’, ‘!’, ‘<’, ‘%’, ‘?’, ‘*’, و ‘@’) تنها به منظور سازگاری پس‌رو با makefileهای قدیمی و نسخه موروثی POSIX make مجاز شمرده شده‌اند و توصیه نمی‌شوند.

گونه‌های این متغیرها که در آن‌ها بلافاصله پس از علامت نقطه‌گذاری نویسه ‘D’ یا ‘F’, می‌آید، مانند ‘$(@D)’, شکل‌های موروثی و معادل با استفاده از تغییردهنده‌های ‘:H’ و ‘:T’ هستند. این شکل‌ها برای سازگاری با makefileهای AT&T System V UNIX و POSIX پذیرفته می‌شوند اما توصیه نمی‌گردند.

چهار مورد از متغیرهای محلی را می‌توان در منابع خطوط وابستگی به کار برد، زیرا به مقدار مناسب برای هر هدف موجود در آن خط بسط می‌یابند. این متغیرها عبارتند از: ‘.TARGET’, ‘.PREFIX’, ‘.ARCHIVE’, و ‘.MEMBER’.

متغیرهای توکار اضافی (Additional built-in variables)

علاوه بر این، bmake متغیرهای زیر را تنظیم می‌کند یا از آن‌ها آگاهی دارد:

.ALLTARGETS

فهرست تمامی اهداف دیده‌شده در makefileها. اگر در طول تجزیه makefile ارزیابی شود، تنها اهدافی را که تا آن لحظه دیده شده‌اند فهرست می‌کند.

.CURDIR

مسیری به پوشه‌ای که bmake در آن اجرا شده است. برای جزئیات بیشتر به شرح ‘PWD’ مراجعه کنید.

.ERROR_CMD

در رسیدگی به خطا به کار می‌رود؛ ببینید: MAKE_PRINT_VAR_ON_ERROR.

.ERROR_CWD

در رسیدگی به خطا به کار می‌رود؛ ببینید: MAKE_PRINT_VAR_ON_ERROR.

.ERROR_EXIT

در رسیدگی به خطا به کار می‌رود؛ ببینید: MAKE_PRINT_VAR_ON_ERROR.

.ERROR_META_FILE

در رسیدگی به خطا در حالت “meta” به کار می‌رود؛ ببینید: MAKE_PRINT_VAR_ON_ERROR.

.ERROR_TARGET

در رسیدگی به خطا به کار می‌رود؛ ببینید: MAKE_PRINT_VAR_ON_ERROR.

.INCLUDEDFROMDIR

پوشه پرونده‌ای که این makefile از آن فراخوانی (include) شده است.

.INCLUDEDFROMFILE

نام پرونده‌ای که این makefile از آن فراخوانی (include) شده است.

MACHINE

نام سخت‌افزار دستگاه؛ ببینید: uname(1).

MACHINE_ARCH

نام معماری پردازنده دستگاه؛ ببینید: uname(1).

MAKE

نامی که bmake با آن اجرا شده است (argv[0]).

.MAKE

برای سازگاری، همانند MAKE است. متغیر ارجح برای استفاده، متغیر محیطی MAKE است؛ زیرا با سایر نسخه‌های make سازگاری بیشتری دارد و با هدف ویژه‌ای با همین نام اشتباه گرفته نمی‌شود.

.MAKE.DEPENDFILE

نام makefile (به طور پیش‌فرض ‘.depend’) را مشخص می‌کند که وابستگی‌های تولیدشده از آن خوانده می‌شوند.

.MAKE.DIE_QUIETLY

اگر روی ‘true’ تنظیم شود، اطلاعات خطا را در پایان چاپ نمی‌کند.

.MAKE.EXPAND_VARIABLES

یک مقدار بولی که رفتار پیش‌فرض گزینه -V را مهار می‌کند. اگر true باشد، مقادیر متغیرها هنگام چاپ با -V به طور کامل بسط می‌یابند؛ اگر false باشد، محتوای خام متغیر (که ممکن است شامل ارجاعات اضافی به متغیرهای بسط‌نیافته باشد) نمایش داده می‌شود.

.MAKE.EXPORTED

فهرست متغیرهای برون‌ریزی‌شده توسط bmake.

MAKE_VERSION

این متغیر نسخه bmake را نشان می‌دهد. معمولاً تاریخ آخرین درون‌ریزی از NetBSD است. برای بررسی در دسترس بودن برخی ویژگی‌ها سودمند است.

MAKEFILE

سطح‌بالاترین makefile که هم‌اکنون خوانده می‌شود، همان‌طور که در خط فرمان داده شده است.

.MAKEFLAGS

متغیر محیطی ‘MAKEFLAGS’ می‌تواند شامل هر آن چیزی باشد که ممکن است در خط فرمان bmake تعیین شود. هر آنچه در خط فرمان bmake مشخص گردد به متغیر .MAKEFLAGS افزوده می‌شود، که سپس به محیط اجرای تمامی برنامه‌هایی که توسط bmake اجرا می‌شوند اضافه خواهد شد.

.MAKE.GID

شناسه عددی گروه کاربری که bmake را اجرا می‌کند. این متغیر فقط‌خواندنی است.

.MAKE.JOB.PREFIX

اگر bmake با -j اجرا شود، خروجی هر هدف با نشانه

--- target ---

پیشوند می‌گیرد که بخش نخست آن از طریق .MAKE.JOB.PREFIX قابل کنترل است. اگر .MAKE.JOB.PREFIX تهی باشد، هیچ نشانه‌ای چاپ نمی‌شود. برای نمونه، با مقداردهی .MAKE.JOB.PREFIX به ‘${.newline}---${.MAKE:T}[${.MAKE.PID}]’ نشانه‌هایی مانند

---make[1234] target ---

تولید می‌شود که ردیابی میزان هم‌زمانی به‌دست‌آمده را آسان‌تر می‌سازد.

.MAKE.JOBS

آرگومان ورودی گزینه -j.

.MAKE.JOBS.C

یک مقدار بولی فقط‌خواندنی که مشخص می‌کند آیا گزینه -j از کاربرد ‘C’ پشتیبانی می‌کند یا خیر.

.MAKE.LEVEL

عمق بازگشتی bmake. نمونه سطح‌بالای bmake دارای سطح 0 است، و هر make فرزند، سطح والد خود به علاوه ۱ را دریافت می‌کند. این امر بررسی‌هایی مانند: .if ${.MAKE.LEVEL} == 0 را امکان‌پذیر می‌سازد تا از مواردی که تنها باید در نمونه سطح‌بالای bmake ارزیابی شوند محافظت گردد.

.MAKE.LEVEL.ENV

نام متغیر محیطی که سطح فراخوانی‌های تو در تو به bmake را ذخیره می‌کند.

.MAKE.MAKEFILE_PREFERENCE

فهرست مرتب‌شده‌ای از نام‌های makefile (پیش‌فرض ‘makefile’, ‘Makefile’) که bmake به دنبال آن‌ها می‌گردد.

.MAKE.MAKEFILES

فهرست makefileهای خوانده‌شده توسط bmake که برای ردیابی وابستگی‌ها سودمند است. هر makefile بدون در نظر گرفتن تعداد دفعات خوانده شدن، تنها یک بار ثبت می‌شود.

.MAKE.META.BAILIWICK

در حالت “meta”, فهرستی از پیشوندهایی را فراهم می‌کند که با پوشه‌های تحت کنترل bmake هم‌خوانی دارند. اگر پرونده‌ای که خارج از .OBJDIR اما درون حوزه یادشده ایجاد شده است موجود نباشد، هدف فعلی قدیمی تلقی می‌شود.

.MAKE.META.CMP_FILTER

در حالت “meta”, گاهی پالایش خطوط دستور پیش از مقایسه می‌تواند سودمند باشد. این متغیر می‌تواند شامل فهرستی از تغییردهنده‌ها باشد که با ‘:’ به یکدیگر متصل شده و به هر خط از دستورهای کهنه و نو که دارای تفاوت هستند اعمال می‌شوند. چنانچه دستورهای پالایش‌شده همچنان تفاوت داشته باشند، هدف قدیمی در نظر گرفته می‌شود.

.MAKE.META.FILTER

در حالت “meta”, پالایش بخش عمده داده‌های درون پرونده meta می‌تواند سودمند باشد. به عنوان نمونه، هنگامی که یک درخت ساخت از پیش آماده جابه‌جا یا همسان‌سازی می‌شود، بدون پالایه‌ای برای جایگزینی مکان پیشین با مکان جدید، تمامی هدف‌ها قدیمی در نظر گرفته خواهند شد. این متغیر مشابه .MAKE.META.CMP_FILTER است اما به دستورها، cwd و رکوردهای فراخوانی سیستمی (syscall) حاصل از filemon اعمال می‌شود. در مورد دستورها، این کار پیش از اعمال هرگونه تغییردهنده .MAKE.META.CMP_FILTER در طول مقایسه صورت می‌پذیرد.

.MAKE.META.CREATED

در حالت “meta”, این متغیر حاوی فهرستی از تمامی پرونده‌های meta به‌روزرسانی‌شده است. در صورت خالی نبودن، می‌تواند برای تحریک پردازش .MAKE.META.FILES به کار رود.

.MAKE.META.FILES

در حالت “meta”, این متغیر حاوی فهرستی از تمامی پرونده‌های meta استفاده‌شده (به‌روزرسانی‌شده یا نشده) است. این فهرست می‌تواند برای پردازش پرونده‌های meta جهت استخراج اطلاعات وابستگی مورد استفاده قرار گیرد.

.MAKE.META.IGNORE_FILTER

فهرستی از تغییردهنده‌های متغیر را برای اعمال بر هر نام مسیر فراهم می‌آورد. چنانچه حاصل گسترش یک رشته خالی باشد نادیده گرفته می‌شود.

.MAKE.META.IGNORE_PATHS

فهرستی از پیشوندهای مسیر را ارائه می‌دهد که باید نادیده گرفته شوند؛ زیرا انتظار می‌رود محتوای آن‌ها در گذر زمان تغییر یابد. فهرست پیش‌فرض شامل این موارد است: ‘/dev /etc /proc /tmp /var/run /var/tmp’

.MAKE.META.IGNORE_PATTERNS

فهرستی از الگوها را برای تطبیق با نام مسیرها فراهم می‌سازد. هر موردی که مطابقت یابد نادیده گرفته می‌شود.

.MAKE.META.PREFIX

پیامی را تعریف می‌کند که برای هر پرونده meta به‌روزرسانی‌شده در حالت “meta verbose” چاپ می‌شود. مقدار پیش‌فرض عبارت است از:

Building ${.TARGET:H:tA}/${.TARGET:T}

.MAKE.MODE

پس از خواندن تمامی makefileها پردازش می‌شود. بر حالتی که bmake در آن اجرا می‌شود اثر می‌گذارد. می‌تواند شامل این کلیدواژه‌ها باشد:

compat

همانند -B, bmake را در حالت “compat” قرار می‌دهد.

meta

bmake را در حالت “meta” قرار می‌دهد، که در آن پرونده‌های meta برای هر هدف ایجاد می‌شوند تا دستورهای اجراشده، خروجی تولیدشده، و در صورت در دسترس بودن filemon(4), فراخوانی‌های سیستمی مورد نظر bmake را ثبت کنند. خروجی ثبت‌شده می‌تواند هنگام ریشه‌یابی خطاها سودمند باشد.

bmake از اطلاعات درون پرونده meta برای کمک به تعیین اینکه آیا یک هدف با وجود عدم اشاره قواعد معمول وابستگی به قدیمی بودن آن، قدیمی است یا خیر استفاده خواهد کرد.

نخست، دستورهایی که باید اجرا شوند، با دستورهای پیش‌تر ثبت‌شده مقایسه خواهند شد؛ اگر تفاوتی داشته باشند، هدف قدیمی در نظر گرفته می‌شود.

این امر موجب بهبود چشم‌گیری در قابلیت اطمینان و کارایی ساخت‌های به‌روزرسانی می‌شود. دیگر نیازی نیست هدف‌ها صرفاً به این دلیل که شاید makefileها متغیری مرتبط را مقداردهی کرده باشند، به آن‌ها وابسته شوند. سازوکارهایی همچون .MAKE.META.CMP_FILTER و .NOMETA_CMP, امکان محدودسازی یا غیرفعال کردن این مقایسه را به ازای هر هدف فراهم می‌سازند. می‌توان از ارجاع به متغیر .OODATE برای جلوگیری از مقایسه برخی دستورهای معین بهره جست. برای نمونه: ‘${.OODATE:M}’ به هیچ مقداری بسط نمی‌یابد و هیچ اثری بر هدف ندارد، اما اثر جانبی آن، جلوگیری از مقایسه هر خط دستوری است که در آن ظاهر شده است. برای مقاصد مستندسازی، ‘${.OODATE:MNOMETA_CMP}’ سودمند است.

در صورت نیاز، bmake سپس از اطلاعات ثبت‌شده توسط filemon(4) بهره می‌گیرد تا زمان آخرین ویرایش هر پرونده به‌کاررفته در تولید هدف را بررسی کند؛ اگر هر کدام تازه‌تر باشد، هدف قدیمی تلقی می‌شود.

چنین بررسی دقیقی می‌تواند به آسانی منجر به مواردی شود که در آن یک هدف همواره قدیمی در نظر گرفته شود، به همین دلیل است که .MAKE.META.IGNORE_FILTER, .MAKE.META.IGNORE_PATHS و .MAKE.META.IGNORE_PATTERNS, برای محدود ساختن این بازرسی در صورت لزوم ارائه شده‌اند.

curdirOk=bf

به طور پیش‌فرض، bmake پرونده‌های .meta را در ‘.CURDIR’ ایجاد نمی‌کند. این رفتار را می‌توان با تنظیم bf روی مقداری که نشان‌دهنده درستی (true) است لغو کرد.

missing-meta=bf

اگر bf درست (true) باشد، نبود پرونده .meta سبب می‌شود هدف قدیمی تلقی گردد.

missing-filemon=bf

اگر bf درست (true) باشد، نبود داده‌های filemon سبب می‌شود هدف قدیمی تلقی گردد.

nofilemon

از filemon(4) استفاده نکن.

env

برای اشکال‌زدایی، گنجاندن محیط در پرونده .meta می‌تواند سودمند باشد.

verbose

در صورت قرار داشتن در حالت “meta”, راهنمایی درباره هدف در حال ساخت چاپ کن. این قابلیت در صورتی که فرایند ساخت در غیر این صورت به آرامی (بی‌صدا) اجرا شود سودمند است. پیام چاپ‌شده، مقدار بسط‌یافته .MAKE.META.PREFIX است.

ignore-cmd

برخی makefileها دارای دستورهایی هستند که اساساً ناپایدارند. این کلیدواژه سبب می‌شود آن‌ها در تعیین اینکه آیا هدفی در حالت “meta” قدیمی است یا خیر نادیده گرفته شوند. همچنین ببینید: .NOMETA_CMP.

silent=bf

اگر bf درست (true) باشد، هنگام ایجاد یک پرونده .meta، هدف را به عنوان .SILENT علامت‌گذاری کن..It Cm randomize-targets در هر دو حالت سازگاری (compat) و موازی، هدف‌ها را با ترتیب معمول نمی‌سازد، بلکه ترتیب آن‌ها را تصادفی می‌کند. این حالت می‌تواند برای شناسایی وابستگی‌های اعلان‌نشده میان پرونده‌ها به کار رود.

MAKEOBJDIR

برای ایجاد پرونده‌ها در یک شاخه جداگانه به کار می‌رود؛ ببینید .OBJDIR.

MAKE_OBJDIR_CHECK_WRITABLE

هنگامی که true باشد، bmake بررسی می‌کند که .OBJDIR قابل‌نوشتن باشد، و در غیر این صورت هشدار می‌دهد.

MAKE_DEBUG_OBJDIR_CHECK_WRITABLE

هنگامی که true باشد و bmake درباره غیرقابل‌نوشتن بودن .OBJDIR, هشدار دهد، متغیرهای فهرست‌شده در MAKE_PRINT_VAR_ON_ERROR را برای کمک به اشکال‌زدایی گزارش می‌کند.

MAKEOBJDIRPREFIX

برای ایجاد پرونده‌ها در یک شاخه جداگانه به کار می‌رود؛ ببینید .OBJDIR. باید یک مسیر مطلق باشد.

.MAKE.OS

نام سیستم‌عامل؛ ببینید uname(1). فقط‌خواندنی است.

.MAKEOVERRIDES

این متغیر برای ثبت نام متغیرهایی که در خط فرمان مقداردهی شده‌اند به کار می‌رود، تا بتوان آن‌ها را به عنوان بخشی از ‘MAKEFLAGS’. صادر کرد. این رفتار را می‌توان با انتساب مقداری خالی به ‘.MAKEOVERRIDES’ درون یک makefile غیرفعال کرد. متغیرهای اضافی را می‌توان با افزودن نام‌هایشان به ‘.MAKEOVERRIDES’. از یک makefile صادر کرد. ‘MAKEFLAGS’ هر زمان که ‘.MAKEOVERRIDES’ تغییر یابد، دوباره صادر می‌شود.

.MAKE.PATH_FILEMON

اگر bmake همراه با پشتیبانی از filemon(4) ساخته شده باشد، این متغیر روی مسیر گره دستگاه تنظیم می‌شود. این به makefileها اجازه می‌دهد چنین پشتیبانی را بررسی کنند.

.MAKE.PID

شناسه فرایند (PID) مربوط به bmake. فقط‌خواندنی است.

.MAKE.PPID

شناسه فرایند والد (PPID) مربوط به bmake. فقط‌خواندنی است.

MAKE_PRINT_VAR_ON_ERROR

هنگامی که bmake به دلیل بروز خطا متوقف می‌شود، ‘.ERROR_TARGET’ را روی نام هدفی که با شکست مواجه شده، ‘.ERROR_EXIT’ را روی وضعیت خروج هدف شکست‌خورده، ‘.ERROR_CMD’ را روی دستورهای هدف شکست‌خورده تنظیم می‌کند، و در حالت “meta” همچنین ‘.ERROR_CWD’ را روی getcwd(3), و ‘.ERROR_META_FILE’ را روی مسیر پرونده meta (در صورت وجود) توصیف‌کننده هدف شکست‌خورده تنظیم می‌کند. سپس نام خود و مقدار ‘.CURDIR’ و همچنین مقدار هر متغیری را چاپ می‌کند که در ‘MAKE_PRINT_VAR_ON_ERROR’. نام برده شده است.

.MAKE.SAVE_DOLLARS

اگر true باشد، ‘$$’ هنگام انجام انتساب‌های ‘:=’ حفظ می‌شوند. پیش‌گزیده به منظور سازگاری با گذشته false است. برای سازگاری با سایر نسخه‌های make روی true تنظیم کنید. اگر روی false تنظیم شود، ‘$$’ طبق قواعد ارزیابی عادی به ‘$’ تبدیل می‌شود.

.MAKE.TARGET_LOCAL_VARIABLES

اگر روی ‘false’, تنظیم شود، انتساب‌های ظاهری متغیر در خط‌های وابستگی به عنوان منبع‌های عادی در نظر گرفته می‌شوند.

.MAKE.UID

شناسه عددی کاربری که در حال اجرای bmake. است. فقط‌خواندنی است.

.newline

به این متغیر صرفاً یک نویسه خط جدید به عنوان مقدار اختصاص یافته است. فقط‌خواندنی است. این قابلیت به بسط‌هایی که از اصلاح‌کننده :@ استفاده می‌کنند اجازه می‌دهد میان تکرارهای حلقه به جای فاصله، یک خط جدید قرار دهند. برای نمونه در صورت بروز خطا، bmake نام متغیرها و مقادیر آن‌ها را با این شیوه چاپ می‌کند:

${MAKE_PRINT_VAR_ON_ERROR:@v@$v='${$v}'${.newline}@}

.OBJDIR

مسیری به شاخه‌ای که هدف‌ها در آن ساخته می‌شوند. مقدار آن با تلاش برای فراخوانی chdir(2) به شاخه‌های زیر به ترتیب و استفاده از نخستین مورد منطبق تعیین می‌شود:

1. ${MAKEOBJDIRPREFIX}${.CURDIR}

   (تنها در صورتی که ‘MAKEOBJDIRPREFIX’ در محیط یا در خط فرمان تنظیم شده باشد.)

2. ${MAKEOBJDIR}

   (تنها در صورتی که ‘MAKEOBJDIR’ در محیط یا در خط فرمان تنظیم شده باشد.)

3. ${.CURDIR}/obj.${MACHINE}
4. ${.CURDIR}/obj
5. /usr/obj/${.CURDIR}
6. ${.CURDIR}

بسط متغیر پیش از استفاده بر روی مقدار اعمال می‌شود، بنابراین عباراتی مانند ${.CURDIR:S,^/usr/src,/var/obj,} می‌توانند به کار روند. این ویژگی به‌ویژه سودمند است همراه با ‘MAKEOBJDIR’.

‘.OBJDIR’ می‌تواند درون makefile از طریق هدف ویژه ‘.OBJDIR’. تغییر یابد. در تمام موارد، bmake در صورت وجود داشتن شاخه مشخص‌شده به آن تغییر مسیر می‌دهد، و پیش از اجرای هر هدفی، ‘.OBJDIR’ و ‘PWD’ را روی آن شاخه تنظیم می‌کند.

به جز در مورد هدف صریح ‘.OBJDIR’ ، bmake بررسی می‌کند که شاخه مشخص‌شده قابل‌نوشتن باشد و در غیر این صورت آن را نادیده می‌گیرد. این بررسی را می‌توان با تنظیم متغیر محیطی ‘MAKE_OBJDIR_CHECK_WRITABLE’ روی “no”. نادیده گرفت.

.PARSEDIR

نام شاخه makefile کنونی در حال تجزیه.

.PARSEFILE

نام پایه makefile کنونی در حال تجزیه. این متغیر و ‘.PARSEDIR’ هر دو تنها در هنگام تجزیه makefileها تنظیم می‌شوند. برای حفظ مقادیر کنونی آن‌ها، آن‌ها را با استفاده از انتساب همراه با بسط ‘:=’. به یک متغیر نسبت دهید.

.PATH

فهرست شاخه‌های جداشده با فاصله‌ای که bmake در آن‌ها به دنبال پرونده‌ها می‌گردد. برای به‌روزرسانی این فهرست جستجو، به جای تغییر مستقیم متغیر از هدف ویژه ‘.PATH’ استفاده کنید.

%POSIX

در حالت POSIX تنظیم می‌شود؛ به هدف ویژه ‘.POSIX’ نگاه کنید. مسیر جایگزین برای شاخهٔ جاری. bmake به‌طور معمول ‘.CURDIR’ را روی مسیر متعارف ارائه‌شده توسط getcwd(3) تنظیم می‌کند. با این حال، اگر متغیر محیطی ‘PWD’ تنظیم شده باشد و مسیری به شاخهٔ جاری ارائه دهد، bmake در عوض ‘.CURDIR’ را روی مقدار ‘PWD’ تنظیم می‌کند. این رفتار در صورتی که ‘MAKEOBJDIRPREFIX’ تنظیم شده باشد یا ‘MAKEOBJDIR’ حاوی یک تبدیل متغیر باشد، غیرفعال می‌شود. ‘PWD’ برای همه برنامه‌هایی که bmake اجرا می‌کند، روی مقدار ‘.OBJDIR’ تنظیم می‌شود.

.SHELL

مسیر پوسته مورد استفاده برای اجرای اسکریپت‌های هدف. این متغیر فقط‌خواندنی است.

.SUFFIXES

فهرست پسوندهای شناخته‌شده. این متغیر فقط‌خواندنی است.

.SYSPATH

فهرست جداشده با فاصله‌ای از شاخه‌ها که bmake در آن‌ها به دنبال makefileها می‌گردد؛ که با نام مسیر دربرگیری سامانه (system include path) شناخته می‌شود. برای به‌روزرسانی این فهرست جستجو، به جای ویرایش این متغیر که فقط‌خواندنی است، از هدف ویژهٔ ‘.SYSPATH’ استفاده کنید.

.TARGETS

فهرست هدف‌هایی که در صورت وجود، به صراحت در خط فرمان مشخص شده‌اند.

VPATH

فهرست جداشده با دونقطه (“:”) از شاخه‌هایی که bmake در آن‌ها به دنبال پرونده‌ها می‌گردد. این متغیر تنها برای سازگاری با برنامه‌های make قدیمی پشتیبانی می‌شود؛ به جای آن از ‘.PATH’ استفاده کنید.

تغییردهنده‌های متغیر (Variable modifiers)

قالب کلی گسترش متغیر به صورت زیر است:

هر تغییردهنده با یک دونقطه آغاز می‌شود. برای گریز از دونقطه، پیش از آن یک ممیز وارونه (backslash) ‘\’ بگذارید.

فهرستی از تغییردهنده‌های غیرمستقیم را می‌توان از طریق یک متغیر، به شرح زیر مشخص کرد:

modifier_variable = modifier[:...]

${variable:${modifier_variable}[:...]}

در این حالت، نخستین تغییردهنده در modifier_variable با دونقطه آغاز نمی‌شود، زیرا آن دونقطه از قبل در متغیر ارجاع‌دهنده آمده است. اگر هر یک از تغییردهنده‌ها در modifier_variable حاوی نشان دلار (‘$’) باشد، این نشان‌ها باید دو بار تکرار شوند تا از گسترش زودهنگام جلوگیری شود.

برخی تغییردهنده‌ها مقدار عبارت را به صورت یک رشته منفرد تفسیر می‌کنند، دیگران با مقدار عبارت مانند فهرستی از کلمات جداشده با نویسه‌های فاصله‌ساز برخورد می‌کنند. هنگام بخش‌بندی یک رشته به کلمات، فاصله‌ها را می‌توان همانند پوسته با نقل‌قول دوگانه، نقل‌قول تکی و ممیز وارونه گریز داد. نقل‌قول‌ها و ممیزهای وارونه در کلمات حفظ می‌شوند.

تغییردهنده‌های پشتیبانی‌شده عبارتند از:

:E

هر کلمه را با پسوند آن جایگزین می‌کند.

:H

هر کلمه را با نام شاخهٔ آن (dirname) جایگزین می‌کند.

:Mpattern

تنها کلماتی را انتخاب می‌کند که با pattern مطابقت دارند. نویسه‌های عامه‌کارت استاندارد پوسته (‘*’, ‘?’, و ‘[]’) می‌توانند به کار روند. از ابروها می‌توان برای فهرست کردن الگوهای جایگزین استفاده کرد. برای نمونه، ‘${.ALLSRC:M*{Makefile*,.mk}}’ می‌تواند برای مطابقت با هر ‘*Makefile*’ یا ‘*.mk’ در .ALLSRC به کار رود. نویسه‌های عامه‌کارت و ابروها را می‌توان با یک ممیز وارونه (‘\’) گریز داد. به عنوان نتیجه‌ای از نحوه بخش‌بندی مقادیر به کلمات، تطبیق، و سپس پیوستن آن‌ها، سازهٔ ‘${VAR:M*}’ تمام فاصله‌های سفید ابتدا و انتها را حذف کرده و فاصله‌گذاری بین کلمات را به یک فاصله یکدست می‌کند.

:Npattern

این برعکس ‘:M’ است، و تمام کلماتی را انتخاب می‌کند که با pattern مطابقت ندارند.

:O

کلمات را بر اساس الفبا مرتب می‌کند.

:On

کلمات را به صورت عددی مرتب می‌کند. عددی که به دنبال آن یکی از ‘k’, ‘M’ یا ‘G’ آمده باشد، در ضریب مناسب ضرب می‌شود که برابر ۱۰۲۴ برای ‘k’, ۱۰۴۸۵۷۶ برای ‘M’, یا ۱۰۷۳۷۴۱۸۲۴ برای ‘G’ است. هر دو حروف بزرگ و کوچک پذیرفته می‌شوند.

:Or

کلمات را با ترتیب الفبایی معکوس مرتب می‌کند.

:Orn

کلمات را با ترتیب عددی معکوس مرتب می‌کند.

:Ox

کلمات را بر می‌زند (درهم می‌ریزد). هر بار که به متغیر تغییریافته ارجاع دهید، نتایج متفاوت خواهد بود؛ برای جلوگیری از این رفتار، از انتساب همراه با گسترش ‘:=’ استفاده کنید. برای نمونه،

LIST=			uno due tre quattro
RANDOM_LIST=		${LIST:Ox}
STATIC_RANDOM_LIST:=	${LIST:Ox}

all:
	@echo "${RANDOM_LIST}"
	@echo "${RANDOM_LIST}"
	@echo "${STATIC_RANDOM_LIST}"
	@echo "${STATIC_RANDOM_LIST}"

ممکن است خروجی مشابه زیر تولید کند:

quattro due tre uno
tre due quattro uno
due uno quattro tre
due uno quattro tre

:Q

تمام فرانویست‌های پوسته در مقدار را نقل‌قول‌گذاری می‌کند، تا بتوان آن را با امنیت به پوسته منتقل کرد.

:q

تمام فرانویست‌های پوسته در مقدار را نقل‌قول‌گذاری می‌کند، و همچنین نویسه‌های ‘$’ را دو برابر می‌کند تا بتواند بدون خطر در فراخوانی‌های بازگشتی bmake منتقل شود. این معادل است با ‘:S/\$/&&/g:Q’.

:R

هر کلمه را با همه‌چیز به جز پسوند آن جایگزین می‌کند.

:range[=count]

مقدار، یک دنباله از اعداد صحیح است که نشان‌دهنده کلمات مقدار اصلی، یا مقدار ارائه‌شدهٔ count می‌باشد.

:gmtime[=timestamp]

مقدار به عنوان یک رشته قالب برای strftime(3) تفسیر می‌شود، با استفاده از gmtime(3) که مهرزمانی قالب‌بندی‌شده تولید می‌کند. نکته: قالب ‘%s’ تنها باید با ‘:localtime’ استفاده شود. اگر مقدار timestamp ارائه نشود یا 0 باشد، زمان جاری استفاده می‌شود.

:hash

یک هش ۳۲ بیتی از مقدار محاسبه کرده و آن را به صورت ۸ رقم هگزادسیمال کدبندی می‌کند.

:localtime[=timestamp]

مقدار به عنوان یک رشته قالب برای strftime(3), با استفاده از localtime(3), تفسیر شده و برچسب زمانی قالب‌بندی‌شده را تولید می‌کند. اگر مقدار timestamp ارائه نشود یا ۰ باشد، از زمان جاری استفاده می‌شود.

:mtime[=timestamp]

فراخوانی stat(2) با هر کلمه به عنوان نام مسیر؛ استفاده از ‘st_mtime’ به عنوان مقدار جدید. اگر stat(2) شکست بخورد؛ از timestamp یا زمان جاری استفاده می‌شود. اگر timestamp بر روی ‘error’ تنظیم شده باشد، آنگاه شکست stat(2) موجب بروز یک خطا خواهد شد.

:tA

تلاش می‌کند تا با استفاده از realpath(3) مقدار را به یک مسیر مطلق تبدیل کند. اگر ناموفق باشد، مقدار بدون تغییر می‌ماند.

:tl

مقدار را به حروف کوچک تبدیل می‌کند.

:tsc

هنگام پیوند دادن کلمات پس از اصلاح‌کننده‌ای که با مقدار به عنوان کلمات رفتار می‌کند، کلمات معمولاً با یک فاصله جدا می‌شوند. این اصلاح‌کننده جداکننده را به نویسه c تغییر می‌دهد. اگر c حذف شود، هیچ جداکننده‌ای به کار نمی‌رود. گریزه‌های رایج (از جمله کدهای عددی هشت‌هشتی) مطابق انتظار کار می‌کنند.

:tt

نخستین نویسه هر کلمه را به حروف بزرگ، و باقی را به حروف کوچک تبدیل می‌کند.

:tu

مقدار را به حروف بزرگ تبدیل می‌کند.

:tW

باعث می‌شود اصلاح‌کننده‌های بعدی با مقدار به عنوان یک تک‌کلمه رفتار کنند (که احتمالاً حاوی نویسه‌های فاصله‌دار درون‌متنی است). همچنین ببینید: ‘:[*]’.

:tw

باعث می‌شود با مقدار به عنوان فهرستی از کلمات رفتار شود. همچنین ببینید: ‘:[@]’.

:S/[^]old_string[$]/new_string/[1gW]

نخستین رخداد old_string را در هر کلمه از مقدار تغییر داده و آن را با new_string جایگزین می‌کند.

اگر پیش از old_string یک علامت هشتک (caret) (‘^’), بیاید، old_string در ابتدای هر کلمه مهار می‌شود. اگر پس از old_string یک علامت دلار (‘$’), بیاید، در انتهای هر کلمه مهار می‌شود. درون new_string, یک علامت امپرسند (‘&’) با old_string جایگزین می‌شود. هر دو old_string و new_string می‌توانند حاوی عبارت‌های تودرتو باشند.

گزینه‌های بیشتر (Further options):

1

تنها کلمه دارای نخستین رخداد تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

g

تمام رخدادها در هر کلمه تحت تأثیر جایگزین می‌شوند.

W

مقدار عبارت به عنوان یک تک‌کلمه در نظر گرفته می‌شود.

هر نویسه‌ای می‌تواند به عنوان جداکننده بخش‌های رشته اصلاح‌کننده استفاده شود. نویسه‌های مهارکننده، امپرسند، دلار و جداکننده می‌توانند با یک ممیز وارونه (‘\’) گریز داده شوند.

:C/pattern/replacement/[1gW]

نخستین رخداد عبارت منظم گسترش‌یافته pattern (ببینید: regex(3)) در هر کلمه از مقدار را تغییر داده و آن را با یک replacement به سبک ed(1)-style جایگزین می‌کند.

هر دو pattern و replacement می‌توانند حاوی عبارت‌های تودرتو باشند.

گزینه‌های بیشتر (Further options):

1

تنها کلمه دارای نخستین رخداد تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

g

تمام رخدادها در هر کلمه تحت تأثیر جایگزین می‌شوند.

W

مقدار عبارت به عنوان یک تک‌کلمه در نظر گرفته می‌شود.

هر نویسه‌ای می‌تواند به عنوان جداکننده بخش‌های رشته اصلاح‌کننده استفاده شود. نویسه‌های مهارکننده، امپرسند، دلار و جداکننده می‌توانند با یک ممیز وارونه (‘\’) گریز داده شوند.

:T

هر کلمه را با آخرین مؤلفه مسیر آن (basename) جایگزین می‌کند.

:u

کلمات تکراری مجاور را حذف می‌کند (مانند uniq(1)).

:?true_string:false_string

اگر نام متغیر (نه مقدار آن)، هنگام تجزیه به عنوان یک عبارت شرطی .if, به true ارزیابی شود، مقدار true_string را به عنوان مقدار خود بازمی‌گرداند؛ در غیر این صورت false_string را بازمی‌گرداند. از آنجا که نام متغیر به عنوان عبارت استفاده می‌شود، :? باید نخستین اصلاح‌کننده پس از نام خود متغیر—باشد؛ که البته معمولاً شامل بسط‌های متغیر است. یک خطای متداول، تلاش برای استفاده از عباراتی مانند

${NUMBERS:M42:?match:no}

است که در واقع defined(NUMBERS) را می‌آزماید. برای تعیین اینکه آیا کلمه‌ای با “42” مطابقت دارد یا خیر، باید از چیزی مانند این استفاده کنید:

${"${NUMBERS:M42}" != "":?match:no}

.

:old_string=new_string

این جایگزینی به سبک AT&T System V UNIX است. فقط می‌تواند آخرین اصلاح‌کننده تعیین‌شده باشد، زیرا یک ‘:’ در هر یک از old_string یا new_string به عنوان یک نویسه معمولی در نظر گرفته می‌شود، نه پایان اصلاح‌کننده.

اگر old_string شامل نویسه تطبیق الگوی ‘%’ نباشد، و کلمه با old_string پایان یابد یا با آن برابر باشد، آن پسوند با new_string جایگزین می‌شود.

در غیر این صورت، نخستین ‘%’ در old_string با یک زیررشته احتمالاً خالی از نویسه‌های دلخواه مطابقت می‌یابد، و اگر کل الگو در کلمه یافت شود، بخش منطبق با new_string جایگزین می‌شود، و نخستین رخداد ‘%’ در new_string (در صورت وجود) با زیررشته منطبق‌شده توسط ‘%’ جایگزین می‌گردد.

هر دو old_string و new_string می‌توانند حاوی عبارت‌های تودرتو باشند. برای جلوگیری از اینکه علامت دلار یک عبارت تودرتو را آغاز کند، آن را با یک ممیز وارونه گریز دهید.

:@varname@string@

این سازوکار بسط حلقه برگرفته از make در محیط توسعه او‌اس‌اف (OSF Development Environment یا ODE) است. برخلاف حلقه‌های .for بسط در زمان ارجاع رخ می‌دهد. به‌ازای هر کلمه در مقدار، کلمه به متغیری با نام varname انتساب داده می‌شود و string ارزیابی می‌گردد. قاعده مرسوم در ODE این است که varname باید با یک نقطه آغاز شود و پایان یابد، برای نمونه:

${LINKS:@.LINK.@${LN} ${TARGET} ${.LINK.}@}

با این حال، یک متغیر تک‌حرفی اغلب خواناتر است:

${MAKE_PRINT_VAR_ON_ERROR:@v@$v='${$v}'${.newline}@}

:_[=var]

مقدار فعلی متغیر را در ‘$_’ یا var نام‌گذاری‌شده برای ارجاع بعدی ذخیره می‌کند. نمونه کاربرد:

M_cmpv.units = 1 1000 1000000
M_cmpv = S,., ,g:_:range:@i@+ $${_:[-$$i]} \
\* $${M_cmpv.units:[$$i]}@:S,^,expr 0 ,1:sh

.if ${VERSION:${M_cmpv}} < ${3.1.12:L:${M_cmpv}}

در اینجا ‘$_’ برای ذخیره نتیجه اصلاح‌کننده ‘:S’ به‌کار می‌رود که بعداً با استفاده از مقادیر نمایه برگرفته از ‘:range’ به آن ارجاع داده می‌شود.

:Unewval

اگر متغیر تعریف‌نشده باشد، newval اختیاری (که ممکن است تهی باشد) مقدار خواهد بود. اگر متغیر تعریف شده باشد، مقدار موجود برگردانده می‌شود. این یکی دیگر از قابلیت‌های ODE make است. برای نمونه، جهت تنظیم CFLAGS به‌ازای هر هدف سودمند است:

${_${.TARGET:T}_CFLAGS:U${DEF_CFLAGS}}

اگر مقدار تنها در صورت تعریف‌نشده بودن متغیر نیاز باشد، از این عبارت استفاده کنید:

${VAR:D:Unewval}

:Dnewval

اگر متغیر تعریف شده باشد، newval (که ممکن است تهی باشد) مقدار خواهد بود.

:L

نام متغیر، همان مقدار است.

:P

مسیر گرهی که همنام متغیر است، مقدار خواهد بود. اگر چنین گرهی وجود نداشته باشد یا مسیر آن تهی باشد، از نام متغیر استفاده می‌شود. برای اینکه این اصلاح‌کننده کار کند، نام (گره) باید دست‌کم در سمت راست یک وابستگی ظاهر شده باشد.

:!cmd!

خروجی اجرای cmd مقدار خواهد بود.

:sh

مقدار به عنوان یک دستور اجرا می‌شود و خروجی آن به مقدار جدید تبدیل می‌گردد.

:sh1

مقدار تنها برای نخستین ارجاع به عنوان یک دستور اجرا می‌شود و خروجی آن برای ارجاع‌های پسین ذخیره می‌گردد. این اصلاح‌کننده زمانی سودمند است که انتظار نمی‌رود نتیجه تغییر کند.

::=str

متغیر پس از جایگزینی با مقدار str مقداردهی می‌شود. این اصلاح‌کننده و گونه‌های دیگر آن در شرایط خاص و نادر سودمند هستند، مانند زمانی که قصد دارید متغیری را در نقطه‌ای که دستورهای پوسته یک هدف در حال تجزیه هستند مقداردهی کنید. این اصلاح‌کننده‌های انتساب همیشه به هیچ بسط می‌یابند.

عبارت ‘::’ به جلوگیری از تطابق اشتباه با اصلاح‌کننده سبک AT&T System V UNIX ‘:=’ کمک می‌کند و از آنجا که جایگزینی همواره انجام می‌شود، ساختار ‘::=’ تا حدی مناسب است.

::?=str

مانند ::= عمل می‌کند، اما تنها در صورتی که متغیر از پیش مقداری نداشته باشد.

::+=str

رشته str را به انتهای متغیر می‌افزاید.

::!=cmd

خروجی cmd را به متغیر انتساب می‌دهد.

:[range]

یک یا چند کلمه را از مقدار برمی‌گزیند، یا عملیات دیگری مرتبط با نحوه تقسیم مقدار به کلمات انجام می‌دهد.

یک مقدار تهی، یا مقداری که به تمامی از فاصله‌های سفید تشکیل شده باشد، به عنوان یک کلمه واحد در نظر گرفته می‌شود. برای اهداف اصلاح‌کننده ‘:[]’ کلمات هم رو به جلو با اعداد صحیح مثبت نمایه‌گذاری می‌شوند (که در آن نمایه ۱ نمایانگر کلمه نخست است)، و هم رو به عقب با اعداد صحیح منفی (که در آن نمایه -1 نمایانگر کلمه پایانی است).

مقدار range دستخوش بسط متغیر قرار می‌گیرد و نتیجه بسط‌یافته سپس به شرح زیر تفسیر می‌شود:

index

یک کلمه واحد را از مقدار برمی‌گزیند.

start..end

همه کلمات را از start تا end به صورت فراگیر برمی‌گزیند. برای نمونه، ‘:[2..-1]’ همه کلمات را از کلمه دوم تا کلمه پایانی برمی‌گزیند. اگر start بزرگتر از end باشد، کلمات به ترتیب معکوس خروجی داده می‌شوند. برای نمونه، ‘:[-1..1]’ همه کلمات را از آخر به اول برمی‌گزیند. اگر فهرست از پیش مرتب باشد، این کار عملاً فهرست را معکوس می‌کند، اما استفاده از ‘:Or’ به جای ‘:O:[-1..1]’ کارآمدتر است.

*

باعث می‌شود اصلاح‌کننده‌های بعدی مقدار را به عنوان یک کلمه منفرد (احتمالاً دارای فاصله‌های خالی میانی) در نظر بگیرند. مشابه اثر $* در پوسته Bourne است.

0

همان معنای ‘:[*]’ را دارد.

@

باعث می‌شود اصلاح‌کننده‌های بعدی مقدار را به عنوان دنباله‌ای از کلمات جداشده با فاصله‌های سفید در نظر بگیرند. مشابه اثر $@ در پوسته Bourne است.

#

تعداد کلمات موجود در مقدار را برمی‌گرداند.

شمول پرونده (File inclusion)

پرونده‌ها با .include <file> یا .include "file" گنجانده می‌شوند. متغیرهای میان قلاب‌های زاویه‌دار یا علامت‌های نقل‌قول دوتایی بسط داده می‌شوند تا نام پرونده را تشکیل دهند. اگر قلاب‌های زاویه‌دار به کار روند، انتظار می‌رود makefile گنجانده‌شده در شاخه makefile سامانه باشد. اگر علامت‌های نقل‌قول دوتایی به کار روند، شاخه makefile شامل‌کننده و هر شاخه‌ای که با استفاده از گزینه -I مشخص شده باشد، پیش از شاخه makefile سامانه جستجو می‌شوند.

برای سازگاری با دیگر گونه‌های make، ‘include file ...’ (بدون نقطه آغازین) نیز پذیرفته می‌شود.

اگر عبارت include به‌صورت .-include یا به‌صورت .sinclude نوشته شود، خطاهای یافتن و/یا باز کردن پرونده‌های شمول نادیده گرفته می‌شوند.

اگر عبارت include به‌صورت .dinclude نوشته شود، نه‌تنها خطاهای یافتن و/یا باز کردن پرونده‌های شمول نادیده گرفته می‌شوند، بلکه وابستگی‌های کهنه درون پرونده گنجانده‌شده نیز درست مانند .MAKE.DEPENDFILE نادیده گرفته می‌شوند.

صدور متغیرها (Exporting variables)

رهنمودها برای صدور و لغو صدور متغیرها عبارتند از:

.export variable ...

متغیر سراسری مشخص‌شده را صادر می‌کند.

برای سازگاری با دیگر برنامه‌های make، export variable=value (بدون نقطه آغازین) نیز پذیرفته می‌شود.

افزودن نام یک متغیر به .MAKE.EXPORTED معادل صدور یک متغیر است.

.export-all

تمام متغیرهای سراسری به جز متغیرهای داخلی (آن‌هایی که با ‘.’ آغاز می‌شوند) را صادر می‌کند. این مورد تحت تأثیر پرچم -X قرار نمی‌گیرد، بنابراین باید با احتیاط استفاده شود.

.export-env variable ...

همانند ‘.export ،’ است، به جز اینکه متغیر به .MAKE.EXPORTED افزوده نمی‌شود. این به کاربر امکان می‌دهد مقداری را به محیط صادر کند که با مقدار مورد استفاده داخلی bmake متفاوت است.

.export-literal variable ...

همانند ‘.export-env ،’ است، به جز اینکه متغیرهای درون مقدار بسط داده نمی‌شوند.

.unexport variable ...

نقطه مقابل ‘.export’. متغیر سراسری مشخص‌شده variable از .MAKE.EXPORTED حذف می‌شود. اگر هیچ فهرستی از متغیرها ارائه نشود، صدور تمام متغیرهای سراسری لغو شده، و .MAKE.EXPORTED حذف می‌شود.

.unexport-env

تمام متغیرهای سراسری که پیش‌تر صادر شده‌اند را لغو صدور کرده و محیط به ارث رسیده از والد را پاک می‌کند. این عملیات باعث نشت حافظه در محیط اولیه می‌شود، بنابراین باید به‌ندرت استفاده شود. بررسی اینکه .MAKE.LEVEL برابر 0 باشد معقول خواهد بود. همچنین توجه داشته باشید که هرگونه متغیر برگرفته از محیط والد در صورت نیاز باید به‌صراحت حفظ شود. برای نمونه:

.if ${.MAKE.LEVEL} == 0
PATH := ${PATH}
.unexport-env
.export PATH
.endif

منجر به محیطی می‌شود که تنها شامل ‘PATH’ است، که کمینه محیط کارآمد به شمار می‌رود. در عمل ‘.MAKE.LEVEL’ نیز به محیط جدید فرستاده می‌شود.

پیام‌ها (Messages)

رهنمودها برای چاپ پیام‌ها در خروجی عبارتند از:

.info message

پیام همراه با نام makefile و شماره خط چاپ می‌شود.

.warning message

پیام با پیشوند ‘warning:’ همراه با نام makefile و شماره خط چاپ می‌شود.

.error message

پیام همراه با نام makefile و شماره خط چاپ می‌شود، bmake بلافاصله خارج می‌شود.

شرطی‌ها (Conditionals)

رهنمودها برای شرطی‌ها عبارتند از:

.if [!]expression [operator expression ...]

بررسی مقدار یک عبارت.

.ifdef [!]variable [operator variable ...]

بررسی اینکه آیا یک متغیر تعریف شده است یا خیر.

.ifndef [!]variable [operator variable ...]

بررسی اینکه آیا یک متغیر تعریف نشده است یا خیر.

.ifmake [!]target [operator target ...]

بررسی هدفی که درخواست شده است.

.ifnmake [!]target [operator target ...]

بررسی هدفی که درخواست نشده است.

.else

معکوس کردن وضعیت آخرین شرطی.

.elif [!]expression [operator expression ...]

ترکیبی از ‘.else’ و در پی آن ‘.if’.

.elifdef [!]variable [operator variable ...]

ترکیبی از ‘.else’ و در پی آن ‘.ifdef’.

.elifndef [!]variable [operator variable ...]

ترکیبی از ‘.else’ و در پی آن ‘.ifndef’.

.elifmake [!]target [operator target ...]

ترکیبی از ‘.else’ و در پی آن ‘.ifmake’.

.elifnmake [!]target [operator target ...]

ترکیبی از ‘.else’ و در پی آن ‘.ifnmake’.

.endif

پایان دادن به بدنه شرطی.

عملگر operator می‌تواند هر یک از موارد زیر باشد:

||

یا (OR) منطقی.

&&

و (AND) منطقی؛ دارای تقدم بالاتری نسبت به ‘||’.

bmake یک شرطی را تنها تا اندازه‌ای که برای تعیین مقدار آن لازم است ارزیابی می‌کند. پرانتزها می‌توانند برای نادیده گرفتن تقدم عملگرها به کار روند. عملگر بولی ‘!’ می‌تواند برای نقیض منطقی یک عبارت، به‌طور معمول یک فراخوانی تابع، استفاده شود. تقدم آن بالاتر از ‘&&’ است.

مقدار expression می‌تواند هر یک از عبارت‌های فراخوانی تابع زیر باشد:

defined(varname)

اگر متغیر varname تعریف شده باشد، برابر با true ارزیابی می‌شود.

make(target)

اگر هدف به عنوان بخشی از خط فرمان bmake مشخص شده باشد یا به عنوان هدف پیش‌فرض (خواه به‌طور ضمنی یا صریح، ببینید .MAIN) پیش از خط شامل شرطی اعلان شده باشد، برابر با true ارزیابی می‌شود.

empty(varname[:modifiers])

چنانچه گسترش متغیر، پس از اعمال اصلاح‌کننده‌ها، به رشته‌ای تهی بیانجامد، به درست ارزیابی می‌شود.

exists(pathname)

اگر مسیر داده‌شده وجود داشته باشد، به درست ارزیابی می‌شود. چنانچه نسبی باشد، مسیر در مسیر جستجوی سامانه (رجوع کنید به .PATH) جستجو می‌شود.

target(target)

اگر هدف تعریف شده باشد، به درست ارزیابی می‌شود.

commands(target)

اگر هدف تعریف شده باشد و دستوراتی وابسته به آن وجود داشته باشند، به درست ارزیابی می‌شود.

Expression همچنین می‌تواند یک مقایسه حسابی یا رشته‌ای باشد. گسترش متغیر بر روی هر دو سوی مقایسه انجام می‌گیرد. اگر هر دو سو عددی باشند و هیچ‌یک در علامت نقل‌قول قرار نگرفته باشند، مقایسه به‌صورت عددی و در غیر این صورت به‌صورت الفبایی انجام می‌شود. یک رشته در صورتی که پیش از آن 0x آمده باشد، به‌صورت عدد صحیح در مبنای شانزده تفسیر می‌شود، در غیر این صورت به‌صورت یک عدد اعشاری ممیز شناور ده‌دهی تفسیر خواهد شد؛ از عددهای مبنای هشت پشتیبانی نمی‌شود.

تمامی مقایسه‌ها می‌توانند از عملگرهای ‘==’ و ‘!=’ استفاده کنند. مقایسه‌های عددی همچنین می‌توانند از عملگرهای ‘<’, ‘<=’, ‘>’ و ‘>=’ بهره ببرند.

اگر مقایسه فاقد عملگر مقایسه یا سمت راست باشد، عبارت در صورتی که غیرتهی باشد و مقدار عددی آن (در صورت وجود) صفر نباشد، به درست ارزیابی می‌شود.

هنگامی که bmake یکی از این عبارت‌های شرطی را ارزیابی می‌کند، و با واژه‌ای (جداشده با نویسه فاصله) روبرو می‌شود که آن را بازنمی‌شناسد، بسته به شکل شرط، تابع “make” یا “defined” بر روی آن اعمال می‌شود. اگر شکل شرط به‌صورت ‘.ifdef’, ‘.ifndef’ یا ‘.if’ باشد، تابع “defined” اعمال می‌گردد. به همین ترتیب، اگر شکل شرط به‌صورت ‘.ifmake’ یا ‘.ifnmake’ باشد، تابع “make” اعمال می‌شود.

اگر عبارت شرطی به درست ارزیابی شود، تجزیه makefile همچون گذشته ادامه می‌یابد. اگر به نادرست ارزیابی شود، خطوط بعدی تا گونه متناظر ‘.elif’, ‘.else’ یا ‘.endif’ نادیده گرفته می‌شوند.

حلقه‌های For (For loops)

حلقه‌های for معمولاً برای اعمال مجموعه‌ای از قواعد بر روی فهرستی از پرونده‌ها به کار می‌روند. نحو یک حلقه for به این صورت است:

.for variable [variable ...] in expression

 

⟨make-lines⟩

 

.endfor

 

عبارت expression گسترش یافته و سپس به واژه‌ها شکسته می‌شود. در هر تکرار از حلقه، یک واژه برداشته شده و به هر variable, به ترتیب اختصاص داده می‌شود، و این variables درون make-lines در بدنه حلقه for جایگزین می‌شوند. شمار واژه‌ها باید میزان و متناسب باشد؛ یعنی اگر سه متغیر تکرار وجود داشته باشد، تعداد واژه‌های ارائه‌شده باید مضربی از سه باشد.

اگر ‘.break’ درون یک حلقه .for دیده شود، باعث پایان زودهنگام حلقه می‌شود، در غیر این صورت یک خطای تجزیه است.

سایر دستورالعمل‌ها (Other directives)

.undef variable ...

تعریف متغیرهای سراسری مشخص‌شده را لغو می‌کند. تنها متغیرهای سراسری را می‌توان لغو تعریف کرد.

نسخه‌های قدیمی‌تر (Older versions)

فهرستی ناتمام از دگرگونی‌ها در نسخه‌های پیشین bmake:

روش جایگزینی متغیرهای حلقه .for پس از NetBSD 5.0 دگرگون شد تا همچنان مانند گسترش‌های متغیر به نظر برسند. به‌ویژه این امر از برخورد با آن‌ها به عنوان نحو جلوگیری کرده و برخی دشواری‌های مبهم در به‌کارگیری آن‌ها درون گزاره‌های .if را برطرف می‌کند.

روش زمان‌بندی makeهای موازی در NetBSD 4.0 دگرگون شد تا .ORDER و .WAIT به‌گونه بازگشتی بر گره‌های وابسته اعمال شوند. الگوریتم‌های به‌کاررفته شاید در آینده دوباره تغییر یابند.

دیگر گویش‌های make (Other make dialects)

دیگر گویش‌های make (مانند GNU make، SVR4 make، POSIX make و غیره) از بیشتر ویژگی‌های bmake به شرحی که در این راهنما آمده پشتیبانی نمی‌کنند. به‌ویژه:

• اعلان‌های .WAIT و .ORDER و بیشتر کارکردهای مربوط به موازی‌سازی. (ابزار GNU make از موازی‌سازی پشتیبانی می‌کند اما فاقد ویژگی‌های موردنیاز برای مهار کارآمد آن است.)
• دستورالعمل‌ها، دربرگیرنده حلقه‌های for، شرطی‌ها و بیشتر حالت‌های پرونده‌های گنجانده‌شده (include). (ابزار GNU make نحو ناسازگار و کم‌توان‌تری برای شرطی‌ها دارد.)
• همه متغیرهای توکار که با نقطه آغاز می‌شوند.
• بیشتر منابع و هدف‌های ویژه که با نقطه آغاز می‌شوند، با استثنای چشمگیرِ .PHONY, .PRECIOUS, و .SUFFIXES.
• پیراینده‌های متغیر، به جز جایگزینی رشته‌ایِ ‘:old=new’ که به‌گونه‌ای حمل‌پذیر از تطبیق الگو (globbing) با ‘%’ پشتیبانی نمی‌کند و از دید تاریخی تنها روی پسوندهای اعلان‌شده کار می‌کند.
• متغیر $> حتی در شکل کوتاهش؛ بیشتر makeها از این کارکرد پشتیبانی می‌کنند اما نام آن تفاوت دارد.

برخی ویژگی‌ها تا اندازه‌ای حمل‌پذیرترند، مانند انتساب با +=, ?=, و !=. کارکرد .PATH بر پایه ویژگی قدیمی‌ترِ VPATH موجود در GNU make و نسخه‌های متعددی از SVR4 make بنا شده است؛ با این حال، از دید تاریخی رفتار آن بیش از اندازه مبهم (و دارای اشکال) است و نمی‌توان به آن اتکا کرد.

متغیرهای $@ و $< کم‌وبیش در همه‌جا حمل‌پذیرند، همچنین است متغیر $(MAKE). به‌کارگیری پایه‌ای قواعد پسوند (تنها برای پرونده‌های شاخه کنونی، بدون تلاش برای زنجیره‌ای کردن تبدیلات، و مانند آن) نیز به اندازه معقولی حمل‌پذیر است.