FATLABEL(8) دستورهای مدیریتی و نگهداری FATLABEL(8)

fatlabel - نمایش یا تغییر برچسب سیستمفایل FAT

fatlabel [<گزینهها>] <دستگاه> [<برچسب>]

دستور fatlabel برچسب حجم (volume label) یک سیستمفایل FAT را نمایش داده یا تغییر میدهد. این ابزار برچسب حجم یا شناسه حجم (volume ID) را در سیستم‌فایل MS-DOS واقع در دستگاه نمایش داده یا تغییر می‌دهد. به‌طور پیش‌فرض در حالت برچسب کار می‌کند. با استفاده از گزینه -i یا --volume-id می‌توان حالت آن را به شناسه حجم تغییر داد.

اگر شناسه یا برچسب مشخص نشود، برچسب یا شناسه حجم موجود در خروجی استاندارد نوشته می‌شود. طول یک برچسب نمی‌تواند بیشتر از ۱۱ بایت باشد و برای حداکثر سازگاری باید تماماً با حروف بزرگ نوشته شود. رشته خالی یا برچسبی که تنها از نویسه‌های فاصله‌ساز تشکیل شده باشد مجاز نیست. شناسه حجم باید به صورت یک عدد در مبنای ۱۶ (هگزادسیمال، بدون پیشوند "0x" یا موارد مشابه) وارد شود و حداکثر ۳۲ بیتی باشد.

تغییر وضعیت به حالت شناسه حجم (volume ID).
حذف برچسب در حالت برچسب یا تولید شناسه جدید در حالت شناسه حجم.
استفاده از صفحه کد داس PAGE برای کدگذاری یا رمزگشایی برچسب. به‌طور پیش‌فرض از صفحه کد ۸۵۰ استفاده می‌شود.
نمایش پیام راهنما و پایان کار.
نمایش شماره نسخه و پایان کار.

به دلایل تاریخی، برچسب FAT در دو مکان مختلف ذخیره می‌شود: در سکتور راه‌انداز (boot sector) و به عنوان یک مدخل ویژه برچسب حجم در دایرکتوری ریشه. سیستم‌های MS-DOS 5.00، MS-DOS 6.22، MS-DOS 7.10، ویندوز ۹۸، ویندوز XP و همچنین ویندوز ۱۰ برچسب FAT را تنها از دایرکتوری ریشه می‌خوانند. عدم وجود برچسب حجم در دایرکتوری ریشه به عنوان برچسب خالی یا بدون برچسب تفسیر می‌شود، حتی اگر سکتور راه‌انداز حاوی یک برچسب معتبر باشد.

هنگامی که سیستم‌های ویندوز XP یا ویندوز ۱۰ برچسب FAT را تغییر می‌دهند، آن را فقط در دایرکتوری ریشه ذخیره می‌کنند — و سکتور راه‌انداز را بدون تغییر رها می‌سازند. این امر موجب بروز مشکلاتی هنگام حذف برچسب در ویندوز می‌شود؛ چرا که برچسب قدیمی همچنان در سکتور راه‌انداز باقی مانده اما از دایرکتوری ریشه حذف شده است.

ابزار dosfslabel پیش از نسخه 3.0.7 تنها با برچسب‌های FAT ذخیره‌شده در سکتور راه‌انداز کار می‌کرد و برچسب حجم موجود در دایرکتوری ریشه را کاملاً نادیده می‌گرفت.

ابزار dosfslabel در نسخه‌های 3.0.7–3.0.15 برچسب‌های FAT را از دایرکتوری ریشه می‌خواند و در صورت عدم وجود آن، به برچسب ذخیره‌شده در سکتور راه‌انداز رجوع می‌کرد. عملیات تغییر برچسب به دلیل وجود یک باگ منجر به به‌روزرسانی برچسب در سکتور راه‌انداز و گاهی اوقات نیز در دایرکتوری ریشه می‌شد. این باگ در نسخه 3.0.16 ابزار dosfslabel برطرف شد و از این نسخه به بعد، dosfslabel برچسب را در هر دو مکان به‌روزرسانی می‌کند.

از نسخه 4.2، ابزار fatlabel برچسب FAT را تنها از دایرکتوری ریشه می‌خواند (مشابه سیستم‌های MS-DOS و ویندوز)، اما تغییرات برچسب FAT را در هر دو مکان اعمال می‌کند. در نسخه 4.2 نحوه مدیریت برچسب‌های خالی و برچسب‌هایی که با بایت 0xE5 شروع می‌شوند اصلاح شد. همچنین در این نسخه پشتیبانی از برچسب‌های غیر ASCII بر اساس صفحه کد داس مشخص‌شده اضافه شد و اعتبارسنجی معتبر بودن برچسب جدید نیز افزوده گردید.

اکیداً توصیه می‌شود از نسخه‌های dosfslabel پیش از نسخه 3.0.16 استفاده نکنید.

سیستم‌های MS-DOS و ویندوز از صفحه کد داس (OEM) برای کدگذاری و رمزگشایی برچسب FAT استفاده می‌کنند. در سیستم‌های ویندوز، صفحه کد داس برای همه برنامه‌های در حال اجرا سراسری است و نمی‌توان آن را به طور صریح پیکربندی کرد. این تنظیم به صورت ضمنی با گزینه Language for non-Unicode programs موجود در Regional and Language Options از طریق Control Panel تعیین می‌شود. صفحه کد پیش‌فرض داس برای fatlabel برابر با ۸۵۰ است. جدول نگاشت زیر میان صفحه کد داس و تنظیم زبان برای برنامه‌های غیر یونیکد را نشان می‌دهد:

Codepage Language
437 English (India), English (Malaysia), English (Republic of the Philippines), English (Singapore), English (South Africa), English (United States), English (Zimbabwe), Filipino, Hausa, Igbo, Inuktitut, Kinyarwanda, Kiswahili, Yoruba
720 Arabic, Dari, Persian, Urdu, Uyghur
737 Greek
775 Estonian, Latvian, Lithuanian
850 Afrikaans, Alsatian, Basque, Breton, Catalan, Corsican, Danish, Dutch, English (Australia), English (Belize), English (Canada), English (Caribbean), English (Ireland), English (Jamaica), English (New Zealand), English (Trinidad and Tobago), English (United Kingdom), Faroese, Finnish, French, Frisian, Galician, German, Greenlandic, Icelandic, Indonesian, Irish, isiXhosa, isiZulu, Italian, K'iche, Lower Sorbian, Luxembourgish, Malay, Mapudungun, Mohawk, Norwegian, Occitan, Portuguese, Quechua, Romansh, Sami, Scottish Gaelic, Sesotho sa Leboa, Setswana, Spanish, Swedish, Tamazight, Upper Sorbian, Welsh, Wolof
852 Albanian, Bosnian (Latin), Croatian, Czech, Hungarian, Polish, Romanian, Serbian (Latin), Slovak, Slovenian, Turkmen
855 Bosnian (Cyrillic), Serbian (Cyrillic)
857 Azeri (Latin), Turkish, Uzbek (Latin)
862 Hebrew
866 Azeri (Cyrillic), Bashkir, Belarusian, Bulgarian, Kyrgyz, Macedonian, Mongolian, Russian, Tajik, Tatar, Ukrainian, Uzbek (Cyrillic), Yakut
874 Thai
932 Japanese
936 Chinese (Simplified)
949 Korean
950 Chinese (Traditional)
1258 Vietnamese

fsck.fat(8), mkfs.fat(8)

صفحه اصلی پروژه dosfstools در نشانی زیر قرار دارد: GitHub project page

ابزار dosfstools توسط Werner Almesberger، Roman Hodek و دیگران نوشته شده است. نگهدارندگان فعلی آن Andreas Bombe و Pali Rohár هستند.

مه ۲۰۲۵ dosfstools